(NDH) Thái Lan đang hướng đến năm thứ 2 liên tiếp sụt giảm về xuất khẩu, điều chưa từng xảy ra trong ít nhất 20 năm và là một thách thức lớn đối với chính phủ quân sự hiện nay.

Theo ngân hàng trung ương nước này, xuất khẩu nước ngoài, chiếm 70% tỷ trọng nền kinh tế, đã bị thu hẹp trong 6 tháng tính từ đầu năm và có thể sẽ bị suy yếu trong năm 2014. Số liệu này đang được đem ra so sánh với tỷ lệ tăng trưởng trung bình hàng năm 13% trong giai đoạn 2002-2012.

Trong khi Thái Lan đã phải vật lộn với những bất ổn chính trị và những đợt lũ lụt kỷ lục trong những năm gần đây thì những đối thủ trong khu vực như Việt Nam và Philippin đã gia tăng về xuất khẩu. Những dự án đầu tư cho cơ sở hạ tầng đã bị trì hoãn trong nhiều tháng bởi tình trạng bất ổn chính trị mà kết thúc là việc tướng quân đội Prayuth Chan Ocha lên nắm quyền trong cuộc đảo chính tháng 5.

Theo chuyên gia kinh tế Santitarn Satirathai tại Credit Suisse Group AG, có thể xuất khẩu Thái Lan sẽ bị tụt hậu so với các nước khác trong khu vực như Việt Nam, Malayisa hay Philippin, những nước từng đứng sau Thái Lan trong lĩnh vực này. Thái Lan hiện đang có kỹ thuật lỗi thời và các vần đề cấu trúc khác mà họ cần phải sửa chữa. Câu hỏi đặt ra là liệu nước này có đủ sức thu hút các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài hay không. Theo chuyên gia này, tình hình hiện nay là đáng lo ngại.

Dự báo cho tăng trưởng kinh tế trong năm nay sẽ chậm nhất kể từ năm 2011, khi hàng ngàn nhà máy bị ngập do trận lũ lụt tồi tệ nhất trong 70 năm nay. Theo khảo sát cua Bloomberg, GDP quý 3 của nước này có khả năng chỉ tăng 1% so với cùng kỳ năm ngoái.

Những nhân tố tác động

Theo báo cáo của ngân hàng trung ương, Thái Lan đang mất khả năng cạnh tranh xuất khẩu trong lĩnh vực điện tử trong 3 năm qua, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất ổ cứng khi các công ty thất bại trong việc điều chỉnh sản xuất để đáp ứng những thay đổi trong sở thích của người tiêu dùng. Việc đầu tư vào nghiên cứu và phát triển đã tụt lại so với các nước như Malaysia, Singapore và Indonesia. Trong khi các doanh nghiệp trong nước bị hấp dẫn trong việc đầu tư ra nước ngoài nhiều hơn vì được nhiều ưu đãi hơn và thu nhập cao hơn.

Xếp hạng của Thái Lan cho mức độ cải tiến trên trang World Economic Forum đã giảm từ 33 năm 2007 xuống 67 năm 2014, trong khi các nước khác như Philippin, Indonesia và Malaysia lại tăng trong bảng này.

Ngành xuất khẩu thiết bị điện tử chiếm 10% trong tổng xuất khẩu của Thái Lan năm 2007, 14% năm 2013, nhưng chỉ chiếm 3,8% tính từ đầu năm 2014 đến nay.

Chuyên gia kinh tế Thanomsri Fongarunrung của Phatra Securities Pcl cho rằng Thái Lan đã từng là một trung tâm sản xuất ổ cứng trong một thời gian dài, tuy nhiên chính phủ đã không làm bất cứ điều gì để các công ty nước ngoài đầu tư nâng cấp vào công nghệ hiện đại. Hơn nữa, nhu cầu cho máy tính cá nhân đã giảm vì nhu cầu tăng lên của điện thoại thông minh, và nước này sẽ không bao giờ lấy lại được những thị phần mà họ đã đánh mất cho các nước khác sau đợt lũ năm 2011.

Nhu cầu trong nước

Cơ quan chính phủ về tiền tệ giữ chính sách lãi suất không đổi ở mức 2% vào đầu tháng này, và Thông đốc Ngân hàng Prasarm Trairatvorakul phát biểu tuần trước rằng khi tỷ giá tiền tệ thích hợp cho sự phát triển thì tỷ giá đó sẽ được nới lỏng hơn nữa nếu nền kinh tế không thể phục hồi.

Chinhs phủ đã công bố gói kích cầu khoảng 11 tỷ USD để cung cấp tiền mặt cho nông dân và cam kết sẽ đẩy mạnh chi tiêu ngân sách để thúc đẩy tiêu dùng. Bộ Tài chính tháng trước đã cắt giảm dự báo tăng trưởng GDP cho năm tài chính xuống 1,4%.

Theo Ủy ban Đầu tư Thái Lan, đầu tư trực tiếp từ nước ngoài được cấp phép từ đầu năm đến tháng 10 năm nay đã giảm 38% so với năm ngoái.

Hoàng Nam – Theo Bloomberg