Công cuộc kiểm phiếu vẫn chưa kết thúc, và theo cập nhật mới nhất, ông Donald Trump được tới 306 phiếu đại cử tri, New York Times cho hay cách đây ít phút.

Kiem phieu xong, tan Tong thong Donald Trump duoc 306 phieu dai cu tri - Anh 1

Cập nhật mới nhất về số phiếu đại cử tri của ông Donald Trump và bà Clinton.

Tính đến 7h ngày 10/11 giờ New York, tức 19h giờ Hà Nội, số phiếu đại cử tri của ông Trump đã lên tới con số 306, bỏ rất xa bà Clinton với 232 phiếu. Đây là kết quả cuối cùng sau khi có kết quả kiểm phiếu ở tất cả 50 bang toàn nước Mỹ.

Chiều qua (giờ Hà Nội), ông Trump đã trở thành Tổng thống thứ 45 của nước Mỹ ngay khi còn 3 bang chưa công bố kết quả là Arizona, Michigan và New Hampshire, với tỷ lệ thắng trước bà Clinton là 279-218 phiếu đại cử tri.

Theo Hiến pháp Mỹ, ứng viên nào "cán đích" tối thiểu 270 phiếu đại cử tri, tính trên tổng số 538 phiếu đại cử tri sẽ là người giành chiến thắng.

Chiến thắng của ông Donald Trump một lần nữa "lặp lại" 4 lần hi hữu trong lịch sử bầu cử Tổng thống Mỹ: Khi số phiếu phổ thông bầu cho bà Clinton hơn ông Trump tới gần 800.000 phiếu phổ thông, nhưng lại thua ông hàng chục phiếu đại cử tri.

Trên thực tế, người dân Mỹ không trực tiếp bầu chọn Tổng thống, thay vào đó là một cử tri đoàn gồm các đại cử tri bỏ phiếu chọn ra Tổng thống. Điều này được hiểu là mỗi mùa bầu cử Tổng thống, người dân Mỹ đi bỏ phiếu để bầu đại cử tri chứ không phải bầu trực tiếp cho các ứng viên Tổng thống.

Khởi nguồn của đại cử tri từ năm 1787, khi những người soạn thảo Hiến pháp cho rằng dân chúng không đủ khôn ngoan và lý trí để đánh giá đức hạnh cũng như tài năng của ứng cử viên tổng thống; và họ cũng bác đề xuất ghế tổng thống nên được Quốc hội bầu. Vì vậy, cử tri đoàn ra đời như một cách dung hòa hai luồng ý kiến, với lý do nó được coi như bộ lọc lần nữa cho chất lượng của ứng viên Tổng thống.

Theo đó, lá phiếu phổ thông của các cử tri phổ thông tại mỗi bang sẽ bầu chọn ra các “đại cử tri” (Elector) của bang đó - những người đã cam kết sẽ bầu cho một ứng cử viên Tổng thống nhất định.

Số lượng đại cử tri mỗi bang tỉ lệ với số đại biểu quốc hội, nghĩa là tổng số hạ nghị sĩ và thượng nghị sĩ của bang đó. Ví dụ, California là bang đông dân nhất nước Mỹ nên cũng có số lượng phiếu đại cử tri lớn nhất: là 55. Một số bang khác có nhiều đại cử tri như Florida, Pensynvania, Ohio... đều có trên 20 phiếu. Trong khi đó một số bang nhỏ và đặc khu Washington DC chỉ có 3 phiếu đại cử tri. Tổng cộng nước Mỹ có 538 đại cử tri.

Như thế, Đại cử tri là người thay cho những cử tri phổ thông, trước khi có cuộc bầu cử tổng thống, sẽ có một loạt các cuộc bầu cử ở tiểu bang được tổ chức trong cùng một ngày (ngày bầu cử) để các cử tri phổ thông bầu chọn các Đại cử tri. Đại cử tri phải nêu rõ là họ sẽ ủng hộ ai và bầu cho ai làm tổng thống, và qua đó các cử tri phổ thông sẽ bầu họ làm đại diện.

Điều đặc biệt là tại một bang của Mỹ, khi các phiếu phổ thông được kiểm xong, đã biết rõ ứng cử viên nào được đa số cử tri của bang đó chọn làm tổng thống, thì toàn bộ số phiếu của các Đại cử tri bang đó phải bầu cho ứng cử viên Tổng thống được cử tri phổ thông chọn. Để trở thành Tổng thống, ứng cử viên phải đạt 270/538 phiếu đại cử tri.

Chính vì vậy, một ứng cử viên tổng thống đoạt được đa số các phiếu phổ thông trên toàn Mỹ quốc, nhưng lại nhận được ít phiếu Đại cử tri hơn đối thủ, thì vẫn ngậm ngùi chia tay với ngưỡng cửa Nhà Trắng.

Điển hình, trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2000, khi ông George Bush của Đảng Cộng hòa chỉ đạt 50.459.211 phiếu phổ thông so với 51.003.894 phiếu phổ thông của ông Al Gore thuộc đảng Dân chủ, nhưng ông Bush vẫn đắc cử vì nhận được 271 phiếu đại cử tri, trong khi ông Al Gore chỉ được 266 phiếu (thua đúng 5 phiếu).

Có một thực tế và từng nhiều lần bị báo giới phản đối đó là tình trạng đại cử tri có thể thiên vị, nhưng luật lại không cấm điều này. Có 26 bang không yêu cầu đại cử tri phải bỏ phiếu cho tương ứng với lá phiếu phổ thông. Có 5 bang có luật phạt đại cử tri không tuân thủ luật, nhưng khá nhẹ, như Oklahoma có mức phạt khoảng 1.000 USD.

Hương Mai (Theo NY Times)