Phát biểu trước khoảng 500 kiều bào là các chuyên gia, trí thức, doanh nhân, nhà hoạt động văn hóa-xã hội từ 36 quốc gia và vùng lãnh thổ dự hội nghị với chủ đề “Kiều bào chung sức xây dựng TP.HCM phát triển nhanh, bền vững và hội nhập quốc tế” diễn ra sáng nay, Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh khẳng định, Đảng và Nhà nước luôn xác định cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không thể tách rời của dân tộc Việt Nam.

Kieu bao dong gop nguon luc lon cho su phat trien cua TP.HCM - Anh 1

Các kiều bào trao đổi với lãnh đạo TP.HCM tại hội nghị. Ảnh: T.D

Hơn 80% doanh nghiệp kiều bào đầu tư tại TP.HCM

Theo Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh, các hoạt động hợp tác về khoa học – công nghệ, đầu tư kinh doanh của kiều bào hiện nay đã trở thành nguồn lực quan trọng đóng góp hiệu quả vào quá trình phát triển kinh tế của đất nước.

Tuy nhiên, Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức như: mô hình tăng trưởng cũ dựa vào lợi thế tài nguyên và nhân công rẻ nay đã có dấu hiệu tới hạn; năng suất, trình độ công nghệ và quản trị còn thấp; vấn đề biến đổi khí hậu, an ninh nguồn nước, ô nhiễm môi trường… đang kéo lùi thành quả kinh tế - xã hội và ảnh hưởng đến sự bền vững của đất nước.

Vì vậy, tại hội nghị này, Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh cũng mong các chuyên gia, trí thức, doanh nhân kiều bào trao đổi cụ thể về tiềm năng cũng như cơ hội và thách thức đối với TP.HCM nói riêng, Việt Nam nói chung. Từ đó đề xuất các ý tưởng, biện pháp để đưa TP.HCM phát triển nhanh, bền vững hơn.

Ông Nguyễn Thành Phong, Chủ tịch UBND TP.HCM cho biết, thành phố là nơi hoạt động kinh tế năng động nhất đi đầu trong cả nước về tốc độ tăng trưởng kinh tế, GDP bình quân đầu người liên tục tăng nhanh, đặc biệt là giai đoạn 2011-2015, GDP thành phố tăng bình quân 9,6%/năm, gấp 1,66 lần so với cả nước; Bộ mặt đô thị thay đổi theo hướng văn minh, hiện đại; Chất lượng cuộc sống người dân được cải thiện rõ rệt; Môi trường kinh doanh được cải thiện tạo điều kiện cho hoạt động phát triển doanh nghiệp tăng trưởng…

Để đạt được kết quả nêu trên có nhiều nguyên nhân, trong đó có một phần đóng góp không nhỏ của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, lực lượng trí thức và doanh nhân kiều bào đã tích cực tham gia đóng góp với thành phố trên nhiều lĩnh vực chính trị đối ngoại, kinh tế, văn hóa, khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo…

Tiêu biểu như kiều bào đã tích cực thành lập nhiều doanh nghiệp và tổ chức đầu tư vào nhiều công trình dự án phát triển kinh tế-xã hội. Trong số 1.100 doanh nghiệp có vốn kiều bào của cả nước với tổng vốn điều lệ gần 40.000 tỷ đồng, tương đương 1,8 tỷ USD, thì số doanh nghiệp kiều bào đầu tư tại TP.HCM chiếm hơn 80%; 122 dự án đầu tư nước ngoài có vốn của kiều bào được phép hoạt động theo hình thức đầu tư nước ngoài với vốn đầu tư trên 260 triệu USD.

Hàng năm, lượng kiều hối chuyển về TP.HCM chiếm gần 50% của cả nước, tăng trung bình từ 10-15% mỗi năm. Ngoài ra, hiện nay có hàng trăm chuyên gia, trí thức kiều bào đang sinh sống và làm việc tại TP.HCM, đặc biệt là các giáo sư, tiến sĩ kiều bào đang tham gia cố vấn, nghiên cứu, giảng dạy tại các trường đại học của thành phố…

Giải pháp phát triển bền vững

Theo Chủ tịch Nguyễn Thành Phong, việc huy động nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài đối với sự phát triển của thành phố vẫn còn nhiều vấn đề đặt ra. Ở một số lĩnh vực, vai trò và đóng góp của kiểu bào trên địa bàn thành phố vẫn chưa phát huy tối đa hiệu quả, chưa tương xứng với tiềm năng tri thức, vốn kinh nghiệm quốc tế và nguồn tài chính quan trọng mà cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đã tích lũy.

Đặc biệt, trong bối cảnh TP.HCM đang đứng trước yêu cầu chuyển biến mạnh mẽ cả về thể chế, chính sách, nguồn nhân lực, tạo đột phá trên mọi lĩnh vực nhằm xây dựng TP.HCM có chất lượng sống tốt; có vai trò động lực trong sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước; sớm trở thành trung tâm lớn về kinh tế, tài chính, thương mại, khoa học công nghệ trong khu vực và trở lại vị trí dẫn đầu trong khu vực. Với mục tiêu này, lãnh đạo TP.HCM đang thể hiện quyết tâm thay đổi, đồng thời đặt ra nhu cầu cần quy tụ và huy động mọi nguồn lực, trong đó có nguồn lực kiều bào.

Ông Nguyễn Đức Khương (Kiều bào Pháp), Chủ tịch Hội Khoa học và Chuyên gia Việt Nam (AVSE) tại Pháp cho rằng, TP.HCM có đầy đủ các tiềm năng để phát triển một “thành phố bền vững”. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu trên, thành phố cần thông qua việc tạo lập các cơ chế để huy động tất cả các chủ thể kinh tế cùng tham gia, nâng cao chất lượng nguồn lực con người và vận dụng triệt để kinh tế tri thức. Một cơ chế tự chủ cho các chủ thể kinh tế trong việc sử dụng và đãi ngộ chuyên gia cũng như nhà khoa học hàng đầu sẽ là một đột phá trong sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ngoài ra, theo một số đại biểu kiều bào, TP.HCM nói riêng và Việt Nam nói chung cần tạo ra sân chơi không giới hạn cho các nhà trí thức và doanh nghiệp thực hiện các dự án, ước mơ của mình mà pháp luật không cấm. Tạo điều kiện cho kiều bào tập trung vào nghiên cứu phát triển ứng dụng công nghệ cao, thương mại hóa các nghiên cứu, phát minh phục vụ cho các ngành nghề trong nước và xuất khẩu ra thế giới. Tạo điều kiện thuận lợi cho kiều bào trong vấn đề đầu tư các dự án tại thành phố…

Thu Dịu