Ghi chép của phóng viên Báo Nhân Dân Nằm bên bờ tây Thái Bình Dương, Pê-ru là quê hương của nhiều nền văn hóa cổ đại, trải dài từ văn minh No-te Chi-co - một trong các nền văn minh cổ xưa nhất trên thế giới, đến văn minh In-ca.

Kien tao mot APEC vi nguoi dan, vi doanh nghiep - Anh 1

Ngày nay, văn hóa In-ca vẫn in đậm trong đời sống người dân Pê-ru. Từ trong phòng các khách sạn, đến trước cửa các ngôi nhà trên phố đều dễ dàng bắt gặp các biểu tượng của nền văn minh In-ca. Sự phát triển kinh tế cũng như gia tăng dân số nhanh cũng khiến thủ đô Li-ma của Pê-ru cũng đang phải đối mặt với tình trạng kẹt xe, tắc đường. Chính vì vậy, trong những ngày diễn ra APEC 2016, các trường học, công sở ở thủ đô Li-ma đều cho học sinh và nhân viên nghỉ để hạn chế tắc đường.

Đây là lần thứ hai Pê-ru đăng cai APEC (lần đầu năm 2008), cho nên các hoạt động được tổ chức tương đối chuyên nghiệp, từ việc thu xếp chỗ ăn, nghỉ cho các đoàn đến sắp xếp chương trình làm việc, bố trí trung tâm báo chí cho các nhà báo tác nghiệp…

Với 21 thành viên, hội tụ các nền kinh tế lớn nhất thế giới, trong đó có chín thành viên nhóm G20 và nhiều nền kinh tế mới nổi, phát triển năng động, APEC chiếm khoảng 39% dân số thế giới, nhưng đóng góp tới 59% GDP và 48% thương mại toàn cầu. Kể từ khi thành lập năm 1989, qua 27 năm hình thành và phát triển, APEC tiếp tục khẳng định vị thế là diễn đàn hợp tác, liên kết kinh tế hàng đầu ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương và đã đạt được nhiều thành tựu nổi bật và thực chất trên cả ba trụ cột hợp tác chính. Về tự do hóa thương mại và đầu tư, từ năm 1989 đến 2014, tổng giá trị thương mại APEC tăng bảy lần từ gần ba nghìn tỷ USD lên khoảng 20 nghìn tỷ USD, mức thuế trung bình của khu vực giảm gần ba lần, từ 17% xuống 5,6%. Về thuận lợi hóa kinh doanh, chi phí giao dịch thương mại trong khu vực giảm đáng kể qua các lần cắt giảm 5% vào các năm 2006, 2010 và 10% vào năm 2015. Về hợp tác kinh tế - kỹ thuật, mỗi năm, APEC hỗ trợ kinh phí cho khoảng 150 dự án hợp tác và nâng cao năng lực với tổng giá trị lên đến 23 triệu USD.

Kể từ khi gia nhập APEC năm 1998, Việt Nam đã có nhiều sáng kiến và đóng góp quan trọng góp phần thúc đẩy quan hệ giữa các nền kinh tế. Hiện nay, APEC tiếp tục là một trong những cơ chế khu vực quan trọng của nước ta trong tiến trình hội nhập quốc tế toàn diện. APEC là diễn đàn hội tụ hầu hết các đối tác kinh tế, thương mại và chiến lược hàng đầu của nước ta, trong đó có tám đối tác chiến lược (Nga, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, In-đô-nê-xi-a, Phi-li-pin, Thái-lan và Xin-ga-po) và năm đối tác toàn diện (Hoa Kỳ, Ô-xtrây-li-a, Niu Di-lân, Ma-lai-xi-a và Chi-lê). Nước ta đã ký các hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương và đa phương với 18 trong số 20 thành viên của APEC. Việt Nam sẽ là nước chủ nhà Năm APEC 2017.

Đoàn đại biểu cấp cao nước ta tham dự APEC 2016 lần này do Chủ tịch nước Trần Đại Quang dẫn đầu với lịch làm việc dày đặc. Ngoài các cuộc họp kín và các diễn đàn, hội nghị như: Đối thoại với Hội đồng tư vấn doanh nghiệp APEC (ABAC); Cuộc họp Cấp cao lần thứ bảy của các nhà lãnh đạo 12 nước thành viên Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP)…, Chủ tịch nước Trần Đại Quang còn có nhiều cuộc gặp, tiếp xúc song phương với nguyên thủ và lãnh đạo cấp cao các nước như: Tổng thống Nga V.Pu-tin, Tổng thống Mỹ B.Ô-ba-ma, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Chi-lê Ba-chê-lê Hê-ri-a, Quốc vương Bru-nây Bôn-ki-a, Thủ tướng Xin-ga-po Lý Hiển Long…

APEC 2016 là năm đầu tiên triển khai nhiều chiến lược dài hạn về tăng trưởng chất lượng, cải cách cơ cấu, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác dịch vụ. Với chủ đề “Tăng trưởng chất lượng và phát triển con người”, Năm APEC Pê-ru 2016 tập trung thúc đẩy bốn ưu tiên chính: Liên kết kinh tế khu vực và tăng trưởng chất lượng; Thị trường lương thực khu vực; Hiện đại hóa doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa; Phát triển vốn nhân lực. Hội nghị cấp cao doanh nghiệp APEC diễn ra tại Nhà hát lớn quốc gia ở thủ đô Li-ma của Pê-ru đã thu hút khoảng 1.000 đại diện các tập đoàn hàng đầu khu vực tham dự. Đây là sự kiện quan trọng nhất đối với cộng đồng doanh nghiệp châu Á - Thái Bình Dương và được tổ chức hằng năm trong dịp Tuần lễ cấp cao APEC. Tại đây, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã có bài phát biểu quan trọng. Chủ tịch nước nêu rõ, năm nay là năm thứ năm liên tiếp tăng trưởng toàn cầu ở dưới mức trung bình 3%. Lần đầu sau nhiều năm, tăng trưởng chung của APEC có nguy cơ chậm lại so với thế giới. Thương mại toàn cầu cũng ở mức thấp nhất trong vòng 15 năm qua. Thậm chí còn có lo ngại về nguy cơ lần đầu diễn ra sự đảo chiều của xu thế toàn cầu hóa trong thế kỷ 21. Rất nhiều đại biểu, đại diện các doanh nghiệp, doanh nhân đã bày tỏ sự đồng tình với những vấn đề mà Chủ tịch nước Trần Đại Quang nêu ra trong bài phát biểu của mình.

Là một trong những nền kinh tế năng động có độ mở lớn và là điểm đến của nhiều tập đoàn đa quốc gia, Việt Nam ngày càng gắn kết sâu rộng với hai bờ Thái Bình Dương thông qua các quan hệ đối tác, Cộng đồng ASEAN và mạng lưới 16 FTA với 59 đối tác, trong đó có 18 nền kinh tế thành viên APEC. Rất nhiều doanh nghiệp APEC đã hợp tác và làm ăn hiệu quả tại Việt Nam, đồng thời cũng có nhiều doanh nghiệp Việt Nam hợp tác, đầu tư hiệu quả tại các nền kinh tế APEC. Một trong những dẫn chứng hết sức sinh động và cụ thể là hiệu quả đầu tư của Tập đoàn Viễn thông Quân đội Viettel tại Pê-ru (Viettel Peru). Được cấp giấy phép viễn thông tại Pê-ru năm 2011, đến nay, Công ty Viettel Peru đã đạt hơn 2,8 triệu thuê bao, doanh thu trung bình hằng tháng đạt gần 15 triệu USD. Công ty còn tham gia nhiều hoạt động hỗ trợ cộng đồng cho người dân Pê-ru như: Cung cấp in-tơ-nét miễn phí cho 4.500 trường học với gần một triệu học sinh; cung cấp miễn phí dịch vụ cho các cơ sở y tế và chính quyền địa phương với 4.400 lượt người; tạo việc làm trực tiếp và gián tiếp cho hơn mười nghìn lượt người…

Đến thăm và nói chuyện với cán bộ, nhân viên Công ty Viettel Peru, Chủ tịch nước Trần Đại Quang cho rằng, Viettel Peru là một điểm sáng trong đầu tư kinh doanh ra nước ngoài của các doanh nghiệp Việt Nam. Chủ tịch nước căn dặn các cán bộ, nhân viên của công ty phải coi giúp bạn cũng như giúp mình, cần nhanh chóng ứng dụng những công nghệ hiện đại để nâng cao hiệu quả sản xuất, đồng thời chấp hành tốt luật pháp, quy định của nước bạn; mở rộng quan hệ, giao lưu với nhân dân để góp phần tăng cường quan hệ giữa hai nước.

Bên lề hội nghị cũng như trong các diễn đàn, nhiều doanh nhân, đại diện các doanh nghiệp, các tập đoàn lớn rất quan tâm, muốn tìm hiểu cơ hội đầu tư tại Việt Nam. Trước những quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp APEC, Chủ tịch nước Trần Đại Quang khẳng định, mục tiêu của Việt Nam là đến năm 2020 đạt mức tăng trưởng kinh tế bình quân từ 6,5% đến 7%. Do đó, Việt Nam quyết tâm thực hiện ba đột phá lớn, đó là: hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường; phát triển nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao; đẩy mạnh phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Cùng với đó là đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển kinh tế tri thức, nhất là các ngành công nghệ cao, hiện đại hóa nông nghiệp, các ngành công nghiệp hỗ trợ, kinh tế biển và ngành du lịch. Việt Nam đang nỗ lực xây dựng Nhà nước pháp quyền, minh bạch, hiệu quả, vì người dân và doanh nghiệp.

Chủ tịch nước Trần Đại Quang nhấn mạnh, Việt Nam luôn trân trọng sự ủng hộ và đồng hành của Cộng đồng doanh nghiệp APEC trong suốt chặng đường 30 năm đổi mới và gần 20 năm Việt Nam tham gia Diễn đàn APEC. Thông qua các hoạt động APEC, đặc biệt là Hội nghị cấp cao doanh nghiệp, Chủ tịch nước đề nghị Cộng đồng doanh nghiệp APEC cùng đề xuất sáng kiến, ý tưởng để cụ thể hóa các ưu tiên cho Năm APEC 2017 và thúc đẩy sự tương tác giữa Chính phủ và doanh nghiệp. Chủ tịch nước Trần Đại Quang khẳng định, Nhà nước và nhân dân Việt Nam mong được chào đón Cộng đồng doanh nghiệp APEC tại thành phố biển Đà Nẵng tươi đẹp vào tháng 11-2017. Chủ đề của Năm APEC 2017 là “Tạo động lực mới, cùng vun đắp tương lai chung” do Chủ tịch nước Trần Đại Quang đưa ra đã nhận được sự đồng tình cao.