(VOH) - Nằm bên bờ sông Tiền quanh năm lộng gió, ngập tràn ánh nắng là làng hoa mang tên Sa Đéc. Làng hoa đã phát triển qua hàng trăm năm, nổi tiếng khắp vùng với sản phẩm hoa và cây kiểng truyền thống. Trải qua nhiều thăng trầm, người nông dân nơi đây vẫn gắn bó với nghề trồng hoa và những sắc màu rực rỡ của miền châu thổ đã và đang mang đến nhiều cơ hội phát triển cho vùng đất phù sa này.

Làng hoa Sa Đéc thuộc thành phố Sa Đéc tỉnh Đồng Tháp, cách TP.HCM khoảng 140 km về phía Tây Nam. Gọi là làng hoa nhưng thực ra đây là một vùng hoa rộng lớn nằm trên địa bàn các xã Tân Quy Đông, Tân Khánh Đông và nhiều xã phường lân cận với hơn 355 ha trồng hoa, cây kiểng các loại. Sa Đéc được coi là vựa hoa lớn nhất miền Tây Nam Bộ bởi địa phương này trồng hoa quanh năm, đặc biệt cứ vào các dịp Tết đến Xuân về, sản phẩm của làng hoa Sa Đéc lại được chuyển đi khắp các tỉnh thành Đồng bằng sông Cửu Long, miền Đông, TP.HCM, thậm chí còn vươn ra thị trường Hà Nội, Lào và Campuchia.

Từ vài thế kỷ trước, theo bước chân của người Pháp, nhiều giống hoa đã được du nhập về Sa Đéc và được người dân phát triển, biến vùng đất nơi đây trở thành 1 trong 3 vùng trồng hoa kiểng nổi tiếng của xứ Nam Kỳ, đó là: Sa Đéc, Cái Mơn và Cần Thơ. Sa Đéc là vùng đất trũng, nước ngập quanh năm, đó là lý do vì sao người dân chủ yếu trồng hoa, cây kiểng trên giá đỡ và tưới bằng nước phù sa từ những con sông bao quanh các nhà vườn. Đây là điểm nổi bật nhất của làng hoa Sa Đéc và đó cũng chính là lý do làm nên nét đặc trưng và sắc màu rực rỡ cho hoa Sa Đéc trong suốt hàng trăm năm qua.

Ông Hồ Minh Thu - Ủy viên Thường vụ Hội Sinh Vật Cảnh thành phố Sa Đéc cho biết: “Làng hoa Sa Đéc đã có từ trên một trăm năm nay rồi, tức là mang tính chất cha truyền con nối từ xưa đến giờ. Từ chỗ đó mà nông dân làm theo cách truyền thống ông bà để lại là trồng ngoài trời. Và đặc biệt đây là vùng Đồng Bằng sông Cửu Long nên đất bao giờ cũng bị ảnh hưởng về mùa nước, cho nên bà con phải trồng ở trên giàn chứ không thì nước lũ lên bất ngờ thì sẽ ngập lên”.

Về Sa Đéc bất cứ tháng nào trong năm bạn cũng có cảm giác như lạc vào thế giới của màu sắc và hương thơm của những loài hoa sặc sỡ như: Tú cầu; Lan; Mai chiếu thủy; Vạn thọ, hoa Dâm bụt, Cúc kim,... đặc biệt là nhiều loài hoa hồng nổi tiếng như: hồng nhung, hồng Grada, hồng Cleopatre, hồng Elizabet, hồng Comfidence, hồng Maccasa... Theo một số tài liệu lịch sử, từ thế kỷ trước, khoảng 100 giống hoa hồng đã được người Pháp du nhập về Sa Đéc. Người dân nơi đây đã chăm sóc, chọn lọc và giữ gìn được hơn 50 giống thích nghi với môi trường, khí hậu, đó là lý do những giống hoa hồng ở đây đẹp không thua kém hoa trồng ở các nước phương Tây.

Những chậu Cúc mâm xôi chớm rộ tại làng hoa Sa Đéc - Ảnh: L.H

Bên cạnh hoa hồng, cúc Mâm xôi cũng được coi là loài hoa nổi tiếng ở Sa Đéc. Đây là loài hoa khó chăm sóc, thường được trồng từ giữa tháng 6 âm lịch để kịp phục vụ cho thị trường Tết. Loài hoa này được người dân rất ưa chuộng và tiêu thụ nhiều trong dịp Tết, đặc biệt là khu vực miền Bắc. Mỗi năm, có tới 70% đến 80% hoa cúc mâm xôi Sa Đéc được thương lái mua, chuyển ra thị trường Hà Nội. Ông Trần Văn Út Hùng - Ấp Khánh Hòa, Xã Tân Khánh Đông, thành phố Sa Đéc kể: “Cúc Mâm xôi tôi đã trồng năm nay là cũng 24 năm. Ngày xưa thì trồng theo phong tục tập quán ông bà để lại; thời tiết thuận lợi, mình làm ít tốn kém như hiện thời bây giờ. Bây giờ thì thời tiết biến đổi, thành ra mình làm hơi khó khăn hơn nhưng mà nhờ kĩ thuật bàn giao cho nông dân, làm năng suất cao hơn, lợi nhuận cũng cao hơn. Từ chỗ đó, các nhà vườn với nông dân đẩy mạnh cúc mâm xôi, người ta trồng rất nhiều”.

Sa Đéc còn là xứ sở của những cây kiểng quý, có hình dáng đẹp và lạ như: Khế, Cau, Si, Mai... Đây là những loại cây bình dị, gần gũi với đời sống và thường được cung cấp số nhiều cho các công trình xây dựng tại các thành phố.

Yêu hoa, gắn bó với nghề trồng hoa kiểng, người dân trồng hoa Sa Đéc không ngừng tìm tòi, nhập giống hoa mới, học hỏi kĩ thuật canh tác hiện đại để phát triển nhà vườn của mình theo hướng công nghệ cao. Ông Trần Văn Tiếp - Ấp Khánh Hòa, Xã Tân Khánh Đông, thành phố Sa Đéc chia sẻ: "Xã hội mình mỗi ngày mỗi tiến hóa thì người ta thích giống hoa lạ, mới, dễ chăm, do đó mình phải tìm tòi giống hoa đó để cung cấp cho người yêu cầu. Trồng hoa mới rất khó khăn bởi vì không có truyền thống để mình học hỏi. Nhưng địa phương chúng tôi đã mời các nhà khoa học tới để giúp mình vượt qua khó khăn để làm hoa chất lượng cao. Do đó, người dân trồng hoa như tôi ai cũng tìm tòi làm giống hoa mới hết”.

Vào những ngày cận Tết, các nhà vườn Sa Đéc đang ráo riết chuẩn bị cho việc gói gém và giao hoa, cây kiểng cho các thương lái. Đó cũng là thời điểm mà nhiều khách du lịch tìm đến với thành phố này để chiêm ngưỡng vẻ đẹp của hoa. Anh Quách Thành Vinh - Khách du lịch từ Rạch Giá - Kiên Giang tâm sự: "Theo thông tin mình được biết, vào những ngày gần Tết, các nhà vườn Sa Đéc sẽ cung cấp hoa cho các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, TP.HCM và một số tỉnh miền Đông vì thế gia đình chọn đi thăm quan các nhà vườn trong dịp này, tại vì dịp này là dịp nhộn nhịp đông vui nhất. Mình thấy thành phố rất đẹp và thú vị. Mình cũng ở miền Tây, nhưng ở đó không có những nhà vườn hoa đẹp và quy mô lớn như thế này".

Tháng 10/2013, Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Nghị quyết số 113 về việc thành lập thành phố Sa Đéc, trực thuộc tỉnh Đồng Tháp. Từ bước ngoặt quan trọng này, thành phố Sa Đéc đã xác định mục tiêu lâu dài cho sự phát triển của làng hoa để hình thành một nền nông nghiệp đô thị với hoa kiểng là mũi đột phá. Sắp tới thành phố sẽ xây dựng mô hình sản xuất hoa kiểng kết hợp với tham quan du lịch để làm điểm nhấn trong việc phát triển sản xuất tập trung quy mô lớn, chất lượng cao. Hy vọng rằng, với những nỗ lực của chính quyền địa phương, thành phố hoa Sa Đéc sẽ trở thành vùng hoa kiểng phát triển mạnh ở Đồng bằng sông Cửu Long và ngày càng thu hút được nhiều khách du lịch tới thành phố trong tương lai.