Cuối năm thường là dịp các doanh nghiệp đẩy mạnh hoạt động xuất nhập khẩu, đặc biệt là nhập khẩu, nên nhu cầu ngoại tệ sẽ tăng. Điều này làm dấy lên lo ngại về khả năng cung ứng ngoại tệ của thị trường cho các nhu cầu kinh doanh.

Khong lo thieu ngoai te - Anh 1

Ngoại tệ vẫn đảm bảo thanh khoản cho nhu cầu cuối năm của nền kinh tế. Ảnh: ST.

Sự đảm bảo của cơ quan quản lý

Thực tế từ đầu năm đến nay, chưa lúc nào thị trường đặt ra lo ngại về sự thiếu hụt ngoại tệ, nhất là USD. Tuy nhiên, những ngày gần đây, tỷ giá USD tăng cao một cách đột biến đã đặt ra câu hỏi về khả năng thanh khoản ngoại tệ. Bởi USD tăng cao sẽ khiến người dân và giới đầu tư tập trung tích trữ ngoại tệ để kiếm lời.

Theo báo cáo của các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài qua hệ thống báo cáo thống kê của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tổng doanh số giao dịch trên thị trường liên ngân hàng trong tuần từ 14 đến 18-11-2016 bằng VND đạt xấp xỉ 107.938 tỷ đồng, giảm 31.048 tỷ đồng so với tuần từ 7 đến 11-11; giao dịch bằng USD quy đổi ra VND đạt 52.662 tỷ đồng, tăng 3.003 tỷ đồng so với tuần trước đó.

Về lãi suất, so với tuần từ 7 đến 11-11, lãi suất bình quân liên ngân hàng trong tuần có xu hướng biến động trái chiều ở các kỳ hạn chủ chốt dưới 1 tháng. Cụ thể, lãi suất bình quân liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm giảm xuống mức 0,48%/năm; các kỳ hạn 1 tuần và 1 tháng lãi suất bình quân tăng nhẹ lên mức 0,52%/năm và 0,85%/năm.

Những mức tăng về giao dịch và lãi suất bằng USD giữa các ngân hàng cho thấy, trong tuần giá USD tăng dần 5-55 VND/USD mỗi ngày thì nhu cầu ngoại tệ cũng tăng lên, nên các ngân hàng phải dịch chuyển và vay USD của nhau để bổ sung kịp thời cho thanh khoản.

Mặc dù thị trường USD đã “nóng” hơn trước, nhu cầu ngoại tệ đã có dấu hiệu tăng, nhưng NHNN vẫn khẳng định, cung cầu ngoại tệ không có yếu tố đột biến, thanh khoản tốt, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của tổ chức, cá nhân được các tổ chức tín dụng đáp ứng kịp thời và đầy đủ.

Tại cuộc họp báo Chính phủ tháng 11 vào ngày 29-11, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng cho hay, tỷ giá tháng 11 có biến động chủ yếu do yếu tố tâm lý trước bối cảnh đồng USD tăng mạnh so với các đồng tiền khác. Tuy nhiên, thanh khoản thị trường vẫn đảm bảo.

Tại phiên họp thường kỳ của Chính phủ tháng 11-2016, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng vấn đề tỷ giá hiện nay chưa phải quá căng thẳng. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung ổn định thị trường vàng, ngoại tệ, đặc biệt lưu ý tránh biến động lớn về tỷ giá trong thời điểm cuối năm, gây ảnh hưởng đến lạm phát.

Nhiều nguồn cung

Những nhận định trên hoàn toàn không phải là lời nói “trấn an” lòng dân của người đứng đầu Chính phủ. Thực tế, những nhận định này đã được “tiếp sức” từ nhiều yếu tố tích cực của nền kinh tế vĩ mô.

Báo cáo tình hình kinh tế-xã hội 11 tháng năm 2016 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, tổng kim ngạch xuất khẩu ước tăng 7,5% so với cùng kỳ năm 2015, xuất siêu bằng 1,78% tổng kim ngạch xuất khẩu. Hơn nữa, tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký cho các dự án cấp mới và tăng thêm là 18,103 tỷ USD; tổng vốn ODA và vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài đã giải ngân được 3,25 tỷ USD…

Đáng chú ý, nhờ chính sách thông thoáng đã tạo điều kiện dễ dàng cho người thụ hưởng kiều hối. Người nhận không phải đóng thuế Thu nhập cá nhân, không phải trả phí, nên lượng kiều hối chuyển về tăng nhanh do Việt Nam có hơn 4 triệu kiều bào ở nước ngoài. Ước tính lượng kiều hối đổ về Việt Nam năm 2016 vào khoảng 14 tỷ USD, ngang ngửa với vốn FDI, ODA.

Bên cạnh đó, NHNN cũng đã dự trữ được một lượng ngoại hối lớn nhất từ trước đến nay, lên tới hơn 40 tỷ USD. Do đó, lãnh đạo NHNN đã cam kết sẵn sàng bán ngoại tệ để can thiệp thị trường khi cần thiết.

Ngoài ra, NHNN đã cho phép các tổ chức tín dụng tiếp tục cho vay ngoại tệ theo Thông tư số 24/2015/TT-NHNN quy định cho vay bằng ngoại tệ của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng vay là người cư trú đến hết năm 2017 góp phần giảm cầu mua ngoại tệ để thanh toán ra nước ngoài, theo đó tiếp tục hỗ trợ cho thị trường. Chính vì thế, nguồn cung ngoại tệ càng được giảm bớt áp lực, tăng tính thanh khoản cho toàn nền kinh tế.

Nhận định về tình hình ngoại tệ cuối năm, TS. Nguyễn Đức Độ, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Tài chính (Học viện Tài chính) cho rằng, nguồn cung ngoại tệ sẽ không có dao động lớn nên sẽ không ảnh hưởng nhiều đến doanh nghiệp cũng như nền kinh tế. Hơn nữa, hiện lãi suất huy động bằng VND tương đối cao, chính sách điều hành tiền tệ của NHNN khá linh hoạt nên người dân sẽ giảm dần tâm lý găm giữ USD, bán USD và giữ VND vẫn có lợi hơn.

Mặc dù nguồn cung ngoại tệ được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố giúp áp lực giảm bớt, tạo thanh khoản ổn định cho thị trường, song với biến động khó lường từ nền kinh tế thế giới, các cơ quan chức năng vẫn phải “căng mình” để có những giải pháp và chính sách điều tiết phù hợp, chủ động ứng phó để không gây ảnh hưởng xấu đến thị trường.

Hương Dịu