Bầu cử Tổng thống được tổ chức bốn năm một lần. Đó là quá trình đa cấp phức tạp gồm nhiều giai đoạn.

Lam the nao de tro thanh Tong thong My - Anh 1

Ngày bầu cử diễn ra sau thời gian vận động tranh cử (Ảnh Getty Images)

Tuyên bố tranh cử

Hiến pháp Mỹ quy định Tổng thống Mỹ phải là người sinh ra tại Mỹ, ít nhất 35 tuổi và định cư tại Mỹ ít nhất 14 năm. Ứng viên tổng thống tiềm năng thường đến từ 2 đảng lớn nhất, đó là đảng Dân chủ và đảng Công hòa. Ngoài ra còn có những ứng cử viên từ các đảng khác và các ứng cử viên độc lập. Ứng viên độc lập dành chiến thắng gần đây nhất là George Washington năm 1792. Lần gần nhất ứng viên độc lập có ảnh hưởng lớn trong bầu cử là năm 1992, tỷ phú Ross Perot năm đó nhận được 18,9% phiếu bầu. Ứng viên đảng Dân chủ khi đó là Bill Clinton đã dành chiến thắng cuối cùng, đánh bại ứng viên đảng Cộng hòa là George. H. W. Bush.

Bầu cử sơ bộ và bỏ phiếu kín

Các đảng thường chọn ứng viên đại diện là người chiến thắng ở nhiều bang nhất trong các cuộc bỏ phiếu sơ bộ và họp kín. Trong họp kín, ứng viên được ưa thích hơn được quyết định bằng tranh luận và ủng hộ công khai. Trong bỏ phiếu sơ bộ, ứng viên được ưa thích được chọn thông qua bỏ phiếu.

Đại hội toàn quốc

Ứng viên đại diện từng đảng sẽ được thông báo chính thức vào mùa hè tại đại hội toàn quốc. Người chiến thắng sẽ lựa chọn ứng viên Phó Tổng thống rồi tiếp tục cuộc đua vào Nhà Trắng.

Chiến dịch tranh cử

Sau đại hội toàn quốc, các ứng cử viên sẽ đứng lên chống lại nhau trong chiến dịch tranh cử Tổng thống như trên các chương trình phát thanh hay trong các cuộc tranh luận được phổ biến rộng rãi.

Mỗi ứng cử viên sẽ chi hàng triệu đô la cho quảng cáo và một loạt chính sách do nhà nước vận động. Theo Ủy ban về cuộc tranh luận Tổng thống (CPD), năm nay, sẽ có ba cuộc tranh luận giữa các ứng cử viên tổng thống và một giữa các ứng cử viên phó tổng thống,

Trong những tuần cuối cùng, các ứng cử viên thường tập trung sự chú ý vào các “chiến trường” lớn, nơi có số lượng cử tri của các Đảng phân chia không đồng đều. Do đó, sẽ dẫn đến những kết quả khó lường.

Các tình nguyện viên và nhân viên của chiến dịch sẽ hội tụ ở các tiểu bang quan trọng. Họ sẽ gọi điện và đi đến từng nhà dân để cố gắng thuyết phục các cử tri đi bỏ phiếu để hỗ trợ ứng cử viên của họ.

Ngày bầu cử

Chiến dịch vận động kéo dài cho đến ngày bầu cử, thường là thứ ba đầu tiên sau thứ hai của tháng 11. Năm nay là ngày 8 tháng 11.

Ứng viên nhận được nhiều đầu phiếu phổ thông chưa chắc đã trở thành Tổng thống. Người chiến tháng là ứng viên nhận được nhiều phiếu đại cử tri hơn. Mỗi bang có một số lượng đại cử tri nhất định, tương ứng số đại diện họ có trong 435 ghế Hạ viện và 100 ghế Thượng viện. Ba đại cử tri còn lại đến từ Thủ đô Washington. Để chiến thắng ứng viên cần có phiếu bầu từ 270 trong số 538 đại cử tri.

Người chiến thắng sẽ được thông báo ngay trong đêm bỏ phiếu.

Lễ tuyên thệ

Một tuần sau cuộc bầu cử, người chiến thắng sẽ tuyên thệ và bắt đầu vào việc tạo ra những chính sách mới, triệt để hơn. Cùng với đó là việc đóng gói đồ đạc của mình để chuyến tới Nhà Trắng.

Theo Hiến pháp Mỹ, tân Tổng thống sẽ nhậm chức vào ngày 20 tháng 1 năm sau.

Hồng Nhung – Thu Giang (Theo BBC)