Luật Công chứng cơ bản đã chuyên nghiệp hóa hoạt động công chứng, tạo an toàn pháp lý cho người dân và công chứng viên (CCV), dần xóa bỏ “khổ cực” cho người dân khi sử dụng dịch vụ công chứng. Tuy nhiên, các vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn công chứng thời gian qua đòi hỏi phải được giải quyết khi Luật chưa được sửa đổi, bổ sung.

Gừng càng già có càng cay? Đó là hình ảnh được đưa khi thảo luận về độ tuổi tối đa được hành nghề công chứng. Vấn đề này vẫn gặp sự “chia rẽ” rõ ràng ngay trong giới CCV. Tán thành với dự thảo nghị định mới qui định là 65 tuổi, một số CCV dựa vào quan điểm, công chứng là một nghề đặc thù, cần nhiều kinh nghiệm. Với quan điểm “gừng càng già càng cay”, một số CCV muốn kéo dài độ tuổi của người được phép hành nghề công chứng “cho đến khi không còn khả năng làm việc, không kể tuổi tác”. Nhưng như ông Đinh Mạnh Tiến (Trưởng Phòng Công chứng số 4 TP.Hà Nội), nghề công chứng là nghề gắn với trách nhiệm cá nhân CCV, chứ không phải là trách nhiệm của trưởng tổ chức hành nghề công chứng, nếu cho phép độ tuổi cao quá sẽ có tình trạng, những CCV quá cao tuổi chỉ “nhiếp chính” bằng cách “ngó qua hồ sơ” và để người khác làm. Bên cạnh đó, đối với nghề công chứng, “không phải cứ gừng già là cay” vì CCV tuổi cao có thể có nhiều rủi ro về sức khỏe, dẫn đến những hậu quả pháp lý cho tổ chức hành nghề công chứng, cho khách hàng… Từ góc độ chất lượng CCV, ông Phạm Văn Vĩnh (Trưởng phòng Công chứng số 1 tỉnh Hải Dương) cho rằng, công chứng là nghề đặc thù, phòng ngừa các vi phạm pháp luật và rủi ro, không phải là nghề kinh doanh “nên không phải cứ thẩm tra viên, kiểm sát viên, thẩm phán, luật sư là có thể chuyển sang làm CCV”. Do vậy, phải lưu ý đến hình thức, độ tuổi CCV, không nên để nghề công chứng “thành cái sọt để nhận những người của ngành khác bị thải ra” – ông Vĩnh ví von. Giới hạn hành nghề của CCV Các CCV rất băn khoăn khi theo qui định, CCV không hoạt động ở Phòng Công chứng Nhà nước thì có quyền lựa chọn giới hạn hành nghề, nhưng dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 02 chỉ cho phép CCV được chọn đăng ký thành lập tổ chức hành nghề công chứng tại địa bàn nơi mình có hộ khẩu thường trú. Đại diện Sở Tư pháp tỉnh Vĩnh Phúc cho rằng, như vậy “là thu hẹp quyền của CCV, dù thuận lợi cho công tác quản lý nhà nước”. Nhìn từ thực tiễn hoạt động công chứng ở Hà Nội, ông Phạm Thanh Cao (Trưởng phòng Bổ trợ Tư pháp - Sở Tư pháp TP.Hà Nội) nhận thấy, phạm vi hành nghề của CCV chính là quyền của CCV. Nhưng với việc đưa ra qui định về qui hoạch tổ chức hành nghề công chứng thì quyền lựa chọn nơi hành nghề sẽ bị hạn chế vì “vướng qui hoạch”. Do vậy, phải xác định rõ quyền lựa chọn nơi hành nghề hay qui hoạch tổ chức hành nghề công chứng là vấn đề ưu tiên, có tính quyết định. Bởi lựa chọn được địa điểm để hành nghề đảm bảo đúng yêu cầu không phải dễ dàng, nhất là ở các tỉnh, thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM. Song song với đó lại phải “chiếu” theo qui hoạch, nên sẽ có tình trạng tìm được địa điểm lại không phù hợp qui hoạch và ngược lại, gây khó cho CCV khi thực hiện quyền của mình… Huy Anh