QĐND - Những diễn biến gần nhất tại Xy-ri cho thấy, từ một cuộc xung đột nội bộ, rất có thể quốc gia Trung Đông này sẽ trở thành tâm điểm của một cuộc khủng hoảng khu vực, thậm chí là khủng hoảng quốc tế.

Biểu tình ở Sy-ri. Ảnh: AP

QĐND - Những diễn biến gần nhất tại Xy-ri cho thấy, từ một cuộc xung đột nội bộ, rất có thể quốc gia Trung Đông này sẽ trở thành tâm điểm của một cuộc khủng hoảng khu vực, thậm chí là khủng hoảng quốc tế.

Từ tháng 3-2011, những cuộc biểu tình bắt đầu xuất hiện ở Xy-ri và đến tháng 8-2011 đã bị đẩy lên thành cao trào. Tưởng chừng như Xy-ri cũng sẽ nối gót quốc gia A-rập, Li-bi láng giềng, chao đảo dữ dội sau cái gọi là "Mùa xuân A-rập".

Tuy nhiên, điều đó đã không xảy ra. Vấn đề nằm ở chỗ Xy-ri hoàn toàn khác biệt với Li-bi.

Đặc biệt là trong mối quan hệ với các cường quốc.

Khi cả Nga và Trung Quốc đều liên tiếp đồng lòng phủ quyết những nghị quyết của LHQ về Xy-ri tại cả Hội đồng bảo an lẫn Đại hội đồng, khiến cho chúng không còn mang tính bắt buộc nữa ngay cả khi được thông qua, có thể thấy một cuộc can thiệp quân sự từ bên ngoài vào Xy-ri, như đã xảy ra ở Li-bi, khó xảy ra trong một sớm một chiều.

Khi Nga phái hàng không mẫu hạm duy nhất của mình đến vùng biển gần Xy-ri để biểu lộ sự ủng hộ với chính quyền của Tổng thống Ba-sa An-Át-xát, có thể thấy một hình mẫu của chiến tranh lạnh đã quay trở lại trong khu vực này.

Rồi đây, khi những xung đột nội bộ ở Xy-ri trở nên gay gắt hơn và có nguy cơ dẫn tới một cuộc nội chiến, cũng không loại trừ khả năng dẫn tới những hệ lụy khác nhau.

Kịch bản thứ nhất là xung đột nội bộ sẽ dẫn tới một cuộc chiến tranh ủy nhiệm. Lúc đó, các bên trong cuộc xung đột sẽ nhận được sự ủng hộ từ bên ngoài nhằm bảo đảm không bị thất thế trước đối phương đã nhận được sự hỗ trợ vượt trội về tiềm lực quân sự cũng như công nghệ chiến tranh từ (một hay nhiều) quốc gia đứng phía sau.

Nó sẽ giống như một cuộc so găng gián tiếp giữa các cường quốc thông qua các lực lượng đối địch ở Xy-ri và kết quả là xung đột khó chấm dứt trong thời gian ngắn.

Kịch bản thứ hai là xung đột có khả năng dẫn tới một cuộc nội chiến sắc tộc, trong đó đóng vai trò đối địch chủ chốt sẽ là cộng đồng người A-la-uy (thiểu số, nhưng đang nắm giữ ảnh hưởng quyền lực) và người Hồi giáo dòng Sun-ni (đa số, nhưng thiếu ảnh hưởng trong đời sống chính trị).

Nếu kịch bản này diễn ra, đó sẽ là một thảm họa, bởi vì kinh nghiệm cho thấy, các cuộc xung đột do mâu thuẫn sắc tộc ở nhiều quốc gia châu Phi đã gây nên thảm cảnh cho hàng triệu người.

Cho dù diễn ra theo kịch bản nào thì nạn nhân trực tiếp vẫn sẽ là người dân Xy-ri.

Điều trớ trêu là trong khi các nước phương Tây ngày càng trở nên quyết liệt hơn trong việc lật đổ chính quyền hợp pháp ở Xy-ri thì đó cũng là mục tiêu của… Al Qaeda!

Câu trả lời rút ra: Nếu như phương Tây có thành công trong việc thay đổi chính quyền ở Xy-ri (điều họ đã không làm được trong tròn một năm qua) thì cũng có nguy cơ tạo ra một khoảng trống để Al Qaeda tranh thủ cơ hội len lỏi vào hệ thống quyền lực, điều mà các nước phương Tây không hề trông đợi!

Vậy nên, bất cứ một kịch bản nào ở Xy-ri cũng sẽ dẫn tới những kết quả khó lường và các bên có can dự vào Xy-ri sẽ phải hết sức thận trọng trước khi đi đến những quyết định có ảnh hưởng đến cục diện ở quốc gia này.

Yên Ba