Nhiều ngư dân Quảng Ngãi có tiền muốn đóng mới tàu cá vươn khơi nhưng không được

Theo phân bổ chỉ tiêu đóng tàu cho các địa phương từ Quyết định 3602/QĐ-BNN-TCTS của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT), trong giai đoạn 2014-2020, tỉnh Quảng Ngãi chỉ được đóng thêm 189 tàu, bao gồm tàu cá và tàu dịch vụ hậu cần (tính cả tàu đóng mới theo Nghị định 67). Mặc dù nhu cầu đóng mới tàu cá lớn nhưng từ tháng 4-2016 đến nay, ngư dân không thể tiến hành vì tỉnh đã hết chỉ tiêu.

Không được đóng tàu mới vì hết chỉ tiêu

Dẫn chúng tôi ra ao neo đậu tàu thuyền cạnh nhà, ngư dân Bùi Văn Chanh - ngụ xã Bình Châu, huyện Bình Sơn (Quảng Ngãi) - mếu máo: “Các anh thấy đấy, cả gia đình chỉ có một chiếc ghe nhỏ nhưng đã cũ kỹ, hư hỏng. Cả nhà bàn nhau giờ muốn làm ăn kinh tế vững phải đóng thêm tàu mới, công suất 500 CV để đánh bắt xa bờ. Thế nhưng, khi đi làm hồ sơ đóng tàu lại không được vì người ta nói đã hết chỉ tiêu. Không cho đóng mới tàu như thế bà con mình thiệt thòi lắm, làm kinh tế không phát triển được”.

Bi đát hơn, ngư dân Trần Báo Chánh - ngụ xã Nghĩa An, TP Quảng Ngãi - cho biết đầu năm 2016, gia đình ông vay mượn gần 10 tỉ đồng đóng mới 2 tàu cá để hành nghề lưới rê, mỗi tàu trị giá 5 tỉ đồng. “Đến tháng 4-2016, tàu vừa khởi công đóng mới, tôi đi làm hồ sơ nhưng chỉ làm được 1 tàu, còn 1 tàu không được, phải bỏ phơi mưa nắng từ đó đến nay.

Hành nghề lưới rê phải có 2 tàu mới làm được, chỉ có một tàu được đóng xong cũng vô ích. Bây giờ tôi cũng chẳng biết làm sao. Quy định gì phi lý quá, trong khi nhà nước khuyến khích ngư dân phát triển kinh tế biển nhưng tôi lại không được đóng tàu. Mình có tiền muốn đóng tàu mới để làm ăn, vươn khơi bám biển cũng không được” - ông Chánh nói.

Khong duoc dong tau vi vuong chi tieu! - Anh 1

Vì không còn chỉ tiêu phân bổ, nhiều ngư dân Quảng Ngãi không đóng được tàu cá vươn khơi

Theo tìm hiểu của phóng viên, sở dĩ có chuyện nghịch lý trên xuất phát từ Quyết định 3602/QĐ-BNN-TCTS của Bộ NN-PTNT. Các ngành chức năng Quảng Ngãi không thể cấp hồ sơ cho những chủ tàu đóng mới vì hết chỉ tiêu 189 tàu theo quyết định nói trên. Chỉ trừ trường hợp khi giải bản (tàu bị hư hỏng phải bỏ đi - PV) chủ tàu mới được đóng mới tàu cá thay thế. Nhưng khi giải bản cũng quy định rõ, đối với tàu có công suất từ 90CV trở lên, khi giải bản thì chủ tàu được đóng mới tàu thay thế nhưng tàu đóng mới phải có công suất từ 400CV trở lên.

Còn đối với tàu có công suất dưới 90CV khi giải bản, chủ tàu được đóng mới thay thế nhưng nằm trong tổng số tàu cá được đóng mới bổ sung là 189 chiếc cho toàn tỉnh Quảng Ngãi. Điều này đồng nghĩa ngư dân nào có tàu rồi nay muốn đóng thêm tàu mà không bỏ tàu cũ sẽ không được phép. Còn đối với những ngư dân chưa có tàu, muốn đóng tàu mới cũng không được.

Ông Phùng Bá Vương - Phó Chủ tịch UBND xã Bình Châu, huyện Bình Sơn - một trong những địa phương có số lượng ngư dân đông nhất, cho biết hiện nhu cầu đóng mới tàu cá để vươn khơi, phát triển kinh tế ở Bình Châu rất nhiều nhưng do vướng quy định nên từ giữa năm 2016 đến nay, nhiều ngư dân không đóng được tàu cá. “Ngư dân liên tục kiến nghị, than phiền. Chúng tôi cũng không có cách nào hơn nên chỉ đề nghị cơ quan cấp trên cần quan tâm sớm để ngư dân được tiếp tục đóng tàu vươn khơi bám biển” - ông Vương nói.

Chưa có hướng tháo gỡ

Ông Ngô Văn Hưng, Chi cục phó Chi cục Thủy sản tỉnh Quảng Ngãi, cho biết Quyết định 3602/QĐ-BNN-TCTS là quyết định độc lập, phân bổ số lượng tàu cá nhằm mục tiêu nâng cao chất lượng đội tàu đánh bắt xa bờ, tăng công suất nhưng không tăng số lượng tàu. Tuy nhiên, quá trình thực hiện phát sinh nhiều vướng mắc giữa cung và cầu. Quảng Ngãi áp dụng quyết định này sớm hơn các địa phương khác nên từ tháng 4 đến nay đã hết chỉ tiêu đóng mới tàu.

“Hết chỉ tiêu thì không phát sinh thêm tàu đóng mới, bất kể trường hợp nào. Cho dù ngư dân có đủ điều kiện về vật chất, về kinh nghiệm nhưng cũng không được đóng mới. Việc này gây ảnh hưởng rất lớn đến ngư dân, đến hoạt động khai thác thủy sản của tỉnh” - ông Hưng nói.

Cũng theo ông Hưng, nếu không được phép đóng mới, ngư dân sẽ đi mua tàu chui hoặc đến các địa phương khác đóng. Điều này gây thiệt hại cho địa phương, khó khăn cho công tác quản lý.

Ông Phan Huy Hoàng, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Quảng Ngãi, cho biết do vướng Quyết định 3602/QĐ-BNN-TCTS nên hiện Quảng Ngãi chỉ dừng lại ở số tàu là 5.450 chiếc, trong khi rất nhiều ngư dân muốn làm thủ tục đóng tàu mới đã không thể thực hiện. “Chúng tôi nhiều lần có văn bản kiến nghị Bộ NN-PTNT và trong nhiều hội nghị tỉnh cũng đã đề xuất Bộ NN-PTNT xem xét tháo gỡ, cho thêm chỉ tiêu 100 chiếc nữa để ngư dân tiếp tục được đóng tàu vươn khơi.

Việc này xuất phát từ nhu cầu thực tế và hết sức thiết thực đối với một tỉnh có thế mạnh về kinh tế biển như Quảng Ngãi. 100 chỉ tiêu này có thể lấy từ chỉ tiêu các tỉnh khác chưa đóng hết để bù cho Quảng Ngãi nhưng đến nay Bộ NN-PTNT vẫn chưa có văn bản trả lời. Chúng tôi cũng chưa biết phải tháo gỡ vướng mắc này thế nào” - ông Hoàng nói.

Ông Hoàng còn cho biết trong khi Quảng Ngãi chấp hành đúng chỉ tiêu chỉ được đóng 189 tàu còn các địa phương khác lại không chấp hành. “Một là họ đóng chưa hết cũng không giảm chỉ tiêu, hai là có những tỉnh đóng vượt chỉ tiêu thoải mái nhưng Bộ NN-PTNT cũng không có ý kiến gì. Sắp tới, chúng tôi sẽ tiếp tục kiến nghị Bộ NN-PTNT để có giải pháp xử lý cho bình đẳng, bảo đảm quy hoạch đóng mới tàu cá trên cả nước” - ông Hoàng nói.

Bài và ảnh: Tử Trực