Mặc dù UBND tỉnh Thanh Hóa đã ra văn bản chỉ đạo huyện Thường Xuân xử lý dứt điểm bãi khai thác cát trái phép Xuân Cao, thì bất ngờ, cát tặc công khai hoạt động trở lại 3 ngày nay.

UBND tỉnh yêu cầu xử lý tập thể, cá nhân liên quan

Sau khi Phapluatplus.vn phản ánh tình trạng khai thác cát trái phép diễn ra nhiều năm tại địa bàn xã Xuân Cao (huyện Thường Xuân, Thanh Hóa) qua 3 kỳ báo, Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) đã vào cuộc khảo sát vụ việc.

Tại văn bản số 4415/STNMT-TNKS ngày 20/9 gửi Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, Sở TN&MT báo cáo: “Tại khu vực bãi thuộc địa phận thôn Trung Tiến, xã Xuân Cao, huyện Thường Xuân có 1 bãi tập kết cát diện tích khoảng 1.000m2, khối lượng cát trên bãi khoảng 700m3. Trên bãi có 1 máy xúc, gần bãi có 2 thuyền sắt loại 30m2 đang neo đậu dưới sông Chu…”

Ky 4 – UBND tinh Thanh Hoa vao cuoc: Cat tac lai tung hoanh o Xuan Cao - Anh 1

Sau khi UBND tỉnh Thanh Hóa có văn bản chỉ đạo giải quyết dứt điểm bãi cát trái phép Xuân Cao, thì chủ bãi đã ngang nhiên cho hoạt động hút cát trở lại. (Ảnh: A.Thắng)

“Như vậy, việc phản ánh của Pháp Luật Lus về tình trạng tập kết, kinh doanh cát trái phép tại xã Xuân Cao, huyện Thường Xuân là đúng thực tế. Để xảy ra tình trạng tập kết, kinh doanh trái phép tại xã Xuân Cao, huyện Thường Xuân trong một thời gian dài mà không có biện pháp xử lý dứt điểm trách nhiệm chính thuộc về UBND huyện Thường Xuân, UBND xã Xuân Cao”.

Ngày 3/10, tại văn bản số 11289/UBND-CN của UBND tỉnh Thanh Hóa gửi UBND huyện Thường Xuân, Phó Chủ tịch tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Đức Quyền đã chỉ đạo: “Yêu cầu Chủ tịch UBND huyện Thường Xuân chỉ đạo kiểm điểm trách nhiệm đối với Trưởng phòng TN&MT huyện, Chủ tịch UBND xã Xuân Dương, Chủ tịch UBND xã Xuân Cao và tập thể các nhân có liên quan, do buông lỏng công tác quản lý, để xảy ra hoạt động khai thác, tập kết, vận chuyển cát trái phép trên địa bàn trong một thời gian dài, với khối lượng lớn, mà không có biện pháp ngăn chặn, xử lý triệt để…Báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh kết quả thực hiện trước ngày 25/10/2016”.

Ky 4 – UBND tinh Thanh Hoa vao cuoc: Cat tac lai tung hoanh o Xuan Cao - Anh 2

Một phần bãi cát khổng lồ hoạt động trái phép do trưởng thôn Lê Thế Đức hoạt động 4 năm qua. (Ảnh: A.Thắng)

“Yêu cầu UBND huyện Thường Xuân chỉ đạo Công an huyện; các phòng ban chuyên môn và chính quyền địa phương, tổ chức giải tỏa ngay khối lượng cát còn tồn tại trên bãi tập kết cát; di dời máy móc, thiết bị tàu thuyền, phong vụ hoạt động khai thác, tập kết và vận chuyển cát trái phép tại xã Xuân Dương và Xuân Cao…”

“Xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật đối với các trường hợp cố tình vi phạm; báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh kết quả thực hiện trước ngày 10/10/2016”.

Điều đáng nói là sau khi UBND tỉnh Thanh Hóa có văn bản chỉ đạo quyết liệt vụ việc, thì trong 3 ngày qua, bãi cát lậu Xuân Cao lại ngang nhiên hoạt động trở lại, thách thức pháp luật. Còn Chủ tịch huyện Thường Xuân Cầm Bá Xuân thì vẫn điềm nhiên “Chúng tôi không nắm được”!

Cát tặc thách thức pháp luật: Ai bảo kê?

Theo ghi nhận của Pháp Luật Plus, từ ngày 10/10 đến nay, bãi cát trái phép Xuân Cao lại hoạt động nhộn nhịp trở lại. Vào buổi chiều, các thuyền sắt đi hút cát ở bờ sông, rồi bơm lên bãi. Hàng loạt xe ô tô nối nhau vận chuyển cát, chạy rầm rập qua xã từ xẩm tối cho đến khuya.

Nhiều người dân Xuân Cao bức xúc, tỏ ra mất niềm tin vì khi bãi cát đã bị thu hồi, UBND tỉnh đã vào cuộc chỉ đạo, nhưng cát tặc vẫn lộng hành thách thức dư luận. Phải chăng ai đó đã công khai bảo kê cho việc tàn phá tài nguyên này?

Ky 4 – UBND tinh Thanh Hoa vao cuoc: Cat tac lai tung hoanh o Xuan Cao - Anh 3

Tương tự như trước đây, khi UBND xã Xuân Cao phong tỏa, rào bãi cát lại. Thì chủ bãi phá rào, vận chuyển hết gần 1.000m3 cát trong suốt nửa tháng. (Ảnh: A.Thắng)

Ngày 12/10, Chủ tịch UBND xã Xuân Cao, ông Vi Thanh Bình xác nhận với Pháp Luật Plus việc cát tặc ngang nhiên hoạt động trở lại là có thật. “Chiều tối ngày 11/10, tôi có đi họp trên huyện về, qua bãi cát thôn Trung Tiến, thì thấy đúng là có cát vừa được bơm lên bãi, còn nguyên vết nước tràn ra. Sáng hôm sau tôi khảo sát ý kiến người dân tại đây, thì đúng là có việc này”.

Liên lạc với ông Cầm Bá Xuân, Chủ tịch UBND huyện Thường Xuân, ông Xuân lấy lý do bận đi họp và nói “không nắm được”. Còn ông Đỗ Văn Hoan, Phó Chủ tịch huyện Thường Xuân thì bất ngờ trước thông tin cát tặc hoạt động trở lại và nói: “Có lẽ chúng tôi phải mời Cảnh sát môi trường tỉnh vào cuộc thôi. Chứ các anh biết đấy, thẩm quyền cấp huyện không xử phạt việc vi phạm khai thác trái phép quá 50 triệu đồng. Đằng này, tài sản tàu thuyền, máy xúc lên tới hàng trăm triệu, huyện không thu được vì giá trị tài sản vượt quá khung”.

Nhưng khi được hỏi “Hãy khoan nói việc xử phạt. Trách nhiệm của chính quyền là phải ngăn chặn ngay tình trạng khai thác tài nguyên trái phép, vì sao huyện Thường Xuân không thực hiện được”? Thì ông Hoan không có câu trả lời rõ ràng.

Với những lý do lập lờ rất thiếu thuyết phục, lãnh đạo huyện Thường Xuân và xã Xuân Cao đã bộc lộ sự thiếu trách nhiệm đến khó hiểu đối với việc xử lý bãi cát lậu này. Còn cát tặc thì đã hoạt động trở lại, hằng ngày băm nát bờ sông Chu mà không vấp phải sự ngăn cản nào từ chính quyền.

Nhiều năm qua, huyện Thường Xuân đã ở đâu khi một trưởng thôn lộng quyền kiêm cát tặc, thách thức pháp luật kể cả khi bãi cát đã bị thu hồi? "Lá bùa" nào hậu thuẫn cho những việc làm vi phạm trên bất chấp cả việc UBND tỉnh đã vào cuộc chỉ đạo?

Tại hội nghị trực tuyến toàn quốc về kiểm điểm, phòng chống khai thác cát, sỏi trái phép trên sông và cửa biển diễn ra cuối năm 2015, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đề nghị các ngành, các cấp nghiêm túc thực hiện Luật Tài nguyên và khoáng sản, thực hiện Chỉ thị số 03/CT-TTg ngày 30/3/2015 về việc tăng cường hiệu lực thực thi chính sách, pháp luật về khoáng sản; xử lý nghiêm những cán bộ có dấu hiệu vi phạm, bảo kê. Ở đâu để xảy ra nạn khai thác trái phép, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm. Bí thư, chủ tịch, trưởng công an nơi đó phải bị xem xét đầu tiên.

Hoàng Anh Thắng