Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Phú Yên mở ra nhiều thời cơ và thách thức, khẳng định tầm quan trọng cho sự phát triển kinh tế vùng trong tương lai không xa.

Khu nong nghiep ung dung cong nghe cao Phu Yen: Dong luc cho su phat trien kinh te vung - Anh 1

Phối cảnh tổng thể Khu NNUDCNC Phú Yên đến năm 2030.

Theo quy hoạch, Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao (NN UDCNC) có tổng diện tích tự nhiên là 460ha và vùng lân cận thuộc xã Hòa Quang Bắc với các vùng sản xuất cụ thể như: vùng sản xuất lúa UDCNC quy mô 10.000ha, vùng sản xuất bông vải UDCNC 3.000ha, vùng sản xuất hoa, rau thực phẩm UDCNC Vân Hòa 400-500ha, vùng chăn nuôi UDCNC quy mô 4.000ha.

Khu NN UDCNC mở ra nhiều cơ hội và thách thức cho sự phát triển kinh tế vùng, thú hút nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước, đời sống và việc làm của người dân sẽ nhanh chóng được cải thiện. Hệ thống giao thông và cấp thoát nước được tăng cường, theo quy hoạch là đến năm 2030 Khu NN UDCNC Phú Yên đi vào hoạt động ổn định.

Xây dựng Khu NN UDCNC Phú Yên theo đúng quan điểm được lựa chọn như ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ, sử dụng hiệu quả tài nguyên đất, nước, nhân lực được đào tạo, thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường sinh thái để khai thác có hiệu quả lợi thế và điều kiện tự nhiên đã được đưa ra trong quy hoạch hoàn toàn phù hợp với các quan điểm của quốc gia về bảo vệ môi trường trong các văn bản hiện hành của quốc gia.

Điều này cho thấy có sự thống nhất về quan điểm, đường lối phát triển của tất cả các cơ quan ban ngành, tất cả các cấp từ Trung ương đến địa phương, doanh nghiệp... phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững môi trường.

Xây dựng quy hoạch theo đúng quan điểm này, giúp cho việc quản lý của các cấp dễ dàng, việc thực hiện có hiệu quả, đáp ứng được quan điểm trong các chiến lược quốc gia phát triển kinh tế đi đôi với việc bảo vệ môi trường, phòng chống biến đổi khí hậu.

Thực hiện quy hoạch đúng mục tiêu đã được đề ra như bảo vệ các nguồn tài nguyên thiên nhiên, tăng diện tích lâm viên phục vụ dân sinh, tăng tỷ lệ thảm thực vật, đảm bảo thu gom, quản lý, xử lý, chất thải rắn góp phần vào việc hoàn thành một trong những mục tiêu đã được đề ra trong các văn bản chính thống của Nhà nước có liên quan giảm nhẹ biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường.

Ngoài ra, các tác động tiêu cực trong nội dung quy hoạch xây dựng khu NN UDCNC cũng được đề cập khá rõ ràng. Một số đơn vị đầu tư không nhìn nhận rõ hết cả 2 nội dung, chỉ tập trung vào tăng gia sản xuất, không quan tâm đến bảo vệ môi trường, chính điều này đi ngược lại mục tiêu bảo vệ môi trường, phát triển bền vững đất nước. Trong giai đoạn xây dựng và hoạt động sẽ có những tác động làm thay đổi cơ cấu sử dụng đất, ô nhiễm không khí, đất, suy giảm hệ sinh thái và gây mất mỹ quan môi trường.

Các dự án hoạt động trước thời điểm thực hiện quy hoạch như sản xuất nông nghiệp kỹ thuật cao Đài Loan, chăn nuôi gà công nghiệp, trại giống mía Công nghệ cao Hòa Quang, Khu thực nghiệm ứng dụng công nghệ sinh học... đều có tác động và đã làm phát sinh nước thải, khí thải từ hoạt động trồng trọt, chăn nuôi. Chất thải rắn từ bao bì hóa chất, bao bì đựng hạt giống, thức ăn.

Tuy nhiên, cũng có hàng loạt giả định được đưa ra nhằm dự báo xu hướng của các vấn đề môi trường trong trường hợp không thực hiện quy hoạch như: xu hướng suy giảm môi trường nước, tình trạng suy thoái đất sẽ diễn ra; xu hướng gia tăng chất thải rắn; xu hướng suy giảm chất lượng môi trường không khí; xu hướng gia tăng khí nhà kính gây biến đổi khí hậu; xu hướng tác động đến môi trường đa dạng sinh học, rủi ro sự cố môi trường hay các vấn đề sức khỏe của cộng đồng.

Các chỉ số về môi trường khu vực quy hoạch hầu hết còn trong giới hạn cho phép, nhưng trong những năm gần đây đã cho thấy tính thiếu ổn định và một số nguy cơ tiềm ẩn. Nếu nguồn nước thải tiếp tục không kiểm soát, hoạt động khai thác tài nguyên mang tính tực phát nhất định sẽ dẫn đến tình trạng lãng phí tài nguyên đất và có thể gây ô nhiễm cực bộ.

Các hiện tượng bất lợi của thiên nhiên như hạn hán, mưa lũ diễn ra hàng năm nhưng chưa có giải pháp triệt để. Hạ tầng chưa phát triển đầy đủ, đặc biệt là hệ thống hạ tầng về vệ sinh môi trường. Hệ thống thoát nước chưa được xây dựng, đời sống nhân dân chưa cao cũng ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức và sự tham gia đóng góp của nhân dân trong việc bảo vệ môi trường. Như vậy, khi quy hoạch không được thực hiện, các xu hướng này có thể tiếp tục diễn ra theo chiều hướng xấu hơn.

Thực hiện quy hoạch gắn liền với bảo vệ môi trường sinh thái, góp phần phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo nông nghiệp phát triển theo hướng bền vững, việc ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp và xử lý môi trường sẽ góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực trong tương lai.

Hà Đào