Ngày cưới, Hoài cũng như bao cô dâu khác, rạng rỡ xinh đẹp và tràn đầy hạnh phúc. Không hạnh phúc sao được khi sau 3 năm trời tìm hiểu nhau, trải qua biết bao sóng gió, Hoài và Thuấn mới đi đến kết hôn. Nguyên nhân sóng gió là vì gia đình Thuấn không chấp nhận xuất thân của Hoài, một gia đình lao động lam lũ, không môn đăng hộ đối với gia đình kinh doanh khá giả của Thuấn. Sau bao ngày thuyết phục gia đình, cuối cùng Hoài và Thuấn cũng nên vợ, nên chồng.

Khong me chong, con dau thi tra lai nu trang day! - Anh 1

Có đòi được nữ trang đã tặng cho trong ngày cưới khi ly hôn? (Ảnh minh họa)

Sự thật phía sau vẻ hào nhoáng bên ngoài

Trong lễ cưới, mẹ của Thuấn tặng cho Hoài một số nữ trang như bông tai, dây chuyền, lắc bằng vàng và còn cho thêm mấy chỉ vàng gọi là để làm vốn nữa. Cả cái xóm lao động nghèo nơi gia đình Hoài sinh sống cứ xuýt xoa, trầm trồ khi chứng kiến cảnh cô dâu được mẹ chồng đeo đầy vàng trên người. Các cô gái trẻ cũng thầm mơ ước mình có cơ hội được kết hôn với người chồng gia cảnh giàu có như Hoài. Tưởng rằng sau những sóng gió thì Hoài và Thuấn sẽ có được cuộc sống hạnh phúc ấm êm. Nhưng cuộc đời thường có những éo le!
Sau khi kết hôn, Hoài bị gia đình chồng đối xử không khác gì người giúp việc không lương. Hoài bị mẹ chồng và chồng ép nghỉ việc để dành thời gian phục vụ cho gia đình. Suốt ngày Hoài phải quay cuồng với công việc nhà từ sáng cho đến tối khuya để phục vụ cho một đại gia đình gồm cha mẹ chồng, vợ chồng và 2 người con của người em gái Thuấn. Ai cần gì cũng réo gọi Hoài từ việc đi mua đồ ăn sáng, ủi đồ đến việc lau chùi dọn dẹp cơm nước cho gia đình. Còn Thuấn, sau khi cưới Hoài xong thì cũng bỏ bê vợ, tối ngày đi chơi, cờ bạc, rượu chè. Mỗi khi Hoài kể chuyện để tìm kiếm sự an ủi, chia sẻ thì Thuấn mắng sa sả là Hoài phúc đức bao nhiêu đời mới được Thuấn cưới về làm vợ. Từ một cô công nhân trong xóm lao động nghèo, giờ thành vợ một thiếu gia giàu có còn than thở nỗi gì!. Khổ nỗi, nhìn bề ngoài là như vậy, nhưng tình thực Hoài không hề có tiền để tiêu vặt chứ đừng nói chi đến giúp đỡ gia đình. Nghỉ việc thì Hoài làm gì có tiền lương. Khi cần mua gì thì Hoài phải ngửa tay xin mẹ chồng. Mỗi lần mẹ chồng cho tiền như ném vào Hoài kèm theo những lời chì chiết khiến cô cảm thấy rất tủi thân. Hoài cô đơn và bị cô lập trong cuộc hôn nhân mới bắt đầu của mình. Dẫu cô đơn và buồn bã vậy, nhưng Hoài vẫn chưa nghĩ đến việc ly hôn cho đến khi chứng kiến cảnh Thuấn ngang nhiên cặp bồ với một cô gái quán bar. Hoài phản ứng lại thì Thuấn đánh, mắng chửi và cấm không được can thiệp vào sự tự do và đời sống riêng tư của anh ta. Hành vi của Thuấn rõ ràng không chỉ vi phạm về mặt đạo đức mà còn cả về pháp luật. Ngẫm lại, Hoài thấy chẳng có lý do gì mình phải tiếp tục duy trì cuộc hôn nhân không hạnh phúc này. Bởi lẽ nếu như Thuấn còn yêu thương Hoài thì cô sẵn sàng chịu đựng những khắt khe, cay nghiệt từ phía gia đình chồng. Còn không thì tội gì Hoài phải chôn vùi tuổi thanh xuân của mình ở nơi đầy cay nghiệt và thiếu tình thương như gia đình của Thuấn. Cuối cùng Hoài quyết định ly hôn!
Quyết định ly hôn của Hoài khiến cả nhà Thuấn đều sốc vì họ không ngờ một người phụ nữ trẻ xuất thân trong một gia đình lao động nghèo lại chê bai một gia đình giàu có như họ. Mẹ Thuấn ra điều kiện, nếu muốn ly hôn thì Hoài phải trả lại hết số nữ trang mà bà đã tặng cho cô trong lễ cưới.

Có quyền đòi lại vàng?

Điều 465 Bộ luật Dân sự 2005 quy định về Hợp đồng tặng cho tài sản như sau: “Hợp đồng tặng cho tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho giao tài sản của mình và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù, còn bên được tặng cho đồng ý nhận”.
Số vàng và nữ trang mà mẹ chồng đã tặng cho Hoài trong ngày cưới là động sản. Điều 466 Bộ luật Dân sự quy định về tặng cho động sản như sau: “Hợp đồng tặng cho động sản có hiệu lực khi bên được tặng cho nhận tài sản; đối với động sản mà pháp luật có quy định đăng ký quyền sở hữu thì hợp đồng tặng cho có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký”.
Mẹ Thuấn lý giải việc bà tặng cho Hoài nữ trang và vàng trong ngày cưới với điều kiện cô phải là con dâu của bà. Bây giờ Hoài ly dị với Thuấn, không còn là con dâu của bà nữa nên bà có quyền đòi lại toàn bộ số vàng và nữ trang đã tặng cho cô.
Đối với hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện, được quy định tại Điều 470, Bộ Luật Dân sự 2005: “Bên tặng cho có thể yêu cầu bên được tặng cho thực hiện một hoặc nhiều nghĩa vụ dân sự trước hoặc sau khi tặng cho. Điều kiện tặng cho không được trái pháp luật, đạo đức xã hội. Trong trường hợp phải thực hiện nghĩa vụ trước khi tặng cho, nếu bên được tặng cho đã hoàn thành nghĩa vụ mà bên tặng cho không giao tài sản thì bên tặng cho phải thanh toán nghĩa vụ mà bên được tặng cho đã thực hiện. Trong trường hợp phải thực hiện nghĩa vụ sau khi tặng cho mà bên được tặng cho không thực hiện thì bên tặng cho có quyền đòi lại tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại”.
Vậy mẹ Thuấn có quyền đòi lại số vàng và nữ trang mà bà đã tặng cho Hoài vì lý do là Hoài ly hôn với Thuấn? Điều kiên tặng cho mà bên tặng cho bắt buộc bên được tặng cho thực hiện phải “Không được trái pháp luật, đạo đức xã hội” như Khoản 1, Điều 470 Bộ luật Dân sự 2005 đã quy định.
Điều 51 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định về Quyền yêu cầu giải quyết ly hôn: “ Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn. Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ. Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi”.
Như vậy người mẹ chồng không có quyền đưa ra điều kiện là Hoài phải là con dâu của bà thì mới cho cô số vàng và nữ trang ấy. Còn nếu cô không tiếp tục là con dâu của bà thì phải trả lại số vàng và nữ trang ấy, vì điều kiện mà bà đưa ra vi phạm pháp luật. Bởi lẽ, quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn thuộc về người vợ, chồng hoặc một số các đối tượng khác tùy từng trường hợp như quy định tại Điều 51 Luật Hôn nhân và Gia đình.
Dù không phải trả lại số vàng và nữ trang cho người mẹ chồng, nhưng nếu trong quá trình ly hôn, người chồng có tranh chấp về khối tài sản này, thì Hoài phải chứng minh được đây là số vàng và nữ trang mà người mẹ chồng tặng riêng cho mình. Nếu chứng minh được, thì đây được xem là tài sản riêng của Hoài trong thời kỳ hôn nhân mà cô không cần phải chia cho chồng. Ngược lại, nếu không chứng minh được đây là tài sản riêng mà người mẹ chồng tặng riêng mình, thì số vàng, nữ trang trên được xem là tài sản chung của vợ chồng và Hoài chỉ có quyền được nhận 50% giá trị số tài sản ấy.
Rõ ràng kết hôn và ly hôn không phải là chuyện dễ dàng gì vì có rất nhiều những vấn đề cần phải xem xét và giải quyết. Việc hiểu biết các quy định pháp luật là rất cần thiết để tránh những phiền toái từ những quan hệ trong cuộc hôn nhân không được như ý đem lại.

TS.Nguyễn Thị Thúy Hường