Vào năm 2012, nhà phẫu thuật mắt, bác sỹ Andrew Bastawrous đã từ bỏ công việc ổn định cùng cuộc sống đầy đủ ở thủ đô London của nước Anh, bán mọi thứ mà ông cùng gia đình sở hữu để chuyển tới Kenya, thiết lập 100 phòng khám mắt ở nước này để hỗ trợ người dân.

Ky la kham mat bang ung dung di dong - Anh 1

PEEK được đánh giá cao nhờ giảm chi phí khám mắt và cực kỳ tiện dụng (Nguồn: Internet).

Ý tưởng của bác sỹ Bastawrous - biến một chiếc điện thoại di động thông minh thành một công cụ khám mắt - đã được hoàn thiện trong vài năm trở lại đây và tiếp tục được cải tiến. Việc đến một quốc gia đang phát triển để thử nghiệm công cụ này bắt nguồn từ mong muốn giúp đỡ những người bị mắc các bệnh mắt thông thường nhưng lại thiếu điều kiện đến các cơ sở y tế của vị bác sỹ này.

Trên thế giới hiện có khoảng 39 triệu người mù, và ở những quốc gia có mức thu nhập trung bình thấp, có đến 80% trường hợp mù là có thể chữa trị được. Có 2 nguyên nhân chính gây nên các vấn đề về mắt, theo bác sỹ Bastawrous, đó là chứng đục nhân mắt và tật khúc xạ của mắt.

“Đa số các trường hợp bệnh này có thể chữa trị được. Ngay cả những người đã bị mù trong nhiều năm, với sự hỗ trợ, có thể nhìn được trở lại” - ông Bastawrous nói.

Với suy nghĩ đó trong đầu, vị bác sỹ tốt bụng cùng đội ngũ nhân viên của mình đã chung tay phát triển Bộ công cụ Kiểm tra mắt Bỏ túi (viết tắt là PEEK). Trong quá trình thử nghiệm công nghệ này, đội ngũ của ông Bastawrous đã từng kiểm tra mắt cho 21.000 trẻ em Kenya chỉ trong vòng 9 ngày và giờ sẽ bắt đầu khám mắt cho khoảng 300.000 người khác ở Trans-Nzoia, một khu vực nông thôn nghèo ở miền Đông nước này.

Đội ngũ y bác sỹ của ông Bastawrous đã nhận ra rằng ở rất nhiều các ngôi làng ở Kenya, nơi mà định nghĩa về điện và đường xá không hề tồn tại, có rất nhiều người cần đến dịch vụ của ông. Càng ở những nơi xa xôi khó đến, càng có nhiều người cần đến các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, đặc biệt là chuyên khoa mắt.

Để phát triển PEEK, nhóm của Bastawrous đã phải tận dụng mọi nguồn vốn mà họ có thể, như từ khoản tiền thưởng, quỹ ủng hộ, quỹ nghiên cứu… Cuối cùng thì tổ chức phi lợi nhuận của ông cũng sống sót nhờ sự hỗ trợ của các nhà phát triển, các đồng nghiệp và sự ủng hộ của các trường đại học ở Kenya.

Ở vùng cận Sahara của châu Phi, nhiều người dân có điều kiện tiếp xúc với điện thoại di động hơn, bởi vậy mà Bastawrous đã quyết định phát triển PEEK trở thành một ứng dụng trên điện thoại di động. Và kể từ đó, chỉ với khoản tiền 150.000 USD cùng đội ngũ cộng tác 15 người, Bastawrous đã bắt đầu công việc của mình.

Việc khám mắt trở nên đơn giản

Trong quá trình khám mắt, ứng dụng PEEK sẽ đưa ra hình ảnh chữ cái “E” được chiếu trên màn hình điện thoại di động dưới nhiều hướng khác nhau - tức có thể chữ E úp xuống, hoặc hướng lên trên, hướng sang trái hoặc phải. Bệnh nhân phải chỉ ra hướng mà họ nhìn thấy, và sau đó bác sỹ kiểm tra sẽ dùng tay lướt trên màn hình để chuyển hình khác.

Kết quả khám mắt sẽ có ngay sau bài kiểm tra trên và các bệnh nhân nhận được một tin nhắn của bác sỹ đề xuất các hướng chữa trị nếu cần thiết.

Một phần khác nằm trong ứng dụng này có tên PEEK Retina, sử dụng camera của điện thoại di động để chụp lại võng mạc của bệnh nhân từ đó so sánh với các mẫu bệnh có sẵn. PEEK Retina còn có thể kết nối với một máy in 3D, giúp các bác sỹ dễ dàng chẩn đoán bệnh hơn.

Ứng dụng này còn có thể chiếu rõ thủy tinh thể của bệnh nhân, phát hiện ra triệu chứng của tăng nhãn áp, thoái hóa điểm vàng, bệnh màng lưới và cả dấu hiệu của các chứng bệnh thần kinh khác. Nhờ có thể chiếu rõ hình ảnh võng mạc, nó cũng có thể phát hiện được triệu chứng của chứng cao huyết áp và tiểu đường.

Ứng dụng này hiện đang được giới chuyên môn đánh giá rất cao do có thể thay thế được các trang thiết bị y tế truyền thống cồng kềnh, đắt đỏ và dễ vỡ trong khám chữa mắt. Ngoài ra, bằng việc sử dụng PEEK, chi phí khám mắt trở nên rất rẻ trong khi việc công bố kết quả cũng nhanh chóng và tiện lợi.

Linh Chi