Điều gì đang diễn ra sau 15 năm áp dụng mô hình sản xuất đa canh ở Tượng Lĩnh?

Thực hiện Nghị quyết số 03-NQ/TU ngày 21/5/2001 của Tỉnh ủy Hà Nam về chuyển đổi các diện tích ruộng trũng cấy lúa kém hiệu quả sang sản xuất đa canh, từ năm 2002 đến nay, huyện Kim Bảng nói chung và xã Tượng Lĩnh nói riêng đều tích cực triển khai và thực hiện hình thức này.

Là một trong những hộ nông dân đi đầu và tuân thủ định hướng của chính quyền các cấp, gia đình ông Nguyễn Văn Chế ở thôn Phù Đê, xã Tượng Lĩnh cũng mạnh dạn tham gia mô hình sản xuất đa canh, những mong tạo ra được nguồn thu tốt hơn, ổn định hơn để duy trì, thay đổi cuộc sống của một hộ gia đình thuần nông.

Kim Bang- Ha Nam sau 15 nam ap dung san xuat da canh o Tuong Linh - Anh 1

Hiện trạng ngổn ngang trên nền chuồng cũ gia đình ông Chế đang mong muốn được xây sửa.

Ngay từ những ngày đầu mô hình được triển khai tại địa phương. Ông Chế bàn bạc với gia đình, quyết định đem toàn bộ diện tích đất của gia đình mình có đã được dồn đổi và thuê thêm một số diện tích đất của xã ở vùng trũng đã quy hoạch để phát triển trang trại đa canh của địa phương với mức thuê cụ thể trả theo từng năm.

Được sự ủng hộ của các cấp lãnh đạo huyện, xã và HTX dịch vụ nông nghiệp, từ năm 2002, gia đình ông Chế bắt đầu đầu tư xây dựng trang trại chăn nuôi đa canh trên vùng đất trũng đó với tổng diện tích ban đầu khoảng 7.000 m2. Không gì diễn tả được những khó khăn vài năm đầu mới xây dựng trang trại mà gia đình ông gặp phải khi đồng vốn còn thiếu, kinh nghiệm lại chưa có.

Vừa phải đầu tư xây dựng trang trại và đầu tư để sản xuất kinh doanh chăn nuôi ở giữa đồng không mông quạnh nên gia đình ông đã gặp rất nhiều khó khăn. Việc có lúc gặp thất bại vì vật nuôi bị mắc bệnh, giá cả thị trường liên tục thay đổi bất lợi, bản thân ông thiếu kiến thức khoa học kĩ thuật về chăn nuôi và quản lý trang trại đã từng xảy ra đến vài lần.

Thậm chí khi khắc phục được dần những điểm về kĩ thuật thì chuồng trại nuôi lợn của gia đình ông lại gặp thiên tai, bão gió làm ảnh hưởng nặng nề. Với bản tính là người cần cù, chịu khó, ham học hỏi, ông Chế tích lũy dần kinh nghiệm cho bản thân từ nhiều lần thất bại trước đó để thu được thành quả nhất định trong sản xuất đa canh tại địa phương bằng việc dần dần từng bước, ông mạnh dạn tiếp tục vay thêm vốn và liên tục nhiều năm liền đầu tư xây dựng trang trại gắn với đầu tư sản xuất kinh doanh chăn nuôi đa canh.

Kết quả năm sau cao hơn năm trước kể cả đồng vốn đầu tư, số lượng con nuôi và quy mô sản xuất. Vài năm gần đây, từ năm 2012, ông Chế mạnh dạn đầu tư tiếp trại lợn nái trên diện tích 8.000 m2 với quy mô 200 con lợn nái, còn lại đào ao thả cá. Trại lợn nái của gia đình ông duy trì khoảng 4.000 lợn giống mỗi năm, trị giá hiện tại khoảng hơn 6 tỷ đồng; ao cá thu được tầm 20 tấn cá thương phẩm/năm.

Những năm gần đây, ông Chế và gia đình thu lãi khoảng 2,5 tỷ đồng từ trang trại của mình. Ông Chế chứng minh thu nhập từ chăn nuôi đem lại thu nhập cao hơn hẳn thu nhập từ sản xuất lúa gấp nhiều lần. Với con số này, gia đình ông trở thành một trong những hộ sản xuất điển hình, là gương sản xuất làm giàu ngay trên quê hương, ông Chế và vợ là bà Tạ Thị Liễu thường xuyên được cấp xã, huyện, tỉnh khen thưởng và gia đình được đưa vào danh sách mô hình sản xuất kiểu mẫu để các địa phương bạn đến tham quan.

Điều đáng nói ở đây là sau 15 năm đưa mô hình sản xuất đa canh vào triển khai thực hiện, tỉnh Hà Nam và huyện Kim Bảng nói chung, xã Tượng Lĩnh nói riêng đều nhận định chương trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng vùng trũng sang sản xuất đa canh đã đem lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, khẳng định là hướng đi đúng, phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp của tỉnh.

Thành công bước đầu từ khu vực chuyển đổi đã từng bước xóa bỏ tình trạng sản xuất nông nghiệp manh mún, độc canh cây lúa, tạo ra sản phẩm lớn. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện đã bộc lộ nhiều yếu kém như: việc buông lỏng quản lý Nhà nước gây nên tình trạng chuyển đổi ồ ạt, không đúng mục đích. Vì thế, bên cạnh việc tổng kết mô hình sản xuất đa canh sau một thời gian dài buông lỏng thực hiện, các cấp chính quyền “hình như” đang xiết chặt công tác quản lý và xét duyệt những hạng mục chuồng trại, cơ sở sản xuất có phần cứng nhắc, máy móc đối với các hộ sản xuất đa canh, tiêu biểu là như gia đình ông Chế?!

Theo quan điểm riêng của gia đình ông Chế, hiện nay ông nắm rõ về kĩ thuật, vốn, giống, thị trường tiêu thụ và an toàn dịch bệnh nên gia đình có nhu cầu phục hồi lại chuồng trại cũ đã bị bão đánh hỏng và bỏ không để thành chuồng trại theo công nghệ mới. Tuy nhiên, việc sửa chữa của gia đình gặp rất nhiều cản trở từ phía chính quyền xã và đoàn kiểm tra của huyện Kim Bảng khiến cho ông đang gặp khó khăn rất lớn vì hiện tại lợn giống thương phẩm không xuất ra thị trường được tại thời điểm này; trong trường hợp xấu nhất không có chuồng nuôi tách sẽ khiến gia đình ông thiệt hại trắng xấp xỉ cả tỷ đồng cho lứa lợn hiện tại.

Một nỗi niềm không biết cấp chính quyền nào thấu. Được biết, trong biên bản kiểm tra số 19/BB-KT của UBND xã Tượng Lĩnh ngày 09/12/2015 đã xác nhận đầy đủ diện tích chuồng lợn cũ - mới nhà ông Chế. Trong mục kiến nghị với UBND huyện của biên bản cũng ghi rõ: “Tiếp tục cho phát triển mô hình. Đề nghị cho nâng cấp mở rộng nhà trông coi, dựng nhà cấp 4 và mở rộng chuồng trại…”. Tuy nhiên thực tế khi tiến hành xây sửa lại chuồng tại phần nền cũ trước đó đã có theo công nghệ mới cho phù hợp với mô hình sản xuất hiện tại thì ông Chế liên tiếp gặp phải sự cản trở, cưỡng chế quyết liệt của chính quyền khiến cho chuồng trại của gia đình ông vẫn hoàn toàn ngổn ngang.

Nguyện vọng duy nhất của gia đình hiện tại chỉ là mong muốn được xây sửa phần chuồng trại theo diện tích đã dự kiến và hộ gia đình chấp nhận phần phát triển thêm sẽ không được nhận đền bù khi Nhà nước thu hồi.

Chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật sự việc và thông tin đến độc giả trong những kỳ tiếp theo.

Hoàng Chiến/KD&PL