Sự kiện Vinastas công bố 67% trong tổng số 150 mẫu nước mắm của hàng chục nhãn hiệu trên thị trường có arsen vượt ngưỡng, mà không phân biệt arsen vô cơ -rất độc - và arsen hữu cơ - vô hại - vốn có trong nước mắm và thủy sản đã gây xáo trộn thị trường, đặc biệt là đối với sản phẩm nước mắm truyền thống của Việt Nam, gây hoang mang cho người tiêu dùng và ảnh hưởng nghiêm trọng các cơ sở, doanh nghiệp sản xuất nước mắm.

Khong duoc goi la nuoc mam mot cach tuy tien - Anh 1

Du khách nước ngoài tham quan cơ sở sản xuất nước mắm đặc sản tại thị xã An Thới, huyện Phú Quốc. (Ảnh: Đình Huệ/TTXVN)

Sau khi các nhà khoa học lên tiếng phân tích - arsen hữu cơ -vô hại, là đặc trưng của nước mắm truyền thống. Và sau khi Bộ y tế vào cuộc tổ chức kiểm nghiệm 247 mẫu của 210 nhãn hiệu đều không có arsen vô cơ, và các mẫu nước mắm kiểm nghiệm đều đảm bảo an toàn thực phẩm thì thị trường nước mắm và người tiêu dùng đã lập tức “giảm sốc”.

Nhưng từ sự kiện Vinastas công bố thông tin vô trách nhiệm nêu trên, tôi đề nghị các cơ quan chức năng cần làm nghiêm một số việc nhằm bảo vệ sự trung thực, chính xác của thông tin, bảo vệ nhà sản xuất và người tiêu dùng. Cụ thể, cần thiết phải ban hành quy chế thông tin đối với các tổ chức hiệp hội nghề nghiệp, trong đó phải quy định rõ trách nhiệm, thẩm quyền và nội dung thông tin công bố.

Đối với sản phẩm nước mắm, đề nghị cơ quan chức năng (Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Công Thương) cần ban hành quy chuẩn nước mắm truyền thống và điều kiện ghi nhãn mác đối với mặt hàng nước mắm, theo đó phải xác định rõ tên mặt hàng được gọi là nước mắm.

Nghiêm cấm không được gọi tên sản phẩm là nước mắm đối với tất cả các loại sản phẩm nước chấm không sản xuất theo quy trình sản xuất nước mắm truyền thống. Các sản phẩm nước chấm phải ghi trên nhãn tên sản phẩm là nước chấm. Đồng thời , các doanh nghiệp, các hiệp hội sản xuất nước mắm ở các địa phương, các nhà sản xuất nước mắm cần tiến hành đăng ký bảo hộ sản phẩm nước mắm truyền thống, chỉ dẫn địa lý sản phẩm trên thị trường để được bảo hộ.

Sản phẩm nước mắm truyền thống của Việt Nam vốn được sản xuất theo phương thức thủ công đã được trải qua hàng trăm năm kinh nghiệm. Nước mắm truyền thống với thời gian ủ chượp 12 tháng, theo tỷ lệ 7 cá, 3 muối (hoặc thay đổi theo tỷ lệ tùy từng địa phương và kinh nghiệm của người sản xuất) ngoài phương pháp sản xuất nêu trên không thể gọi những sản phẩm tương tự được sản xuất bằng phương pháp công nghiệp là nước mắm một cách tùy tiện. Theo tôi, đây là những việc làm để bảo vệ sản phẩm nước mắm truyền thống của người Việt - một sản phẩm đã gắn bó lâu đời với người dân Việt Nam, và nhiều năm qua đã là một sản phẩm được ưa chuộng trên thị trường quốc tế.

Hồ Chí Thiện