Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã nói như vậy tại phiên họp của Ủy ban thường vụ Quốc hội sáng 6.10 khi cho ý kiến về dự luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

'Khong phai Thuong vu lam kho Chinh phu, nhung Luat trinh ra QH khong the hoi hot' - Anh 1

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân phát biểu tại phiên họp (Ảnh: Q.H)

Gửi dự thảo luật chậm 15 ngày so với quy định

Thẩm tra dự luật Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh cho biết, tới cuối ngày 29.9 cơ quan này mới nhận được hồ sơ trình của Chính phủ chuyển sang. Thời gian gửi dự thảo luật chậm tới 15 ngày so với quy định, quá gấp trong khi một số nội dung trong báo cáo thuyết minh, đánh giá tác động không tương thích, thiếu nhất quán với dự thảo luật.

Báo cáo thẩm tra cũng phản ánh ý kiến cho rằng, những hạn chế nêu trong tờ trình của Chính phủ chưa đủ là nguyên nhân để ban hành luật mà chỉ cần sửa đổi, bổ sung nghị định 56. Việc ban hành luật thậm chí còn làm trầm trọng hơn các vấn đề do dự thảo luật có nhiều quy định mang tính khuyến khích chung, khó thực hiện.

Theo cơ quan soạn thảo các biện pháp hỗ trợ như giảm thuế, hỗ trợ tín dụng... không phải là trợ cấp và hoàn toàn phù hợp với các cam kết quốc tế. Quan điểm chung của thường trực Ủy ban Kinh tế đồng tình cần có hỗ trợ về thuế. Tuy nhiên theo báo cáo của Bộ Tài chính, tính toán sơ bộ toàn bộ các nội dung ưu đãi, miễn giảm thuế theo các quy định của dự thảo luật sẽ làm ngân sách Nhà nước giảm thu gần 9.400 tỷ đồng một năm, mâu thuẫn với chỉ đạo của Thủ tướng năm 2015 về việc không đề xuất, ban hành chính sách mới làm giảm thu ngân sách, trừ trường hợp cắt giảm thuế theo cam kết quốc tế. Ngoài ra, tờ trình của Chính phủ cũng chưa làm rõ được thời gian ngân sách nhà nước sẽ cân bằng thu chi.

“Đề nghị Chính phủ cần tiếp tục chỉ đạo cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, rà soát loại bỏ rào cản, điều kiện đầu tư kinh doanh bất hợp lý… tạo điều kiện và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư, quyền tự do kinh doanh của doanh nghiệp”, ông Thanh nói.

Tại phiên họp, Phó chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển chỉ ra nhiều bất cập trong quá trình làm dự luật này.

Ông Hiển nói: Bộ Tư pháp với tư cách là cơ quan chủ trì thẩm định nhưng lại có ý kiến rằng, vướng mắc trong hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nằm ở khâu thực hiện chứ không phải do thiếu cơ chế hay do chưa có luật. Vì thế Chính phủ có thể ban hành nghị định mà không cần ban hành luật. Hay Bộ Tài chính cũng “bác” hết các điều kiện liên quan đến hỗ trợ về thuế. Còn Ngân hàng Nhà nước thì đề nghị bỏ các quy định hỗ trợ thông qua công cụ chính sách tiền tệ. Bộ Công Thương lo đến khả năng bị kiện ra Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) nếu một số quy định tại dự thảo luật được áp dụng….Tôi chỉ trích ý kiến bốn bộ, ngành như thế thì đã có chuyện rồi. Chưa kể, đánh giá tác động của dự thảo luật thì thấy có vẻ khả thi nhưng thực tiễn lại khác xa.

Cách làm luật của các bộ ngành không đến nơi đến chốn

Giải trình tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết: Bộ Kế hoạch & Đầu tư đã thành lập ban soạn thảo, mời các bộ, ngành liên quan tham gia nhưng các bộ đều cử không đúng người tham dự và chỉ soi xem có ảnh hưởng gì tới quyền lợi của bộ mình hay không, chứ không có tính xây dựng, mang tư tưởng đây là vấn đề lớn của đất nước, cần thiết phải xây dựng chính sách để khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển.

“Cách làm luật của các bộ ngành xưa nay không đến nơi đến chốn, thiếu trách nhiệm. Nên dù ban soạn thảo đã rất công phu đưa ra bản dự thảo mà không ai cho ý kiến đóng góp. Văn bản trình ra Thường vụ hôm nay là bản cuối cùng sau khi đã thống nhất giữa các bộ, ngành và sau khi được các thành viên Chính phủ góp ý. Bộ nào có ý kiến khác là không có giá trị”, ông Dũng nói.

Về phạm vi điều chỉnh dự thảo luật được cho là “quá mênh mông”, ông Dũng cho biết, ban soạn thảo đã cố gắng giữ nguyên, kế thừa những điểm tích cực của Nghị định 56. Tuy nhiên, sau thời gian thực hiện nghị định này có những bất cập, chính sách đưa ra chung chung và tính pháp lý không cao nên cần ban hành luật riêng cho đối tượng doanh nghiệp này.

Ông Dũng cũng đính chính, tới hết tháng 9/2016 hiện có 590.000 doanh nghiệp đang hoạt động trong tổng số 959.000 đăng ký.

Riêng 9 tháng đầu năm 2016 có 101.961 doanh nghiệp thành lập, cao nhất từ trước tới nay; vốn bổ sung thêm tăng gần 50% so với cùng kỳ 2015.

Bổ sung thêm Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và đầu tư Đặng Tiến Đông nói: Đã có nhiều nước có Luật hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, chúng ta quá chậm. Dự luật này rất quan trọng với cộng đồng DN nhỏ và vừa hiện chiếm trên 97%. Lùi hay chậm ban hành ngày nào thì doanh nghiệp sẽ thiệt thòi. Vì thế, chúng tôi thiết tha luật này sẽ được thông qua 2 kỳ họp, còn vấn đề gì băn khoăn thì sẽ tiếp thu, chỉnh sửa”.

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nói: Tinh thần ủng hộ Chính phủ có sự đột mà không phá trong chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ. Nhưng không đưa vào những quy định can thiệp quá sâu vào hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu cơ quan soạn thảo hoàn thiện hồ sơ và trình lại cơ quan thường trực vào ngày 10.10 để kịp đưa vào chương trình cho ý kiến tại kỳ họp thứ 2 của Quốc hội. Còn nếu không kịp thì sẽ phải lùi lại.

“Không phải thường vụ làm khó Chính phủ nhưng luật đưa ra trình Quốc hội thì hồ sơ phải hoàn chỉnh, chặt chẽ, đảm bảo chất lượng nội dung, chứ không thể hời hợt” – bà Ngân nói.

Xuân Hải