Suốt mấy tháng qua, ngành xuất bản-in-phát hành cả nước luôn thấp thỏm về viễn cảnh có thể ở tù dễ dàng vì Bộ luật Hình sự 2015 đang hoãn ban hành.

Khong nen hinh su hoa nghiep vu bien tap sach - Anh 1

Ngày 21-10, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điểm BLHS 2015 có hai điều 225 và 344 liên quan đến hoạt động xuất bản, được trình tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XIV để thông qua.

Làm xuất bản mà bị tù thì còn ai dám làm

. Phóng viên: Vì sao Hi Xut bn Vit Nam thy cn phi có kiến nghvBLHS 2015 đsa đi nhng quy đnh liên quan đến hot đng xut bn-in-phát hành, thưa ông? Vic kiến nghnày đã đưc tiến hành như thế nào?

+ Ông Lê Hoàng,Phó Chtch Hi Xut bn Vit Nam, Trưởng Văn phòng đại diện phía Nam: Với việc BLHS 2015 ra đời thay thế cho BLHS 1999, chúng tôi nhận thấy trong BLHS 2015 có nhiều quy định liên quan đến hoạt động xuất bản mà nếu được áp dụng trong thực tiễn sẽ gây hoang mang cho những người làm nghề nói riêng, cũng như tạo ra rào cản cho sự phát triển của ngành xuất bản nói chung.

. Ông nhận thấy điu gì gây hoang mang, lo ngi nht cho gii xut bn BLHS 2015?

+ Điều 344 BLHS 2015 hình sự hóa các hành vi vi phạm chỉ mang tính chất thủ tục hành chính hay nghiệp vụ của ngành xuất bản đã tạo ra sự mâu thuẫn ngay chính trong bộ luật. Nếu cứ áp dụng những bất cập tồn tại trong các quy định đối với hoạt động xuất bản của BLHS 2015 vào thực tiễn sẽ dễ tạo ra sự lạm quyền và gây nên sự mâu thuẫn giữa các văn bản pháp luật. Đáng lo ngại nhất của Điều 344: Tội vi phạm các quy định về hoạt động xuất bản, đó là có nguy cơ hình sự hóa nhiều hoạt động chuyên môn của giới xuất bản và nhiều quy định không hợp lý như: Ngưi nào vi phm các quy đnh vhot đng xut bn thuc mt trong các trưng hp sau đây, thì bpht cnh cáo, pht tin t20.000.000 đng đến 200.000.000 đng, pht ci to không giam giđến hai năm hoc pht tù ba tháng đến hai năm: Không tuân thquy đnh vbiên tp và duyt bn tho nhưng vn xut bn xut bn phm; in trên 2.000 bn đi vi tng xut bn phm mà không có xác nhn đăng ký xut bn, không có quyết đnh xut bn hoc giy phép xut bn tài liu không kinh doanh; không np xut bn phm lưu chiu nhưng vn phát hành xut bn phm, đã bxpht vi phm hành chính vhành vi này mà còn vi phm… Phm ti thuc mt trong các trưng hp sau đây, nếu không thuc trưng hp quy đnh ti Điu 117 ca blut này, thì bpht tù thai năm đến năm năm: Thay đi, làm sai lch ni dung bn tho đã đưc ký duyt hoc bn tho tài liu không kinh doanh đã có du ca cơ quan cp giy phép xut bn đxut bn có ni dung bcm theo quy đnh ca Lut Xut bn...

Những quy định trên bất hợp lý vì ở nước ta hiện nay chưa có một văn bản luật nào quy định cụ thể về biên tập nói riêng hay quy trình nghiệp vụ của ngành xuất bản nói chung. Do đó, trong thực tế hoạt động thì mỗi nhà xuất bản sẽ áp dụng quy trình riêng do mình tự xây dựng dựa trên các quy định của pháp luật như viết hoa, xuống dòng, in nghiêng... như thế nào. Đây đơn thuần chỉ là những hoạt động mang tính nghiệp vụ của ngành xuất bản nhưng cũng có thể khiến người biên tập đi tù.

Khong nen hinh su hoa nghiep vu bien tap sach - Anh 2

Ông Lê Hoàng mong muốn không hình sự hóa các hoạt động mang tính hành chính, chuyên môn nghiệp vụ của ngành xuất bản.

Việc thay đổi, làm sai lệch nội dung bản thảo đã được duyệt với người làm xuất bản đôi khi chỉ là thay đổi câu chữ, cái tựa khác đi một chút, cắt bớt đi một đoạn chưa hay, thêm vào một chi tiết nào đó mà không gây hại gì cho xã hội, không có sai phạm gì với đạo đức hay chính trị, tư tưởng nhưng với quy định không rõ ở Điều 344 BLHS 2015 cũng có thể đi tù khiến những người hành nghề từ biên tập viên, trưởng ban biên tập, giám đốc các nhà xuất bản đến các công ty phát hành và các đơn vị in sẽ rơi vào tâm trạng lo âu, e ngại, thậm chí sợ hãi trong quá trình tác nghiệp hoặc bỏ nghề.

. Vy theo ông, điu gì gii xut bn mun sa đi cho phù hp vi thc tin hot đng xut bn?

+ Chúng tôi muốn bỏ Điều 344 trong BLHS 2015 để xây dựng một Điều 344 mới hợp lý hơn, không hình sự hóa các hoạt động mang tính hành chính, chuyên môn nghiệp vụ.

Người làm luật không hỏi ý kiến chúng tôi

. Xin ông cho biết gii xut bn có đưc ly ý kiến vBLHS2015 vi nhng điu, khon liên quan đến mình? Gii xut bn mong mun, đbt gì vi nhng ngưi làm lut?

+ Chúng tôi đã không được tham khảo để có những ý kiến về chuyên môn và thực tế với những điều liên quan đến hoạt động của ngành mình khi BLHS 2015 được xây dựng. Vậy nên chúng tôi vô cùng hoang mang, lo sợ khi đọc những điều về ngành của mình ở bộ luật này. Chúng tôi mong muốn những ý kiến, kiến nghị của chúng tôi sẽ được những người làm luật lắng nghe và tiếp thu để ngành xuất bản trong nước vốn đã rất thua kém các nước trong khu vực không bị kéo thụt lùi hơn nữa. Chúng tôi muốn được các cơ quan làm luật tham khảo ý kiến, lắng nghe đóng góp của chúng tôi về thực tế và chuyên môn khi xây dựng luật từ nay về sau.

. Xin cám ơn ông.

Đại biểu Quốc hội cũng bất bình

Ngày 13-10, đại biểu Quốc hội, Ủy viên Ban Tư pháp Quốc hội Trương Trọng Nghĩa đã gặp gỡ những người làm ngành xuất bản và phát hành để lắng nghe ý kiến về BLHS 2015 với những điều về xuất bản-in-phát hành. Ngày 21-10, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điểm BLHS 2015 có Điều 344 liên quan đến hoạt động xuất bản được trình tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XIV để thông qua. Thảo luận tại tổ đại biểu Quốc hội TP.HCM (tổ 2), đại biểu Lâm Đình Thắng đã đưa ra nhận định BLHS 2015 còn những bất cập tồn tại trong một số quy định về ngành in, xuất bản và phát hành xuất bản phẩm.