Có một nghề biết là nguy hiểm mà vẫn thu hút người dân lao vào, bởi khả năng làm giàu nhanh chóng. Đó là nghê câu ong đất.

Làm giàu từ nghề nguy hiểm.

Ong đất - chúa tể các loài ong nổi tiếng là "sát thủ" với chiếc nọc tàn độc tưởng như bất trị, ấy vậy mà vẫn phải khuất phục trước con người. Ở xã Pờ Ly Ngài, huyện Hoàng Su Phì (Hà Giang), nhiều gia đình có truyền thống nuôi ong đất. Vụ thắng lớn, có thợ nuôi ong thu hàng trăm triệu đồng mà không phải bỏ ra bất kì chi phí nào.

Ông Lù Tà Mìn (49 tuổi), ở thôn Chàng Chảy, xã Pờ Ly Ngài là một tay nuôi ong đất thứ thiệt, giữ những bí quyết săn ong chúa điệu nghệ. Ông Mìn kể, ong đất thích sinh sản vào mùa xuân, khi thời tiết nắng ấm áp.

Công việc đầu tiên của ong chúa phải làm là tìm một cái hang trống đủ rộng và kín đáo (có thể do chuột hoặc tê tê bỏ lại); sau đó đào đất lấp các cửa hang lại, chỉ để một lỗ nhỏ như ngón tay cái và bắt đầu đẻ trứng. Những tổ ong đất to như cái mủng lúc nhúc nhộng và những con non béo ngậy, phải chờ đến cuối thu, khi bông lúa trĩu hạt uốn cong như lông đuôi gà trống choai, lá ngả vàng nhuộm khắp cánh đồng, dân săn ong lại lỉnh kỉnh đồ đạc luồn rừng, vượt núi theo dấu ong thợ tìm tổ đào bắt.

Phóng to

Săn ong đất là một nghề rất nguy hiểm

Lứa đầu, ong chúa đẻ khoảng 7-8 trứng, để hình thành đội ong thợ đầu tiên. Từ đây, ong chúa chỉ cố thủ trong tổ sinh sản vì đã có kẻ hầu hạ. Nó được ong thợ cung phụng những bữa tiệc côn trùng sang trọng, bổ béo nhất như dế mèn, châu chấu, đặc biệt là nhộng ong vò vẽ.

Để xây tổ, ngoài nguyên liệu chính là đất, ong thợ thường hút nhựa cây Mã Lì Xài và cây Kháo Trắng để làm chất kết dính. Hiểu tập tính này, thợ săn ong luồn rừng phục sẵn câu ong và “gắn chíp định vị” (thực chất là một chiếc lông gà màu trắng nối với một sợi dây nhỏ làm từ xơ củ sắn dại) để dễ dàng lần theo hướng bay của chúng.

Câu ong là cả một nghệ thuật

Là một người dày dặn kinh nghiệm trong việc câu ong, ông Mìn tiết lộ, thợ câu ong kỵ nhất hút thuốc lào và uống rượu vì ong rất ghét mùi này. Với khả năng đánh hơi tài tình, chỉ cần gửi thấy mùi này là nếu chúng sẽ lao vào tấn công người ngay lập tức.

Để câu ong, thợ săn ong dùng một cây sào (dài từ 2 m trở lên) vót nhọn đầu và cắm những loại côn trùng ong đất ưa thích như châu chấu, dế mèn… làm mồi nhử. Khứu giác của ong đất cực nhạy nên chỉ trong vài phút đã bu chặt vào mồi. Nó dùng hai chiếc răng sắc nhọn kẹp nát con mồi, sau đó lấy chân vê tròn lại.

Lúc con vật say mồi, thợ câu một tay hạ thấp chiếc sào xuống, còn tay kia luồn sợi dây gắn lông gà từ đít ong lên vòng eo nhỏ nhất ở lưng và xoắn dây chặt. Khi ấy, con ong thợ bay xa vài trăm mét vẫn nhìn rõ, và thợ câu chỉ cần đuổi theo để biết được vị trí của tổ ong.

Phóng to

Nhưng cũng mang lại thu nhập cao

Sau khi lần ra nơi ong chúa trú ngụ, dân săn chờ đến tối để ong thợ về tổ hết mới cầm một chiếc rọ đụt đan bằng nan tre chụp vào miệng tổ, vỗ mạnh tay xuống đất cho ong trưởng thành bay vào. Lúc này, thợ săn ong đào lấy tổ, gói thật cẩn thận và mang về.

Ngay trong đêm đó, người nuôi sẽ chọn một khu đất mịn, ít sỏi đá (không quá xa, không quá gần nhà) và không có người qua lại để đào tổ ong mới. Sau khi tạo xong một chiếc hố hình tròn, sâu 30 cm, gần đáy hố được khoét một lỗ rộng bằng cán chổi tre thông với bên ngoài làm cửa ra vào, thợ ong đặt tổ ong vừa tìm được vào đó.

Miệng hố được đậy một tấm gỗ phòng mưa, nắng. Khâu cuối cùng là mở nắp rọ đụt và úp vào miệng tổ để ong thợ và ong chúa bay vào. Khi ấy, chỉ cần chờ thời gian để tổ ong phát triển và thu hoạch.

Theo chia sẻ của người câu ong chuyên nghiệp, trung bình mỗi tổ ong đất chỉ nặng khoảng 8 - 10 kg, nếu đem lên cột mốc biên giới số 5, huyện Xín Mần (Hà Giang) bán, thương lái Trung Quốc thu mua với giá 2.500 đồng/con nhộng và 3.000 đồng/ong già. Còn cân cả sáp và nhộng, giá khoảng 800.000 đồng/kg. Thế nên, nhiều người ở Pờ Ly Ngài ham săn và nuôi ong đất.

Theo VTC