PN - Ở Nhật, các trường bắt đầu năm học mới vào tháng tư và làm lễ tốt nghiệp trong tháng ba - giống như mùa xuân, các mốc thời gian này mang ý nghĩa mới mẻ và tái sinh.

Sáng thứ ba vừa qua, trong phòng họp của ngôi trường tại thành phố cảng bị sóng thần tàn phá, lễ tốt nghiệp còn mang một ý nghĩa khác - sự bất khuất. Buổi họp mặt diễn ra dưới bóng đen u ám của thành phố Kesennuma, tỉnh Miyagi sau thảm họa thiên tai, hai nhóm học sinh trang nghiêm nhưng nước mắt lưng tròng tập trung để nhận chứng chỉ tốt nghiệp lớp 6 và lớp 9 các trường tiểu học và trung học cơ sở Hashikami. Trong giảng đường trường trung học cơ sở, hàng trăm người sơ tán quấn chăn quanh mình và lùi về phía sau nhường chỗ cho nghi lễ. Học sinh tiến lên bục trong tiếng nhạc trang nghiêm, các em hát và chụp ảnh lưu niệm bằng điện thoại di động. Lễ tốt nghiệp tiểu học hôm 22/3 ở Kesennuma (Nhật Bản), các em đi sơ tán được chở về trường dọn phòng đón lễ Mặc dù không có học sinh tiểu học Hashikami nào thiệt mạng, nhưng đã nhận diện được xác một học sinh lớp 9 cuối tuần qua, trong khi hai học sinh khác còn mất tích. Đối với các phụ huynh và giáo viên, tổ chức lễ tốt nghiệp trong hoàn cảnh như vậy là một hành động của ý chí, đòi hỏi lòng can đảm. Cô Hiroko Sugawara, hiệu trưởng khối lớp 9 nói: “Chúng tôi từng nghĩ làm lễ bây giờ là quá sớm, nhưng những người trong cộng đồng lại nói có thể làm lễ cho các cháu, vì đây là một "trải nghiệm khốc liệt" đối với một đứa trẻ 15 tuổi, nó có tác dụng khích lệ các cháu sống qua thảm họa, tiếp tục bước tới và sống tốt cuộc đời của mình”. Khi 28 học sinh lớp 9 chờ nhận chứng chỉ tốt nghiệp, ông Shunichi Hatakeyama, 48 tuổi, ngồi giữa hàng ghế dành cho phụ huynh, vẫn cầm di ảnh Fumiya, cậu con trai 15 tuổi của mình. Fumiya là một trung vệ to con có khuôn mặt ưa nhìn trong đội bóng chày thiếu niên thành phố, cậu ở bên mẹ khi sóng thần ập tới. Hai mẹ con cố sức chạy lên gò đất cao, nhưng chỉ có mẹ cậu đến được chỗ đó. Người cha đau khổ mặc chiếc áo thể dục của con trai, chân đi giày thể thao, đến nhận chứng chỉ cho con - “Con tôi vẫn mất tích, nếu tôi không đến, không ai nhận chứng chỉ cho nó”, ông nói. Còn lúc 42 học sinh lớp 6 chuẩn bị nhận chứng chỉ tốt nghiệp, người ta thấy ông Ken Miura, một đầu bếp khách sạn 37 tuổi kiêm nhân viên chữa cháy tình nguyện ngồi ở hàng sau các phụ huynh. Con ông, cậu Takumi 12 tuổi, được cứu sống sau trận sóng thần vẫn chưa bình phục để đến nhận bằng. Nếu như trước kia, sau lễ tốt nghiệp, phần lớn các em tiếp tục chuyển cấp và học cùng nhau, nay thì đã khác - các em phải sống tại các trung tâm sơ tán và nhiều em đã cùng gia đình chuyển đi địa phương khác. Chúng cố gắng giấu nỗi buồn, nhưng không thể gượng cười. “Chúng ta sẽ lại gặp nhau!”, thầy Yasuyuki Toba, một giáo viên lớp 9, hô lớn. Học trò đồng thanh đáp lại: “Sẽ gặp lại nhau!”! Hoàng Diệu (NYTimes)