Liên tục trong thời gian ngắn, 2 diễn đàn lớn về chủ đề nợ công được tổ chức. Cùng đó, Quốc hội thảo luận, đóng góp ý kiến cho nhiều vấn đề “nóng” trong đó có nợ công vào Báo cáo tình hình KT-XH năm 2011, kế hoạch phát triển KT-XH năm 2012 và 5 năm 2011-2015 cho thấy tầm quan trọng và ảnh hưởng không nhỏ của vấn đề nợ công với nền kinh tế hiện nay.

Tham gia thảo luận và cho ý kiến về tình hình KT-XH năm 2011, kế hoạch phát triển KT-XH năm 2012 và 5 năm 2011-2015, thảo luận về vấn đề nợ công, nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội cho rằng, không quan trọng là vay bao nhiêu mà là khả năng và kế hoạch trả nợ thế nào? Trước những lo ngại của nhiều đại biểu về vấn đề nợ công, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ cho biết, tính đến 31/12/2010, tỷ lệ nợ Chính phủ là 45,7% GDP, nợ nước ngoài là 42,2%, nợ công là 57,3%. Trong kế hoạch trình Quốc hội, ước đến 31/12/2011, nợ công là 54,6%, đến 31/12/2012 là 58,4%. Về cơ cấu nợ công, trong tổng nợ công của Việt Nam, nợ ODA chiếm 75%, vay ưu đãi khác 19%, vay thương mại chỉ 7%. Cũng theo Bộ trưởng Vương Đình Huệ, hiện tổng số trả nợ của Chính phủ chiếm khoảng 14 - 16% tổng ngân sách Nhà nước. Trong khi đó, theo thông lệ quốc tế, mức trả nợ an toàn là không quá 30% tổng thu ngân sách.

Sử dụng vốn vay nước ngoài cần kiểm soát chất lượng hiệu quả đầu tư và sử dụng.

Tại Việt Nam, Chiến lược nợ công và nợ nước ngoài quốc gia giai đoạn 2011 - 2020 và tầm nhìn đến 2030 đã được xây dựng hoàn chỉnh, hiện đang chờ Quốc hội phê chuẩn.

Liên quan đến vấn đề nợ công, tại buổi tọa đàm về “Quản lý nợ công và nợ nước ngoài của quốc gia” do Bộ Tài chính, Ngân hàng Thế giới và Diễn đàn Liên hợp quốc về thương mại và phát triển với sự tham gia của đại diện các cơ quan chính phủ, các ngân hàng thương mại, tập đoàn lớn, các tổ chức quốc tế tại Việt Nam, các chuyên gia về quản lý nợ của các tổ chức quốc tế và hội thảo “Triển vọng kinh tế thế giới và chính sách ứng phó của VN” do Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia,Viện Khoa học xã hội Việt Nam và Ngân hàng Thế giới tổ chức mới đây đã đưa ra những vấn đề cần phải xem xét và lưu ý như tỉ lệ nợ công/GDP hoàn toàn có thể tăng lên do mục tiêu tăng trưởng GDP được điều chỉnh thấp hơn trong những năm tới. Các chuyên gia cũng cho rằng trong trường hợp tăng trưởng được phục hồi, kinh tế vĩ mô được giữ ổn định, tỉ lệ này hoàn toàn có thể giảm xuống và được kiểm soát trong ngưỡng an toàn.

Nhiều chuyên gia kinh tế nhận định, nợ tư của các doanh nghiệp (DN) nếu không được kiểm soát tốt sẽ gây nhiều rủi ro cho nền kinh tế. Nếu các DN, đặc biệt là DN Nhà nước gặp khó khăn trong việc trả nợ thì có trường hợp Chính phủ sẽ phải đứng ra bảo lãnh nợ. Bên cạnh đó, việc đầu tư công, đặc biệt các dự án sử dụng vốn ngân sách Nhà nước có hiệu quả hay không cũng ảnh hưởng đến nợ công.

Hiện tại, nếu nhìn một cách khách quan thì việc chúng ta còn được cho vay có nghĩa là chỉ số tín nhiệm vẫn cao và chuyện một quốc gia, một DN hay một cá nhân khi đầu tư thì vay nợ là chuyện đương nhiên. Tuy nhiên, vay nhiều hay ít, kế hoạch sử dụng khoản vay phải tương ứng với trình độ, năng lực quản lý của mỗi quốc gia. Vấn đề cốt lõi của các khoản vay phải được phân bổ vốn đúng nơi, đúng chỗ và sử dụng hiệu quả.

Trọng Hoàng