(HNM) - Trước tình hình kinh tế trong nước bị suy giảm, kim ngạch xuất khẩu của hầu hết các mặt hàng trong những tháng đầu năm 2009 đều không đạt chỉ tiêu, ngày 27-7, tại TP Hồ Chí Minh, lãnh đạo Bộ Công thương, UBND TP Hồ Chí Minh đã cùng các doanh nghiệp phía Nam tổ chức hội nghị đánh giá tình hình xuất khẩu 7 tháng đầu năm và đề ra giải pháp trong những tháng còn lại.

Xuất khẩu nhiều, kim ngạch thấp Theo Bộ Công thương, kim ngạch xuất khẩu của cả nước trong 7 tháng của năm 2009 đạt 32,3 tỷ USD, giảm 13,4% so với cùng kỳ năm 2008, trong đó khu vực 100% vốn trong nước chỉ đạt 20,1 tỷ USD, giảm 16%, còn khu vực có vốn đầu tư nước ngoài là 12,2 tỷ USD, giảm 9%. Hầu hết kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam vào các thị trường truyền thống đều giảm, trong đó giảm mạnh nhất là thị trường châu Á, lên đến 20,9%. Theo Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Thành Biên, xuất khẩu vào thị trường châu Á giảm mạnh là do nhiều hàng hóa của các nước này tương đồng với hàng hóa của Việt Nam, nên trong giai đoạn khó khăn về xuất khẩu các nước đẩy mạnh kích cầu tiêu dùng nội địa, khiến hàng hóa Việt Nam gặp khó khăn trong việc thâm nhập thị trường. Tuy nhiên, nhiều mặt hàng lượng xuất khẩu tăng, thậm chí tăng hơn nhiều so với cùng kỳ năm ngoái nhưng giá trị thu về lại thấp. Cụ thể xuất khẩu gạo trong 7 tháng đạt đến 4,23 triệu tấn (tăng 45% so với cùng kỳ), gần đạt chỉ tiêu xuất khẩu của năm 2009, nhưng kim ngạch chỉ hơn 1,9 tỷ USD, giảm đến 29% giá trị. Một số mặt hàng khác, chủ yếu là các mặt hàng nông sản, thủy sản có khối lượng xuất khẩu cao hơn so với cùng kỳ như: cà phê (tăng 19%), tiêu (tăng 44%), chè (tăng 14%)... cũng đều có giá trị xuất khẩu giảm. Trong bối cảnh đó nổi lên một "điểm sáng" là sắn và các sản phẩm từ sắn. Sản lượng xuất khẩu của mặt hàng này đạt đến hơn 2,6 triệu tấn (tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ), kim ngạch xuất khẩu đạt 407 triệu USD (tăng gấp 2 lần so với cùng kỳ). Nhưng oái ăm thay, mặt hàng này lại không mang tính bền vững, bởi quá phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc(!?). Hạn chế khảo sát thị trường Theo chi tiêu của Chính phủ, kim ngạch xuất khẩu trong năm 2009 phải đạt 64,6 tỷ USD. Như vậy, trong 5 tháng còn lại các doanh nghiệp phải gồng mình để đạt kim ngạch xuất khẩu trên 30 tỷ USD, đây là con số mà theo các doanh nghiệp là không hề đơn giản. Ông Văn Thành Huy - Chủ tịch HĐQT Công ty Xuất nhập khẩu Đắc Lắc cho biết, tình hình kinh tế chưa biết khi nào khôi phục, nhiều doanh nghiệp đã phải lo bán hàng tồn kho khiến giá cà phê xuống mức rất thấp. Hiện số cà phê còn tồn kho là trên 200 nghìn tấn, cộng với số cà phê đang sản xuất trong các hộ dân sẽ lên đến trên 500 nghìn tấn. Nếu không có thị trường đầu ra thì chắc chắn sẽ còn giảm nữa! Trong khi đó, xuất khẩu thủy sản cũng đang gặp rất nhiều khó khăn, riêng con cá ba sa có thể tạm yên tâm về thị trường; nhưng con tôm, nhất là tôm thẻ chân trắng, đang gặp trở ngại lớn. Do Thái Lan có sản phẩm tôm chân trắng từ trước nên đã chủ động giảm giá, thu hút được một số lượng lớn thị trường. Ông Huỳnh Văn Minh - Chủ tịch Hội Doanh nghiệp TP Hồ Chí Minh cho rằng, từ nay đến cuối năm không nên mở rộng thị trường mới mà tập trung vào những thị trường truyền thống. Để làm được điều đó, Nhà nước cần hỗ trợ kinh phí cho doanh nghiệp trong công tác xúc tiến thương mại. Hiện nay, kinh tế đang gặp khó khăn, nhiều doanh nghiệp không lấy đâu ra vốn để thực hiện vấn đề này. Theo lãnh đạo Bộ Công thương, công tác xúc tiến thương mại trong thời gian tới cần hạn chế các đoàn đi khảo sát thị trường, kinh phí tập trung dành cho các doanh nghiệp trực tiếp đưa sản phẩm đến giới thiệu ở các nước, hoặc tham gia hội chợ, hội thảo. Điều quan trọng là các doanh nghiệp phải làm sao có những sản phẩm mới, mẫu mã mới để chào bán với đối tác. Ông Biên khẳng định, kim ngạch xuất khẩu năm 2009 có thể đạt khoảng 61 tỷ USD. Bởi thực tế trong những tháng gần đây, tốc độ tăng trưởng đang dần tăng lên qua các tháng. Cụ thể, tháng 5 tăng 2,5% so với tháng 4, tháng 6 tăng 8,1% so với tháng 5. Nếu kinh tế thế giới phục hồi vào đầu quý IV và giá dầu thô vượt trên 70 USD/thùng thì khả năng kim ngạch xuất khẩu sẽ đạt được chỉ tiêu Chính phủ đề ra. Hồ Quang