Tiếp loạt bài về tranh chấp hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất của ông Dương Minh Ánh khởi kiện vợ chồng ông Nguyễn Xuân Hùng và bà Nguyễn Thị Nga.

Chúng tôi đã có loạt bài phản ánh vụ án “Tranh chấp hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất”. Sự việc bắt đầu từ việc ông Dương Minh Ánh (thôn 1, thị trấn Sa Thầy, huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum) khởi kiện vợ chồng ông Nguyễn Xuân Hùng và bà Nguyễn Thị Nga (thôn 2, thị trấn Sa Thầy, huyện Sa Thầy - hiện trú tại thôn Nghĩa Long, xã Sa Nghĩa, huyện Sa Thầy). Tòa án nhân dân (TAND) huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum thụ lý số 21/2016/TLST-DS ngày 11/7/2016.

Còn ông Trần Văn Lượng (thôn 2, thị trấn Sa Thầy, huyện Sa Thầy), TAND huyện Sa Thầy xác định tư cách tham gia tố tụng là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Ông Lượng đã ủy quyền cho con trai là anh Trần Ngọc Luân theo giấy ủy quyền ngày 15/7/2016.Vụ án đưa ra xét xử vào hồi 08 giờ, ngày 12/10/2016, chủ tọa phiên Tòa, thẩm phán Nguyễn Văn Tuấn, TAND huyện Sa Thầy.

Kon Tum: Tranh chap hop dong chuyen QSDD - 'Bo tay cham com' - Anh 1

Thông báo mở lại phiên tòa

Luật “vênh” hay người thi hành công vụ hiểu “vênh”?

Theo thông báo mở lại phiên Tòa số 37/TB-TA ngày 03/10/2016 của TAND huyện Sa Thầy. PV có mặt tại TAND huyện Sa Thầy vào lúc 7 giờ 40 phút, PV vào phòng thư ký nộp các giấy tờ theo qui định, đăng ký tham dự phiên Tòa để tác nghiệp, thu thập thông tin viết bài. Cùng lúc, thẩm phán Nguyễn Văn Tuấn, chủ tọa phiên Tòa đến phòng thư ký. Kiểm tra giấy giới thiệu của PV và nói: Nhà báo muốn ghi âm, chụp hình phải được sự cho phép của chủ tọa phiên Tòa và không quên nhắc nhở thư ký, tý nữa phiên tòa phải đọc điều luật này.

Thầm nghĩ, khoản 4 Điều 234 bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 qui định: “Nhà báo tham dự phiên tòa để đưa tin về diễn biến phiên tòa phải chấp hành sự điều khiển của chủ tọa phiên tòa về khu vực tác nghiệp. Nhà báo ghi âm lời nói, ghi hình ảnh của Hội đồng xét xử phải được sự đồng ý của chủ tọa phiên tòa. Việc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh của đương sự, người tham gia tố tụng khác phải được sự đồng ý của họ”. Để có được thông tin, ngoài các tài liệu, chứng cứ thu thập được, nhà báo phải ghi âm, ghi hình. Chẳng nhẽ, muốn tác nghiệp phải xin phép hay sao? Nếu chủ Tọa phiên Tòa hoặc đương sự, người tham gia tố tụng khác không đồng ý thì sao? Nếu tự ý ghi âm, ghi hình sẽ bị xử lý như thế nào? Sao luật không qui định?

Bên cạnh đó luật Báo chí qui định: “Được hoạt động nghiệp vụ báo chí tại các phiên tòa xét xử công khai; được bố trí khu vực riêng để tác nghiệp; được liên lạc trực tiếp với người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng để lấy tin, phỏng vấn theo quy định của pháp luật”.

Xét thấy, các luật qui định còn có độ “vênh”, không rõ ràng, cụ thể, dứt khoát. PV chọn cách an toàn là ghi chép.

Chủ Tọa phiên tòa là to nhất?

Sau khi khai mạc phiên tòa, chủ tọa phiên tòa kiểm tra sự có mặt của những người tham gia phiên tòa và kiểm tra căn cước của đương sự, người tham gia tố tụng khác. Đến lượt người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Anh Trần Ngọc Luân được chủ tọa gọi đứng dậy để kiểm tra căn cước và hỏi anh Luân có yêu cầu thay đổi người tiến hành tố tụng hay không? Anh Luân nhanh nhảu nói có, chủ tọa liền đáp: Anh muốn thay đổi phải đưa ra chứng cứ, không có sẽ bác. Tôi muốn thay đổi Chủ tọa phiên Tòa, khi tôi đưa ra lý do yêu cầu thay đổi và đề nghị Hội đồng xét xử xem xét các kiến nghị của tôi. Chủ Tọa phiên Tòa không được cắt ngang, hoặc hạn chế tôi trình bày lý do của mình, anh Luân trình bày.

PV theo dõi và ghi chép, thấy chủ tọa không “vui” có vẻ bực dọc. Anh Luân vẫn “vô tư” trình bày lý do thay đổi chủ chủ tọa phiên Tòa như: Ngày 06/10/2016 anh Luân nhận được 03 giấy triệu tập tại TAND huyện Sa Thầy, gồm: Giấy triệu tập số 209/2016/GTT-TA ngày 03/10/2016; Giấy triệu tập số 210/2016/GTT-TA ngày 12/10/2016 và Giấy triệu tập số 213/2016/GTT-TA ngày 03/10/2016. Cả 03 giấy triệu tập đều ghi phiên Tòa được mở lại vào lúc 08 giờ ngày 12/10/2016.

Điều hết sức kỳ lạ, là Giấy triệu tập số 210/2016/GTT-TA ngày 12/10/2016, sao ngày 06/10/2016 có để gửi cho tôi? (Giấy triệu tập số 210/2016/GTT-TA ngày 12/10/2016, ngày 06/10/2016 anh Luân nhận được - tức là gửi trước ngày ký và phát hành 06 ngày-PV). Sao có chuyện trái ngoe như vậy? Việc làm này của thẩm phán Nguyễn Văn Tuấn đã đúng qui định về tống đạt văn bản, giấy tờ tố tụng chưa? Đây có phải hành vi cố tình vi phạm pháp luật, gây khó khăn cho những người có tên trong giấy triệu tập?

Hơn nữa, thẩm phán Tuấn đưa ba tôi vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Ba tôi đã ủy quyền cho tôi. Nay thẩm phán Tuấn tiếp tục triệu tập ba tôi là người làm chứng. Vậy, ba tôi tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan hay là người làm chứng? Hay là cả hai “vai” (người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và người làm chứng)? Văn bản pháp luật nào qui định?

Anh Luân đang trình bày, đọc đến đây, thẩm phán chủ tọa phiên Tòa Nguyễn Văn Tuấn: Anh ngồi xuống, không được trình bày nữa. Anh Luân vẫn say sưa trình bày và đưa ra các chứng cứ, lúc này vị chủ tọa thực sự tức giận, quát: Anh ngồi xuống, nếu không tôi sẽ yêu cầu công an buộc anh phải rời phòng xử án. Ở đây, chủ tọa phiên tòa là to nhất, nếu anh không chấp hành tôi yêu cầu bảo vệ tống anh ra ngoài. Anh Luân sợ quá phải ngồi xuống.

Đánh mắt xuống phía dưới, thấy PV đang chăm chú theo dõi, ghi chép diễn biến phiên tòa, chủ tọa phiên tòa “quán triệt”: Ở đây chỉ được thư ký mới được ghi chép, nếu ai muốn ghi chép phải được chủ tọa phiên tòa cho phép, nếu không yêu cầu công an bảo vệ phiên tòa đưa ra khỏi phòng xử án. PV xin hỏi chủ Tọa phiên tòa, điều luật nào qui định? Chủ Tọa phiên tòa “bối rối” trả lời, không có nghĩa vụ trả lời câu hỏi này. Đến đây, PV “bó tay chấm com”. Ghi âm, ghi hình cũng phải được chủ tọa phiên tòa cho phép. Giờ ghi chép cũng phải được chủ tọa cho phép mới được ghi, không hiểu điều luật nào qui định? Hỏi thì chủ tọa không trả lời, biết làm gì đây?

Trở lại ý kiến yêu cầu thay đổi chủ tọa phiên tòa của anh Trần Ngọc Luân, khi anh đang đưa ra chứng cứ chứng minh lý do yêu cầu thay đổi chủ tọa phiên tòa. Bị chủ tọa phiên tòa “nổi nóng” quát tháo yêu cầu ngồi xuống không cho anh Luân trình bày. Lờ luôn, vẫn tiếp tục xét xử vụ án như không có ai yêu cầu thay đổi người tiến hành tố tụng? Thầm nghĩ, sao có một thẩm phán coi thường pháp luật đến như vậy? Trao cho PV bản ý kiến của mình, anh Luân lắc đầu ngao ngán.

Vậy các ý kiến anh Luân đưa ra để chứng minh yêu cầu thay đổi chủ tọa phiên tòa như thế nào? Có căn cứ, đúng pháp luật? Để rộng đường dư luận, PV tóm tắt ý kiến của anh Luân như sau:

“ Ngay sau khi vụ án được thụ lý, thẩm phán chưa làm rõ các mối quan hệ pháp luật, đã Quyết định xem xét thẩm định tại chổ số 29/2016/QĐ-TĐTC ngày 20/7/2016. Ngày 20/7/2016 tôi làm đơn đề nghị tạm dừng xem xét, thẩm định tại chổ để làm rõ các mối quan hệ pháp luật. Thẩm phán Tuấn không xem xét trả lời, mà vội vàng, bất ngờ đến thẩm định lúc nào chúng tôi không hề biết. Khi tôi có mặt theo giấy triệu tập, thì sự việc đã xong.Việc thẩm định này nhằm mục đích gì? Tôi đã có đơn yêu cầu tạm dừng xem xét thẩm định tại chỗ, vì sao không trả lời cho tôi biết mà vẫn tiến hành? Văn bản nào cho phép thẩm phán có quyền này?

Giải quyết vụ án tôi thấy có nhiều khuất tất, vi phạm pháp luật, tôi đã có đơn yêu cầu hoãn phiên Tòa để làm rõ:

+ Tôi đề nghị TAND huyện Sa Thầy yêu cầu nguyên đơn, bị đơn xuất trình tài liệu, chứng cứ mà họ đang giữ cho tôi biết theo qui định tại khoản 7 điều 70 và điểm a khoản 1 Điều 73 bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

+ Xác định tư cách tham gia tố tụng trong vụ án này cho đúng pháp luật qui định; Xác định mối quan hệ pháp luật trong vụ án này, chúng tôi có quan hệ gì?;

+ Trong khi các cơ quan có thẩm quyền giải quyết theo đơn đòi lại đất của bố mẹ tôi, yêu cầu TAND huyện Sa Thầy tạm đình chỉ giải quyết vụ án để chờ kết quả giải quyết của cơ quan khác theo pháp luật qui định.

Tuyệt nhiên không nhận được hồi âm của thẩm phán Tuấn, vụ án vẫn tiếp tục giải quyết theo ý chí của ông Tuấn.

- Đơn khiếu nại đề ngày 26/9/2016 của tôi, khiếu nại toàn bộ Quyết định hoãn phiên tòa số 35/2016/QĐST-DS ngày 20/9/2016 của TAND huyện Sa Thầy. Không hiểu sao, đến nay không giải quyết theo qui định của bộ luật tố tụng dân sự. Vụ án vẫn tiếp tục được đưa ra xét xử? Hơn nữa, các tài liệu, chứng cứ Tòa án thu thập được không cung cấp cho tôi đầy đủ, mặc dù tôi đã có đơn yêu cầu, như: Yêu cầu nguyên đơn, bị đơn xuất trình tài liệu, chứng cứ mà họ đang giữ cho tôi biết theo qui định tại khoản 7 điều 70 và điểm a khoản 1 Điều 73 bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Công văn số 01/YC-VKS ngày 30/9/2016 của VKSND huyện sa Thầy.

Từ những căn cứ nêu trên, đủ cơ sở để khẳng định thẩm phán Nguyễn Văn Tuấn không vô tư, khách quan trong khi thực hiện nhiệm vụ, tôi yêu cầu thay đổi thẩm phán Nguyễn Văn Tuấn, kính đề nghị Hội đồng xét xử xem xét, giải quyết”. Giải quyết yêu cầu thay đổi người tiến hành tố tụng, người giám định, người phiên dịch,Điều 240 Bộ luật Tố tụng dân sự qui định:

Trường hợp có người yêu cầu thay đổi người tiến hành tố tụng, người giám định, người phiên dịch thì Hội đồng xét xử phải xem xét, quyết định theo thủ tục do Bộ luật này quy định và có thể chấp nhận hoặc không chấp nhận; trường hợp không chấp nhận thì phải nêu rõ lý do”. Theo điều luật này qui định, anh Luân yêu cầu thay đổi người tiến hành tố tụng thì Hội đồng xét xử phải xem xét, quyết định. Đâu phải thẩm quyền của chủ tọa phiên tòa?

Chủ tọa phiên tòa hành xử như vậy, vụ án sẽ được xét xử như thế nào?

Ý Công/KD&PL