Những ngày này, tại các cánh đồng ngoại thành Hà Nội lại mù mịt khói do người dân đốt rơm rạ sau khi thu hoạch lúa. Thói quen đốt rơm sau thu hoạch của người dân lâu nay chính là tác nhân gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng tới đời sống và sức khỏe nhiều người.

Khong dot rom, tiet kiem 11.000 ty dong - Anh 1

Khu vực ngoại ô mù mịt khói do người dân đốt rơm rạ sau thu hoạch

Chưa có chế tài xử phạt…

Không khí ngột ngạt, tầm nhìn giới hạn vào đầu giờ sáng và cuối giờ chiều khiến nhiều người cho rằng do sương mù gây nên. Thế nhưng, nguyên nhân hiện tượng này là do những người dân khu vực ngoại thành Hà Nội đốt rơm khắp các cánh đồng sau khi thu hoạch lúa, khiến khói rơm “tấn công” liên tục, dày đặc lâu tan trong không khí.

Hầu hết trên các tuyến đường giao thông, khu dân cư như Đan Phượng, Hoài Đức, Đông Anh, Phúc Yên... đều trong tình trạng này khiến nhiều người đi đường bức xúc vì khói làm bầu không khí trở nên ngột ngạt, khiến nhiều người khó thở, tức ngực, cay mắt…

Từ nhiều năm nay, do không có nhu cầu sử dụng rơm rạ nên đa số người dân sau khi thu hoạch lúa đã đốt để lấy tro bón ruộng cho mùa tiếp theo. Nhiều người cho rằng, việc đốt rơm rạ sẽ không tốn công xử lý sau khi thu hoạch mà còn tiêu diệt được mầm mống dịch hại...

Tuy nhiên, theo các nhà khoa học quan điểm trên hoàn toàn sai lầm, bởi việc đốt rơm rạ sẽ làm mất chất dinh dưỡng của đất, đốt đồng nhiều lần và lâu dài sẽ làm cho đất biến chất và trở nên chai cứng, dẫn đến phát sinh nhiều bệnh dịch hại lúa.

Khong dot rom, tiet kiem 11.000 ty dong - Anh 2

“Việc đốt rơm rạ ngay trên đồng không chỉ làm ảnh hưởng tới môi trường sống, sức khỏe con người mà còn gây nguy hiểm, hạn chế tầm nhìn đối với người điều khiển phương tiện tham gia giao thông. Trước tình trạng này, nhiều năm qua Phòng CSPC tội phạm về môi trường - CATP Hà Nội thường xuyên có văn bản đề nghị chính quyền cơ sở tuyên truyền bà con nhân dân tuyệt đối không đốt rơm rạ, cũng như không phơi nông sản trên đường giao thông… Tuy nhiên tình trạng này vẫn diễn ra bởi chúng ta chưa có chế tài xử lý” - Đại tá Doãn Hữu Châu, Trưởng phòng CSPC tội phạm về môi trường - CATP Hà Nội cho biết.

Nên áp dụng khoa học công nghệ

Ông Nguyễn Duy Hồng, Chi cục trưởng Chi cục bảo vệ thực vật (Sở NN&PTNT Hà Nội) cho biết: “Để tránh tình trạng trên, khi thu hoạch người dân nên sử dụng máy gặt đập liên hợp, rơm rạ sẽ được máy cắt nhỏ rải ngay trên ruộng, sau một thời gian ngắn sẽ mục nát trở thành nguồn phân hữu cơ. Trong trường hợp không có máy gặt đập liên hợp, các hộ nông dân nên để lại khoảng trống nhỏ trên ruộng gom rơm rạ vào đó để tự phân hủy…”.

Bên cạnh đó, để xử lý rơm rạ sau thu hoạch có nhiều cách hữu ích hơn rất nhiều so với việc đốt tràn lan như hiện nay. Trong đó, phương pháp sử dụng chế phẩm sinh học hữu cơ với thao tác đơn giản, ủ rắc chế phẩm sau 10 ngày, rơm rạ sẽ tự chuyển hóa thành phân, tiêu hủy thành chất hữu cơ thấm vào đất ruộng mà không phải mất công đốt bỏ. Phương pháp này đã được một số địa phương áp dụng thí điểm như Thái Bình, Nam Định, Hưng Yên, Thanh Hóa… và bước đầu thu được những kết quả tích cực.

Theo các nhà khoa học, sau mỗi vụ thu hoạch 1ha lúa sẽ thu được 6 tấn rơm rạ, nếu đem đốt sẽ mất khoảng 6 triệu đồng, trong khi cùng khối lượng rơm rạ nếu đem xử lý bằng chế phẩm sinh học sẽ thu được khoảng 400kg phân hữu cơ. Nếu xử lý toàn bộ số rơm rạ sau thu hoạch của cả nước (khoảng 45 triệu tấn) sẽ đem lại 20 triệu tấn phân hữu cơ, người nông dân không phải bỏ tiền mua phân hóa học (NPK) là 200.000 tấn đạm, 190.000 tấn lân và 460.000 tấn kali. Như vậy, sẽ tiết kiệm được gần 11.000 tỷ đồng.