GD&TĐ - Ngày 16/11, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ đăng đàn trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội về nhiều vấn đề lớn trong GD-ĐT. Cuối phần trả lời chất vấn của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cũng đã tham gia trả lời chất vấn, làm rõ một số vấn đề liên quan đến GD-ĐT mà đại biểu quan tâm.

Ky hop thu 2, Quoc hoi khoa XIV: Bo truong Bo GD&DT Phung Xuan Nha tra loi chat van truoc Quoc hoi - Anh 1

Hoàn thiện dần đổi mới thi cử

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ giải thích chi tiết về Kỳ thi THPT quốc gia. Bộ trưởng cho biết: Quá trình đổi mới thi cử đã trải qua thời gian dài. Từ năm 1975, 1990 đến năm 2005, thi “ba chung” và mới đây là thi THPT quốc gia. Mỗi kì thi, mỗi phương thức thi đều có nhiều ưu điểm và hạn chế. Trước năm 2015 chủ yếu thi “ba chung”, có nhiều kinh nghiệm nhưng theo Nghị quyết 29 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, thi tốt nghiệp, thi ĐH, CĐ phải nhẹ nhàng, đỡ áp lực, đỡ tốn kém...

Việc thi “ba chung”, cuối tháng 6 thi tốt nghiệp, đầu tháng 7 thi ĐH, CĐ sau đó có 3 - 4 cuộc thi về CĐ nên rất nhiêu khê và tốn kém nên Chính phủ đã yêu cầu phải đổi mới kì thi.

Năm 2015, kì thi đã khá thành công, chỉ có việc rút hồ sơ nộp hồ sơ vào hơi bất cập.

Kì thi 2016, tỉnh nào thi tỉnh đấy. Sau kì thi, chúng tôi đã rút kinh nghiệm và thấy xã hội đánh giá tốt nhưng vẫn còn một số hạn chế. Do đó, năm nay chúng tôi có cải tiến chỉ có một cụm thi, sử dụng đề thi của Bộ.

Việc đổi mới, mỗi năm sẽ hoàn thiện một chút. Đến năm 2016 có bước chuyển rất lớn là thi trắc nghiệm. Sắp tới là thi tổ hợp, học gì thi nấy, tập trung lớp 12 rất nhẹ nhàng. Do đó, đề thi cũng dần hoàn thiện theo. Do đó, để đáp ứng được Nghị quyết 29, đáp ứng yêu cầu quốc tế, không phải một hai năm có thể hoàn thiện được nhưng đạt tính ổn định về cơ bản.

Trước ý kiến lo lắng của đại biểu Quốc hội (ĐBQH) rằng đầu tháng 8/2016 mới công bố đề án thi 2017 có quá vội vàng và lúng túng, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ giải thích: Thông thường, phương án thi được công bố sau Tết Nguyên đán. Nhưng năm nay, Bộ đã công bố từ tháng 8 năm trước, ngay sau đó có cả 14 đề thi minh họa. Như vậy, không thể nói là vội vã.

Đẩy mạnh giám sát, phân luồng, định hướng nghề

Trả lời câu hỏi về phân luồng đào tạo, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho rằng, xét chất lượng về kiến thức thì chúng ta không phải quá tệ. Nhưng khi ra trường, chắc chắn những yếu tố trải nghiệm, trình độ ngoại ngữ, công nghệ thông tin cũng đóng vai trò rất quan trọng. Do vậy, Bộ GD&ĐT chỉ đạo điều chỉnh chương trình nội dung bám sát yêu cầu thị trường, có khảo sát ý kiến của doanh nghiệp về yêu cầu chất lượng nhân lực. Tới đây, Bộ sẽ đẩy mạnh việc giám sát, phân luồng, định hướng.

Trong phân luồng từ lớp 9, các môn khoa học, công nghệ phải tăng. Nội hàm của chương trình phải thực tiễn, khi bố trí giảng dạy cũng phải thực tế, tránh “cưỡi ngựa xem hoa”. Khi vào THPT thì định hướng phân luồng nghề nghiệp rất rõ, nhưng hiện tại chỉ có 5% học sinh chọn theo hướng học nghề. Tới đây, Bộ GD&ĐT chỉ đạo trong chương trình phổ thông và SGK phải đặc biệt chú trọng việc phân luồng, định hướng nghề.

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Khung hệ thống giáo dục quốc dân được các chuyên gia nước ngoài đánh giá rất cao kết hợp Khung trình độ 8 bậc của ASEAN thì tôi tin với khung trình độ này và đổi mới nội dung chương trình thì chúng ta mới đảm bảo chất lượng phân luồng - Bộ trưởng Nhạ cho biết - Bộ GD&ĐT chỉ đạo, quán triệt sâu sắc việc xây dựng chương trình này, phối hợp các bộ, đặc biệt là Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội.

Trước ý kiến của ĐBQH về sự bất cập trong đào tạo đại học, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ thừa nhận hiện không chỉ bất cập về cơ cấu các trường đại học mà còn về các ngành. Có ngành thừa nhiều, nhưng có ngành thiếu như y tế, chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Bộ trưởng nêu giải pháp tới đây sẽ chỉ đạo các trường phối hợp với người tuyển dụng để từ đó xây dựng cơ cấu tuyển sinh.

“Chính phủ vừa có quyết tâm đến 2020 có 1 triệu doanh nghiệp. Chúng tôi sẽ bám sát vào đây để đào tạo nguồn nhân lực từ học nghề cho đến đại học” - Bộ trưởng cho biết thêm.

Chính phủ chỉ đạo đẩy mạnh tự chủ đại học

Giải thích với Quốc hội, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho biết, về hạn chế của giáo dục đại học có nguyên nhân kiểm định chất lượng. Kiểm định trong quá trình học và kiểm định chất lượng đầu ra chưa tốt. Tới đây sẽ đẩy mạnh công tác này. Và hướng trong quá trình kiểm định sẽ khuyến khích các trường tự kiểm định và sẽ có các trung tâm kiểm định để đi kiểm định và công khai kết quả. Gần đây đã có nhiều trường đi đầu phối hợp chủ động với các trung tâm, kể cả nước ngoài và trong nước, để có các chương trình theo tiêu chuẩn quốc tế và tiêu chuẩn các nước tiên tiến. Cũng có trường đã bắt đầu kiểm định và tham gia vào việc xếp thứ hạng (chúng ta gọi nôm na là xếp sao) các trường đại học trên thế giới.

Một mũi thứ hai mà Chính phủ và Bộ GD&ĐT cố gắng chỉ đạo là đẩy mạnh tự chủ đại học. Tự chủ cả về chuyên môn, tài chính, tổ chức nhân sự. Ở đây, tự chủ tài chính không có nghĩa là Nhà nước sẽ không cấp ngân sách cho các trường tự chủ. Vấn đề tự chủ thực chất là bớt can thiệp hành chính không cần thiết vào công việc của nhà trường trong một môi trường giáo dục và khoa học. Và yêu cầu đi kèm với nó là chính sách để bảo đảm sự tiếp cận GD đại học trình độ cao của người nghèo, của đối tượng không bị ảnh hưởng thông qua nhiều chính sách, trong đó có chính sách học bổng, và thứ hai là tất cả các hoạt động của nhà trường, kể cả chỉ tiêu tuyển sinh đầu vào - đầu ra, cựu sinh viên công tác ở đâu - đều phải được công khai, minh bạch. Các quy chế phải rõ ràng, cụ thể, bàn bạc dân chủ để cả nhà trường, sinh viên và toàn xã hội giám sát. Đây là việc chúng ta đã có bước đi ban đầu rất tốt, tới đây đề nghị các ngành, các cấp - vì nhiều ngành, nhiều cấp là chủ quản của các trường đại học. Hiện nay đã có 15 trường tiến hành được bước đầu tự chủ. Qua 1 năm thực hiện vừa qua kết quả rất tốt nhưng đây mới là bước đầu.

Điều rất mừng hiện nay đã có 3 trường cao đẳng nghề tham gia tự chủ.

Phần trả lời chất vấn của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT cũng giải đáp nhiều vấn đề: Bộ GD&ĐT đang chỉ đạo rà soát để xây dựng chương trình sách giáo khoa mới, rà soát để lược bỏ những nội dung không nhất thiết, không phù hợp với chương trình và những nội dung trùng lặp để làm sao chương trình nhẹ hơn; Bộ GD&ĐT, các cục, vụ sẽ phối hợp sát sao hơn với các địa phương để chấn chỉnh những hoạt động dạy thêm, học thêm biến tướng; trách nhiệm của ngành GD-ĐT, mà trực tiếp là Bộ trưởng, đối với vấn đề bạo lực học đường; trong đó trách nhiệm đầu tiên là phải giáo dưỡng trẻ ngay từ những cấp học thấp nhất, thông qua các bài học đạo đức, giáo dục công dân, giáo dục pháp luật…