QĐND - Cầu thủ Diệp Phước Lộc (27 tuổi), ngụ xã Đại Tâm, huyện Mỹ Xuyên, đang khoác áo đội bóng rổ Sóc Trăng vừa đột tử tại Giải bóng rổ Đồng bằng sông Cửu Long khiến gia đình VĐV, CLB, người hâm mộ không khỏi bàng hoàng, choáng váng. Ngược dòng thời gian, đã có một vài trường hợp VĐV đột tử trên sàn đấu, trong khi luyện tập hết sức thương tâm.

Không có bác sĩ ở nhà thi đấu

Sự việc đau lòng VĐV Diệp Phước Lộc đột quỵ tử nạn xảy ra vào đêm 25-3, khi đội chủ nhà Sóc Trăng thi đấu với đội Hậu Giang tại Nhà thi đấu đa năng Sóc Trăng. Cầu thủ Phước Lộc khởi động rồi ngồi chờ thay người thì bỗng ngã xuống sàn đấu và bất tỉnh. Dù được đưa đi cấp cứu nhưng VĐV Phước Lộc đã tử vong.

VĐV bóng rổ Diệp Phước Lộc qua đời cho thấy nhiều lỗ hổng trong công tác y học thể thao và tổ chức giải đấu. Nguồn: Internet

HLV đội bóng rổ Sóc Trăng, ông Huỳnh Long Bảo cho biết: “Phước Lộc không hề có biểu hiện gì về bệnh tim trước đó. Trước giải này, Lộc và đồng đội vẫn tập luyện bình thường. Lộc ra đi đột ngột thực sự là cú sốc với chúng tôi”. Về phần mình, Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Sóc Trăng Trần Văn Hùng cho biết: “Theo kết luận của bệnh viện, Phước Lộc đột tử do nhồi máu cơ tim. Sở (và gia đình) sau khi lo xong hậu sự cho Phước Lộc, sẽ giải quyết mọi chế độ theo chính sách quy định dành cho tuyển thủ xấu số này”.

Điều khiến gia đình VĐV Phước Lộc day dứt là khi xảy ra sự việc đau lòng trên, thì công tác y tế tại chỗ không bảo đảm. Dù là giải quy mô khu vực nhưng Ban tổ chức không bố trí xe cứu thương túc trực ở ngoài nhà thi đấu theo đúng quy định về tổ chức giải. Do đó khi xảy ra sự việc Phước Lộc đột quỵ, một thành viên Ban huấn luyện đội Sóc Trăng phải gọi điện cho xe cấp cứu của bệnh viện nhưng do chờ lâu, nên phải nhờ đến xe của Trung tâm TDTT Sóc Trăng đưa Lộc đến bệnh viện thì đã quá muộn. Theo tìm hiểu của chúng tôi, Giải bóng rổ Đồng bằng sông Cửu Long 2012 chỉ có một y sĩ trực trong một ngày thi đấu. Xe cứu thương không được ban tổ chức thuê vì hai lý do: Tiết kiệm chi phí tổ chức và Bệnh viện Đa khoa tỉnh Sóc Trăng chỉ cách nhà thi đấu có… 1km. Khi VĐV Phước Lộc đột quỵ, thì vị y sĩ được phân công trực lại chạy ra ngoài có việc riêng. Đến khi y sĩ này chạy về nhà thi đấu thì Phước Lộc đã được chuyển tới Bệnh viện Đa khoa tỉnh rồi tắt thở. Không có y sĩ trực, không có xe cấp cứu ở nhà thi đấu, gọi điện cho xe cứu thương không được, Phước Lộc được đồng đội chuyển tới bệnh viện bằng xe ô tô của Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT tỉnh Sóc Trăng. Thử đặt giả thiết: Nếu Ban tổ chức thuê cả bác sĩ lẫn y sĩ làm việc nghiêm túc tại giải, có xe cấp cứu túc trực bên ngoài nhà thi đấu, thì biết đâu Phước Lộc chưa tận số.

VĐV bị đau tim… vẫn thi đấu thể thao thành tích cao

Bệnh tim của Vũ Đăng Tuấn đã được phát hiện từ một năm trước, khi đội tuyển râu -ing tập trung chuẩn bị SEA Games 22 - 2003. Sau khi đo điện tim, các bác sĩ đã thông báo nhịp tim của Tuấn không ổn định. Khi cơ thể hoạt động nặng, tim không thể co bóp để đưa máu nuôi cơ thể. Cụ thể, nhịp tim của Tuấn chậm nặng: 28 nhịp /phút là chậm gấp đôi người bình thường, khi tập luyện hay thi đấu căng thẳng có thể dẫn đến ngừng tim. Còn cơ chế vận động mạnh dãn thất có thể gây suy tim.

Tuy nhiên, lời khuyến cáo của bác sĩ đã không được Ban huấn luyện chú ý bởi trong suốt quá trình tập luyện mấy năm qua, Vũ Đăng Tuấn không có biểu hiện gì về tim mạch. Chuyên gia của đội râu -ing khi đó là ông Gai -đắc cũng không tin vào kết quả khám nghiệm. Vì thế, Đăng Tuấn tiếp tục tập luyện, dự giải Xin -ga-po mở rộng và đoạt HCV. Tháng 9-2003, Tuấn lên ngôi ở Giải vô địch châu á và trở thành tay chèo đầu tiên của Việt Nam đoạt HCV châu lục. Trước thềm SEA Games 22, Đăng Tuấn được các bác sĩ theo dõi sát và cho uống thuốc trợ tim mỗi ngày 1 viên. Với 2 HCV ở SEA Games 22 và HCV châu á, Đăng Tuấn là VĐV tiêu biểu 2003. Thậm chí, các chuyên gia còn hy vọng Tuấn gây được tiếng vang tại ô -lim-pích A -then 2004. Vào thời điểm đó, lãnh đạo và ban huấn luyện đội tuyển râu -ing quyết định đầu tư mạnh tay cho Đăng Tuấn, khi chuẩn bị nhập về một chiếc thuyền đua từ Đức, có giá vào khoảng 200 triệu đồng.

Tại đợt kiểm tra y học vào năm 2004, các giáo sư, bác sĩ của Hội Tim mạch Việt Nam đã đưa ra kết quả hội chẩn: Vũ Đăng Tuấn phải dừng ngay hoạt động thể thao thành tích cao để bảo đảm sức khỏe và sinh mạng. Phòng Y học của Trung tâm Huấn luyện Thể thao Quốc gia 1 cũng có đề nghị tương tự. Ngày đó, gặp Đăng Tuấn ở CLB đua thuyền Hồ Tây, cầm trên tay kết quả xét nghiệm tim, Tuấn cho biết: "Tôi quá sốc khi biết mình bị bệnh tim. Từ trước đến nay tôi rất khỏe mạnh, ít ốm đau. Vì thế, tôi mới theo nghiệp thể thao. Với kết quả khám nghiệm, tôi sẽ không được dự ô -lim-pích ở Hy Lạp và sự nghiệp thể thao của tôi cũng chấm dứt. Chẳng nhẽ bao nhiêu công sức của các HLV, chuyên gia và tôi giờ đành bỏ phí?”. Trước khi kết thúc cuộc trò chuyện buồn bên Hồ Tây, Tuấn cứ lẩm nhẩm mãi: “Mong rằng đó không phải là sự thật".

Ngày Thể thao 27-3 vừa qua, ngồi trò chuyện với ông Hoàng Vĩnh Giang, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký ủy ban ô -lim-pích Việt Nam, ông Giang cho tôi hay: “Đến giờ, tôi vẫn tiếc nuối hoài về trường hợp Vũ Đăng Tuấn phải nghỉ thi đấu vì bệnh tim, khi mà cả tương lai rộng mở đầy vinh quang đang chờ đón em ở phía trước. Thời điểm đầu năm 2004, ủy ban ô -lim-pích đã có kế hoạch đầu tư trọng điểm cho Tuấn tập huấn ở châu âu, đáng tiếc em lại bị bệnh tim. Bằng không, Tuấn hoàn toàn có cơ hội làm nên chuyện lớn ở ô -lim-pích A -then 2004”. Tuy nhiên, ông Hoàng Vĩnh Giang cũng khẳng định: “Mặc dù huy chương ở các đấu trường đỉnh cao là quý giá nhưng sức khỏe và sinh mạng con người còn quý hơn rất nhiều. Tôi nhận được tin VĐV Phước Lộc tử nạn mà đêm qua không ngủ được. Rõ ràng công tác kiểm tra sức khỏe định kỳ, trước giải đấu cho các VĐV còn có vấn đề. Bên cạnh đó, cũng phải kiểm điểm nghiêm túc công tác tổ chức, chứ giải đấu lớn mà không có xe cứu thương túc trực là không được”.

Xe đạp, môn thể thao nguy hiểm

Ngày 16-4-2007, trong lúc tham gia tập luyện cùng đội tuyển xe đạp trẻ Đồng Tháp tại xã Bình Hàng Tây, huyện Cao Lãnh (cách thị xã Cao Lãnh khoảng 20km), cua-rơ trẻ Võ Quốc Thoại đã bị tử nạn, ra đi ở tuổi 15. Theo lời kể của các nhân chứng, khi đang tập luyện xe của Thoại bị nổ lốp và cua -rơ này đã dừng lại để đổi bánh xe khác. Khi trở lại đường và tăng tốc chuẩn bị nhập vào nhóm VĐV thì xe của cua -rơ trẻ này đã quẹt vào mô -tô của HLV trong đội, Quốc Thoại ngã văng ra bên ngoài nên bị một xe tải từ phía sau cán phải, tử vong tại chỗ.

Xe đạp được coi là môn thể thao nguy hiểm nhất Việt Nam hiện nay. Trước đó làng xe đạp nước nhà đã chứng kiến không ít tai nạn cũng như căn bệnh tim đã khiến nhiều VĐV tử vong. Năm 1996, cua-rơ nổi tiếng Huỳnh Kim Hùng (TP Hồ Chí Minh) bị tử nạn trên đường tập tại Quốc lộ 13 (Bình Dương). Năm 2002, một cua -rơ nữ của An Giang cũng chết vì tai nạn giao thông. Năm 2003, trước SEA Games 22, VĐV xe đạp địa hình Đỗ Xuân Tâm (TP Hồ Chí Minh) qua đời vì đột quỵ trên đường tập. Năm 2006, VĐV Huỳnh Nhật Long (An Giang) đã đột tử vì bệnh tim, còn trước đó vài năm Ngô Quốc Dũng (An Giang) cũng qua đời vì lý do tương tự.

Ngày cua -rơ Đỗ Xuân Tâm qua đời, mẹ anh, bà Nguyễn Thị Hoa nói trong nước mắt: “Gia đình chúng tôi rất đau đớn nhưng hiểu rằng cháu không còn trên đời là vì kiệt sức khi thi đấu. Chúng tôi không cần giám định pháp y cho cháu, mà chỉ mong vẫn còn có cơ hội thỉnh thoảng được ngắm nhìn lại khuôn mặt của cháu. Vì vậy, gia đình quyết định hiến xác cháu cho Trường Đại học Y dược TP Hồ Chí Minh”. Như vậy, nguyên nhân cái chết của cua -rơ Xuân Tâm không được làm rõ. Nhưng theo các bác sĩ, anh đã bị đột tử do kiệt sức, say nắng và không được sơ cứu kịp thời nên đã dẫn đến việc não thiếu ô -xy, rồi trụy tim.

Những cái chết thương tâm của một số cua -rơ kể trên, rồi trường hợp VĐV Phước Lộc đột tử trên sân đấu, cựu tuyển thủ râu -ing Đăng Tuấn bị chẩn đoán mắc bệnh tim nhưng vẫn thi đấu sau đó một thời gian cho thấy vấn đề y học thể thao chưa được ngành thể thao quan tâm đúng mức. Những sự việc đau lòng đã xảy ra, mà phần thiệt thòi luôn thuộc về VĐV và gia đình tuyển thủ. Đã đến lúc, ngành thể thao cần chỉ đạo các đơn vị, địa phương, đội… tăng cường công tác kiểm tra sức khỏe định kỳ, tránh trường hợp đáng tiếc xảy ra. Chứ không thể để xảy ra việc đáng tiếc, các bên liên quan chỉ ngồi kiểm điểm cho xong chuyện.

Khảo sát của Viện Khoa học TDTT cho hay, có đến 59/63 tỉnh, thành phố mà cả ngành thể thao chỉ dựa vào Phòng Y tế của sở, vốn chỉ có một vài nhân sự. Cả nước có chưa đến 10 bác sĩ đã được đào tạo chuyên ngành y học thể thao, trong số này có một số người đã chuyển sang làm quản lý.

Trung Giang