“Tôi đề nghị nới lỏng quyền khởi tố điều tra và cấm xuất cảnh của cơ quan điều tra, nếu không các đối tượng sẽ trốn hết”, Đại tá Nguyễn Hữu Cầu, Giám đốc Công an tỉnh Nghệ An, Ủy viên Ủy ban Quốc phòng - An ninh của Quốc hội đề xuất.

Khong noi long quyen khoi to dieu tra, doi tuong se tron het - Anh 1

Trịnh Xuân Thanh trốn ra nước ngoài trước khi bị khởi tố

Cán bộ vi phạm, dứt khoát phải biết

Đã có nhiều trường hợp điển hình như Giang Kim Đạt, Trịnh Xuân Thanh trốn ra nước ngoài trước khi bị khởi tố. Gần đây nhất là ông Vũ Đình Duy, thành viên Hội đồng Thành viên Tập đoàn Hóa chất Việt Nam cũng ra nước ngoài chữa bệnh, dù không được Bộ Công Thương đồng ý. Phải chăng ở đây đã bộc lộ những bất cập, hạn chế trong luật cũng như sự lỏng lẻo trong quản lý cán bộ thưa ông?

Từ những trường hợp đó, chúng ta hoàn toàn thấy được sơ hở trong luật pháp hiện nay. Trong công tác quản lý cán bộ, những cán bộ có vi phạm, có nguy cơ sai phạm dứt khoát cơ quan phải biết, phải đề phòng từ xa, phòng ngừa bỏ trốn. Thực tế này cũng cho thấy có sự thiếu sót, sơ hở trong pháp luật tố tụng hình sự của chúng ta. Pháp luật tố tụng hình sự quy định rất chặt chẽ, cơ quan điều tra không thể vô cớ cấm người ta xuất cảnh được; không thể vô cớ khởi tố người ta về hình sự mà phải có tài liệu, chứng cứ rất rõ ràng, khi đó mới có thể cấm xuất cảnh.

Đây là một sơ hở của pháp luật, kể cả trong quản lý cán bộ, trong hoạt động điều tra tội phạm mà tôi cho rằng cần phải khắc phục. Một vụ án lẽ ra chúng ta có thể kết thúc sớm, nhưng bị can, đối tượng tình nghi phạm tội lại trốn đi như vậy rõ ràng bị kéo dài thời gian.

Theo ông cần phải khắc phục như thế nào cho hiệu quả?

Theo tôi, chúng ta phải có quy trình rất chặt chẽ, quản lý cán bộ từ lúc họ làm việc cho đến lúc phát hiện ra những dấu hiệu sai phạm và buộc họ phải chấp hành kỷ luật công chức, kỷ luật của cơ quan. Anh đi đâu, làm gì phải có sự trao đổi, thống nhất. Đây là những đơn vị hành chính thôi, còn trong lực lượng vũ trang, đặc biệt với công an, quân sự thì không có chuyện này, tất cả đi đâu làm gì đều phải báo cáo đơn vị hết.

Thứ nữa, tôi đề nghị nới lỏng quyền khởi tố điều tra và cấm xuất cảnh của cơ quan điều tra, nếu không các đối tượng sẽ trốn hết. Đây là một ví dụ điển hình về tội phạm tham nhũng, còn một điển hình trong thực tiễn hay gặp, đó là tội lạm dụng tín nhiệm để chiếm đoạt tài sản. Sau khi có tiền trong tay, đối tượng có thể bỏ trốn một thời gian rất dài, cơ quan điều tra không tìm được, rồi đến một thời gian nhất định, hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, họ quay trở về, nghiễm nhiên như một người bình thường. Người mất tài sản đương nhiên bị mất, còn người lấy tài sản của người khác thì nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật. Tôi cho rằng cần phải quy định lại.

Đi chữa bệnh chỉ là cái cớ

Nhưng người ta lấy lý do xin nghỉ phép đi chữa bệnh ở nước ngoài rồi trốn luôn, vậy theo ông phải ngăn ngừa tình trạng này thế nào?

Công chức nghỉ xin đi nước ngoài thì cũng phải được sự đồng ý của cơ quan. Làm sao anh có thể đi nếu cơ quan không đồng ý? Trong khi đó anh còn đang là đối tượng có nguy cơ bị kỷ luật. Rõ ràng anh đi đâu thì phải tuân thủ sự đồng ý hay không đồng ý của cơ quan. Đi nước ngoài là quyền của họ nhưng quyền này phải nằm trong điều kiện cho phép. Nếu là một công dân, anh đi đâu thì tùy, còn đã là một công chức phải chịu sự ràng buộc quy định của công chức, của cơ quan mình. Vì thế đi đâu anh phải báo cáo, nếu tự ý đi chữa bệnh nước ngoài, không được sự đồng ý của cơ quan là anh vi phạm kỷ luật.

Nhưng kể cả trong trường hợp Bộ Công Thương không đồng ý cho ông Vũ Đình Duy đi nước ngoài chữa bệnh, nhưng hiện nay ông Duy đã ra nước ngoài và không biết đang ở đâu?

Ở đây chúng ta phải đánh giá ý thức tổ chức kỷ luật của ông Vũ Đình Duy là quá kém. Nếu vì tập thể, có ý thức tổ chức kỷ luật thì chẳng bao giờ xảy ra chuyện này cả. Tôi cho rằng, việc đi chữa bệnh chỉ là cái cớ để người ta đi một cách hợp pháp thôi. Đây là lỗ hổng pháp luật mà chúng ta cần phải tính.

Cảm ơn ông.

Thành Nam (ghi)