Bà Lise (ngoài cùng bên phải) trao đổi tại hội thảo. KTNT - Cơ chế chính sách, những hỗ trợ cụ thể của Nhà nước, tăng cường các hoạt động xây dựng pháp luật, tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác xã phát triển ở Canada có thể là những kinh nghiệm quý để chúng ta tham khảo trong quá trình xây dựng hợp tác xã.

Những ưu điểm của Luật HTX ở Canada Theo bà Lise Jacob, Giám đốc Ban lãnh đạo Hợp tác xã (HTX), Bộ Phát triển kinh tế, cải tiến và xuất khẩu Canada, những định hướng cơ bản của Luật HTX ở Canada bao gồm: đảm bảo việc công nhận các giá trị hợp tác; thiết lập khuôn khổ pháp lý cụ thể về hình thức hợp tác; phân biệt HTX và các hình thức pháp nhân khác; giữ gìn tính xác thực của sự hợp tác; nắm bắt thực tế nội bộ của từng loại hình HTX; tính đến nét đặc thù của một số lĩnh vực hợp tác nhất định; cải thiện chức năng hợp tác; tăng cường mạng lưới ngành; tìm kiếm sự cân bằng giữa quyền hạn của HTX và quyền hạn của xã viên... Theo đó, xã viên HTX tại Canada được tham gia vào quyền sở hữu bằng việc mua cổ phiếu niêm yết; tham gia điều hành nhằm thực hiện chế độ dân chủ trong HTX; xã viên được phân chia tiền lãi dựa trên mức độ hoạt động đã thực hiện cho HTX. Giới thiệu về những mô hình HTX tiêu biểu của Canada, bà Lise cho biết: “Quebec là vùng lãnh thổ lớn nhất của Canada với diện tích lên tới gần 1,7 triệu km2, dân số 7,5 triệu người, tương đương 24% dân số cả nước. Chỉ tính tới năm 2006, Quebec đã có tới gần 89.000 HTX. Nhiều người đến thăm các mô hình HTX tại Quebec hỏi chúng tôi tại sao ở đây mô hình kinh tế tập thể lại phát triển như vậy. Trên thực tế, nhà nước Canada luôn tạo điều kiện tốt nhất để các HTX phát triển, bởi chúng tôi thấu hiểu sự hội tụ của các nguồn lợi từ sự phát triển này: đáp ứng được các nhu cầu kinh tế, xã hội hoặc văn hóa; tạo và duy trì việc làm cho người dân; tăng nguồn vốn tư nhân; thành lập tài sản tập thể không phân chia. Để hoàn thành các mục tiêu đó, chúng tôi đã ban hành Luật HTX năm 2003 với những điều khoản cụ thể: bốn lĩnh vực can thiệp (thông qua khuôn khổ pháp lý hiệu quả, sáng tạo và dựa trên các nguyên tắc HTX của Liên minh HTX quốc tế; công cụ tích lũy vốn và tài trợ thích nghi với thực tế của các HTX; cải thiện việc cung cấp các dịch vụ tư vấn; nhận biết các HTX và phát huy loại hình doanh nghiệp); sáu mục tiêu của chính sách (tăng 20.000 việc làm trong 10 năm; cải thiện các chỉ thị chủ yếu cho phát triển; tăng 25% mức đầu tư cho HTX trong 5 năm; mở rộng các HTX lớn; thành lập các khối HTX trong các lĩnh vực khác nhau; duy trì tỷ lệ tồn tại của các HTX trong các lĩnh vực có tổ chức và cải thiện tỷ lệ này trong các lĩnh vực thành lập). Phải áp dụng những nội dung phù hợp Ông Nguyễn Xuân Hiên, Phó chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam đã khẳng định như vậy. Theo đó, những kinh nghiệm hay, cách làm sáng tạo của Canada nếu phù hợp sẽ được triển khai áp dụng tại các HTX của Việt Nam. ông Hiên cho biết: “Nhiều người lo ngại vì trình độ phát triển kinh tế của Việt Nam và Canada có độ chênh nhất định nên chúng ta không thể áp dụng những cách làm hay của nước bạn. Tôi khẳng định mô hình HTX ở bất kỳ quốc gia nào đều hướng đến mục tiêu chung dựa trên các nguyên tắc của Liên minh HTX quốc tế. Đặc biệt, sự hỗ trợ về pháp lý của Canada với mô hình HTX rất hữu hiệu, chúng ta có thể áp dụng vào Việt Nam trong thời gian tới”. Chung quan điểm này, ông Tăng Minh Lộc, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và PTNT (Bộ Nông nghiệp và PTNT) chia sẻ: “Thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã xây dựng hệ thống quản lý và đội ngũ cán bộ đủ năng lực để thực hiện tốt vai trò quản lý nhà nước trong lĩnh vực kinh tế tập thể. Đặc biệt, sự trợ giúp về mặt pháp lý là rất cần thiết để mô hình HTX phát triển bền vững, trong đó chúng ta nên tập trung vào các lĩnh vực cụ thể như: chính sách khuyến khích thành lập HTX; đào tạo bồi dưỡng cán bộ; đất đai; thuế; tín dụng; hỗ trợ hoạt động xúc tiến thương mại; chính sách bảo hiểm xã hội... Thực hiện tốt các vấn đề này, chắc chắn mô hình HTX sẽ phát triển bền vững, đóng góp ngày càng nhiều cho sự phát triển chung của đất nước”. Lê Phương