Theo quy định tại Nghị định số 47/NĐ-CP uy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật viễn thông từ ngày 24/4/2017 chủ thuê bao di động phải chụp ảnh chân dung để không bị khóa sim. Quy định này đang gây xôn xao dư luận khiến nhiều chủ thuê bao di động lo lắng. Xung quanh vấn đề này phóng viên Báo Hải quan đã có cuộc trao đổi với bà Lê Thị Ngọc Mơ, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông, Bộ Thông tin và Truyền thông (ảnh).

Khong phai tat ca thue bao di dong deu phai chup anh chan dung - Anh 1

Bà Lê Thị Ngọc Mơ, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông, Bộ thông tin và Truyền thông

Thưa bà, hiện nhiều người cho rằng trước đây họ vẫn dùng dịch vụ di động mà không cần chụp ảnh chân dung vậy tại sao bây giờ lại có quy định chủ thuê bao di động phải chụp ảnh?

Trong bối cảnh dịch vụ viễn thông di động đang có ảnh hưởng sâu rộng trong mọi hoạt động của nền kinh tế, xã hội thì trước tiên phải khẳng định rằng việc có được một cơ sở dữ liệu thông tin thuê bao đầy đủ và đúng quy định là vô cùng cần thiết để phục vụ công tác bảo đảm an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội và bảo vệ quyền lợi người mỗi người dân. Điều này có nghĩa mỗi SIM thuê bao di động phải gắn với một chủ thể xác định, có thực.

Như vậy, khi sim điện thoại di động bị sử dụng để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật như gọi điện thoại/nhắn tin lừa đảo, đe dọa, khủng bố, quấy rối, phát tán thông tin độc hại, mạo danh thực hiện các giao dịch phi pháp trên mạng,…phương hại đến an ninh quốc gia và sự ổn định của xã hội, phương hại đến lợi ích hợp pháp của cá nhân bị mạo danh thì các cơ quan quản lý sẽ có điều kiện nhanh chóng ngăn chặn, đấu tranh hiệu quả.

Thực tế thời gian qua vì lợi nhuận doanh thu và cũng vì tổ chức thực thi chưa thật nghiêm nên một số nhân viên của các doanh nghiệp và đặc biệt các đại lý phân phối SIM thẻ, điểm đăng ký thông tin thuê bao đã giả mạo thông tin thuê bao, thậm chí sử dụng công nghệ thông tin để tạo ra chứng minh thư nhân dân giả, lấy chứng minh thư của người này gắn vào số thuê bao bán người khác…để hòa mạng các sim di động mà không cần có người thực đến đăng ký sử dụng dịch vụ. Thanh tra Bộ đã phát hiện nhiều vụ việc đăng ký thông tin giả và kích hoạt sẵn sim và chuyển Bộ Công an điều tra xử lý hình sự và Thủ tướng Chính phủ cũng đã có yêu cầu Bộ Công an sớm có báo cáo kết quả.

Chính vì những lý do trên, Nghị định 49/2017/NĐ-CP của Chính phủ đã quy định yêu cầu bổ sung thêm ảnh chụp người trực tiếp đến giao kết hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung. Ảnh chụp người đến trực tiếp sẽ là bằng chứng xác thực nhất để bảo đảm đúng người, đúng thời gian thực hiện, tránh được tình trạng điểm cung cấp dịch vụ viễn thông cố tình sử dụng giấy tờ của một cá nhân để đăng ký thông tin thuê bao cho các SIM thuê bao khác (mà cá nhân đó không biết) trong khi doanh nghiệp chưa có đủ công cụ để phát hiện như đã xảy ra trong thời gian qua, đặc biệt là trong bối cảnh Nghị định 49/2017/NĐ-CP đã bỏ quy định về giới hạn số sim thuê bao cho mỗi tổ chức, cá nhân.

Có nhiều ý kiến cho rằng việc chủ thuê bao di động phải chụp ảnh chân dung gây lãng phí thời gian và tiền bạc, quan điểm của bà về vấn đề này?

Tôi khẳng định rằng việc chụp ảnh chỉ áp dụng cho các thuê bao phát triển mới hoặc các thuê bao có thông tin không chính xác, phải đi đăng ký lại. Đối với các thuê bao mà doanh nghiệp có sở cứ là thông tin đã chính xác (ví dụ thuê bao trả sau, thuê bao chuyển từ trả sau sang trả trước, thuê bao mới đăng ký lại thông tin theo đúng quy định trong thời gian vừa qua) thì không cần chụp ảnh mà doanh nghiệp chỉ cần bổ sung ảnh chụp và doanh nghiệp phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về điều đó.

Về phía doanh nghiệp, họ sẽ có 12 tháng kể từ ngày Nghị định có hiệu lực để rà soát cơ sở dữ liệu của mình, thông báo cho các chủ thuê bao có thông tin sai với quy định tại Nghị định đến đăng ký lại (trong đó có việc chụp ảnh).

Với những ý kiến còn trái chiều của người dân về phía cơ quan quản lý bà có thể đưa ra lập luận nào để người dân yên tâm rằng việc này không gây khó cho họ?

Từ góc độ người dân, đây là một quy định mới mà có thể bước đầu một số người có thể phản ứng vì nói rằng có liên quan đến quyền riêng tư. Tuy nhiên trong thực tế, việc xuất trình chứng minh thư nhân dân để làm thẻ và ảnh chụp để kiểm soát cũng đã và đang được xã hội dần dần chấp nhận, ví dụ như câu lạc bộ Elite Fitness với hàng chục ngàn hội viên.

Việc chụp ảnh hội viên chỉ liên quan đến an toàn an ninh của một phòng tập mà vẫn làm được, thì việc chụp ảnh người sử dụng dịch vụ viễn thông di động vì mục đích an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội, bảo vệ người dân nếu cần thiết thì cũng phải làm. Tất cả chỉ là thói quen và nếu được truyền thông tốt thì người dân sẽ hợp tác.

Ngoài ra cũng đề cập đến trách nhiệm của doanh nghiệp viễn thông trong việc bảo đảm an toàn và bí mật thông tin thuê bao trong đó có ảnh chụp. Trách nhiệm này đã quy định trong Nghị định 49, trong Luật An toàn thông tin mạng và trong Nghị định số 174/2013/NĐ-CP ngày 13/11/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và tần số vô tuyến điện. Do vậy nếu doanh nghiệp viễn thông nếu tiết lộ thông tin cá nhân của người sử dụng dịch vụ sẽ bị phạt tiền từ 30- 50 triệu đồng; nếu mua bán hoặc trao đổi thông tin cá nhân sẽ bị phạt tiền từ 50- 70 triệu đồng, và tùy theo mức độ vi phạm, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo qui định của Bộ Luật hình sự.

Xin cảm ơn bà!

Theo Nghị định số 49/2017 do Chính phủ ban hành ngày 24/4 về sửa đổi, bổ sung Điều 15 của Nghị định số 25/2011, hướng dẫn thi hành một số điều của Luật viễn thông, với thuê bao di động thì một trong những điểm bổ sung được chú ý nhất của Nghị định 49 là ngoài thông tin về giấy tờ tùy thân, thuê bao cần phải bổ sung cả ảnh chụp chân dung chính chủ. Nhà mạng sẽ phải thực hiện lấy những thông tin này đối với các thuê bao đăng ký mới sau ngày 24/4/2017. Với các thuê bao đã kích hoạt trước ngày 24/4/2017 thì nhà mạng có 12 tháng để bổ sung thông tin theo quy định mới.

Nghị định 49 đưa ra nhiều điểm sửa đổi, bổ sung về việc đăng ký, lưu giữ thông tin thuê bao di động nhằm hình thành một cơ sở dữ liệu chính xác, chi tiết về thuê bao, phục vụ việc đảm bảo an ninh quốc gia, giảm thiểu tình trạng tin rác, các cuộc gọi rác, cuộc gọi lừa đảo…

D.Ngân (thực hiện)