Thủ tướng Chính phủ vừa có chỉ thị về tăng cường quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công, trong đó đặt mục tiêu từ nay đến năm 2020 sẽ giảm 30-50% số lượng xe ô tô công nhằm tiết kiệm chi tiêu cho ngân sách. Đây là một chủ trương đúng đắn nhận được sự đồng thuận từ các bộ, ngành, địa phương và người dân. Hiện nay, các bộ, ngành, địa phương cũng đang tính đến việc khoán kinh phí sử dụng xe ô tô, thuê dịch vụ xe bên ngoài thay thế cho xe ô tô công...

Khoan kinh phi va thue xe thay the o to cong - Anh 1

TPHCM đang tính đến việc thuê xe thay vì mua xe ô tô công. Ảnh: M.Quân

Những tín hiệu tích cực bước đầu

Thời gian qua, việc quản lý và sử dụng xe ô tô công vẫn còn không ít bất cập, từ đó dẫn đến tình trạng một số cán bộ sử dụng xe công vào việc riêng (đưa đón con cái đi học, đưa đón vợ chồng đi làm, sử dụng xe công đi chùa, đi chơi …). Tình trạng sử dụng xe công không đúng mục đích cũng làm phát sinh tiêu cực, gây lãng phí và tạo dư luận xấu trong xã hội. Chính vì vậy, mới đây Thủ tướng Chính phủ đã có những chỉ đạo quyết liệt nhằm siết chặt lại công tác quản lý cũng như nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công, trong đó có xe ô tô công. Theo đó, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo phấn đấu đến năm 2020 giảm từ 30% - 50% số lượng xe ô tô phục vụ công tác chung đang được trang bị cho các bộ, ngành, địa phương (trừ các đơn vị thuộc địa bàn miền núi, hải đảo, vùng đặc biệt khó khăn); đồng thời, xác định lộ trình thực hiện chế độ khoán kinh phí sử dụng xe ô tô áp dụng đối với chức danh thứ trưởng và tương đương, xe ô tô phục vụ công tác chung.

Là một cơ quan quản lý tài sản nhà nước, từ ngày 1.10, Bộ Tài chính đã tiên phong trong việc cắt giảm chế độ sử dụng xe ô tô công đưa đón đối với một số cán bộ bằng việc áp dụng chế độ khoán kinh phí sử dụng xe ô tô công đối với 6 thứ trưởng và 5 tổng cục trưởng thuộc Bộ Tài chính. Mức khoán kinh phí đưa đón từ nơi ở đến nơi làm việc hằng ngày được xác định như sau: Mức khoán đưa đón (đồng/tháng) = đơn giá (đồng/km) x số km khoán cho 2 lượt (đi và về) x số ngày làm việc của tháng. Trong đó: Đơn giá khoán được xác định theo mức giá của các hãng xe taxi (loại 4 chỗ ngồi) phổ biến trên thị trường; Số km khoán là khoảng cách thực tế từ nơi ở đến nơi làm việc; Số lượt đưa đón từ nơi ở đến nơi làm việc hằng ngày (02 lượt đi và về/ngày); Số ngày làm việc của tháng theo quy định của Bộ Luật Lao động (22 ngày). Chi phí khoán được chi trả vào kỳ lương hằng tháng. Căn cứ vào đoạn đường thực tế từ nơi ở đến nơi làm việc của từng người, số tiền khoán kinh phí sử dụng ô tô cho 6 thứ trưởng có mức từ khoảng 4 triệu đến 9,9 triệu đồng/người/tháng.

Sau quyết định khoán kinh phí xe ô tô cho 6 thứ trưởng và 5 tổng cục trưởng, Bộ Tài chính tiếp tục yêu cầu các đơn vị rà soát số lượng xe, lái xe và cắt giảm dần số lượng lái xe hoặc điều chuyển phục vụ mục đích khác theo nguyên tắc: cắt giảm dần số lượng lái xe hiện có; sắp xếp, điều động từ nơi thừa sang nơi thiếu, điều chuyển dần lái xe phục vụ chức danh riêng (đã được khoán tiền, nhưng không sử dụng xe của Bộ) sang phục vụ lái xe công tác chung các cơ quan Bộ hoặc bố trí làm công việc khác phù hợp…

Những hình ảnh các thứ trưởng của Bộ Tài chính đi làm bằng taxi trong những ngày gần đây được dư luận đồng tình ủng hộ và đây cũng là những tín hiệu tích cực bước đầu trong việc siết chặt lại công tác quản lý cũng như nâng cao hiệu quả sử dụng xe ô tô công nhằm tiết kiệm chi phí cho ngân sách. Được biết, Bộ Tài chính và các bộ ngành, địa phương khác cũng đang tính toán các phương án giảm đầu tư mua mới xe ô tô công, tiết kiệm ngân sách và tìm những phương án thay thế phù hợp, hiệu quả đáp ứng nhu cầu đi lại của cán bộ phục vụ việc công. Chẳng hạn tại TPHCM, nơi địa phương có tổng cộng gần 700 xe ô tô công cũng đang tính đến phương án thuê xe dịch vụ thay thế cho việc đầu tư mua mới xe công để làm lợi cho ngân sách. Tại buổi làm việc bàn về các giải pháp tiết kiệm ngân sách ngày 26.10, ông Trần Vĩnh Tuyến - Phó chủ tịch UBND TP đề xuất sắp tới, thành phố sẽ không đầu tư mua xe ô tô công mà sẽ thuê khi có nhu cầu. Bởi theo ông Trần Vĩnh Tuyến, hiện nay, có nhiều hình thức giảm chi phí, trong đó phương án thuê xe cũng giúp thành phố không phải tốn tiền mua xe ô tô, bảo trì, thay thế phụ tùng hằng năm. “Dù trải qua nhiều vị trí lãnh đạo tại các sở, ngành và đến nay là phó chủ tịch UBND TPHCM, nhưng chưa bao giờ tôi đề xuất mua xe ô tô mới phục vụ riêng cho mình, mà thay vào đó đi xe nào cũng được” – ông Trần Vĩnh Tuyến chia sẻ.

Khoan kinh phi va thue xe thay the o to cong - Anh 2

Xe ô tô công đưa đón cán bộ tại sân bay Tân Sơn Nhất. Ảnh: M.Quân

Thuê xe dịch vụ thay xe công tại sao không?

Với mục tiêu được Thủ tướng Chính phủ đặt ra đến năm 2020 sẽ giảm 30-50% số lượng xe công là điều hoàn toàn có thể làm được nếu các bộ, ngành, địa phương thực hiện quyết liệt. Theo một số chuyên gia, đối với một số cán bộ có chế độ xe riêng đưa đón từ nơi ở đến nơi làm việc thì có thể tính toán khoán kinh phí hằng tháng như Bộ Tài chính đang áp dụng. Tuy nhiên, việc khoán này chỉ mới giải quyết ở đoạn đường từ nhà đến nơi làm việc nên chưa hiệu quả lắm trong việc giảm số lượng đầu xe công tại đơn vị. Bởi trong thực tế quá trình làm việc hằng ngày tại đơn vị, mỗi thứ trưởng vẫn cần một xe ô tô công để đi họp hành, làm việc giải quyết công việc với bên ngoài. Do đó, một số chuyên gia đề xuất nên tính toán khoán luôn kinh phí sử dụng xe ô tô công cho các thứ trưởng khi đi họp hành, giải quyết công việc bên ngoài hoặc thuê xe dịch vụ thay thế xe công. Tương tự, đối với cán bộ thuộc diện cấp dưới thứ trưởng có tiêu chuẩn dùng xe chung đi công tác bên ngoài thì cũng nên áp dụng phương án thuê xe dịch vụ thay vì sử dụng xe ô tô công, việc này sẽ giúp giảm tối đa việc đầu tư mua xe ô tô công dùng chung tại các cơ quan, đơn vị nhà nước.

Trong khi các cơ quan nhà nước gần như chưa triển khai thuê xe ô tô dịch vụ bên ngoài phục vụ công việc chung thì các doanh nghiệp, Cty tư nhân đã thực hiện từ lâu. Bởi lẽ, thuê xe dịch vụ bên ngoài hiệu quả và tiết kiệm chí hơn nhiều so với đầu tư sở hữu xe. Nhiều năm nay, Cty X.L đóng trên địa bàn quận Phú Nhuận (TPHCM), có hơn 100 người, song Cty chỉ mua duy nhất 1 chiếc xe ô tô 7 chỗ hiệu Fotuner, còn lại thuê 7 xe ô tô dịch vụ bên ngoài phục vụ công việc đi lại hằng ngày cho nhân sự Cty. Qua tìm hiểu của PV được biết, Cty X.L thuê một xe ô tô hiệu Innova loại 7 chỗ với giá trọn gói 22 triệu đồng/tháng (bao gồm cả tiền nhiên liệu, lương của lái xe). Với mức giá này, Cty được sử dụng tối đa 11 giờ/ngày và 2.600km/tháng. Trong trường hợp sử dụng vượt quá 11 tiếng/ngày thì trả thêm tiền ngoài giờ khoảng 50.000 – 60.000 đồng/giờ; tương tự, khi sử dụng vượt quá 2.600km/tháng, thì mỗi km vượt được tính thêm với giá 5.000 – 6.000 đồng/km. Nếu so với xe Fortuner mà Cty đang sở hữu thì hình thức thuê xe dịch vụ tiết kiệm hơn rất nhiều. Cụ thể như xe Fortuner Cty X.L đang sở hữu, chi phí thường xuyên hằng tháng tốn ít nhất 35 triệu đồng dù thời gian và số km vận hành tương tự xe thuê. Đó là chưa kể chi phí khá lớn ban đầu Cty bỏ ra để mua xe khoảng 1 tỉ đồng, rồi các chi phí bảo trì, bảo dưỡng định kỳ, thay vỏ lốp hay sửa chữa khi xe trục trặc hư hỏng…

Luật sư Trần Quốc Minh (đoàn Luật sư TPHCM) nhận định, nếu áp dụng hình thức khoán kinh phí và thuê xe dịch vụ thay thế cho việc mua xe ô tô công phục vụ dùng chung tại các cơ quan, đơn vị sẽ có nhiều cái lợi (giảm chi phí, tiết kiệm cho ngân sách, giảm nhân sự vì cắt giảm đội ngũ lái xe). Đặc biệt, việc thuê xe ô tô trọn gói sẽ còn hạn chế tối đa phát sinh tiêu cực, lãng phí, bởi vì khi không còn sử dụng xe ô tô công thì sẽ chấm dứt được tình trạng cán bộ sử dụng xe công vào việc riêng gây bức xúc trong dư luận hay tình trạng một số lái xe lợi dụng kê khống số lượng, đơn giá vật tư, nhiên liệu trong quá trình vận hành xe ô tô công.

Giảm 30-50% xe công sẽ tiết kiệm được hàng nghìn tỉ đồng
Hiện cả nước có khoảng 40.000 xe công. Ước tính mỗi xe công trung bình một năm tốn khoảng 320 triệu đồng chi phí (bao gồm cả chi phí trả lương lái xe, chi phí hao mòn, sửa chữa, xăng dầu…). Nếu các bộ, ngành, địa phương quyết liệt cắt giảm được 30-50% số xe công như chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ thì chỉ riêng chi phí nuôi xe cũng có thể tiết giảm từ 3.800 đến 6.400 tỉ đồng/năm. Đó là chưa kể ngân sách còn tiết kiệm được một khoản tiền khá lớn do cắt giảm được kinh phí đầu tư mua xe ô tô mới để thay thế sau khi cắt giảm.

Giảm xe công, cán bộ nên gương mẫu đi làm bằng xe buýt
Theo tiến sĩ Phạm Sanh (giảng viên Trường Đại học GTVT, TPHCM): Ngoài áp dụng khoán kinh phí sử dụng xe ô tô và thuê xe dịch vụ thay thế cho xe công, cán bộ các bộ, ngành, địa phương cũng nên gương mẫu đi làm bằng xe buýt. Bởi vì hiện nay, nhà nước đang đẩy mạnh phát triển vận tải hành khách công cộng và kêu gọi người dân đi lại bằng xe buýt để dần dần tiến tới hạn chế xe cá nhân, thì trước tiên cán bộ cũng phải nên làm gương cho người dân. Mặt khác, khi cán bộ đi xe buýt thường xuyên thì mới thấy được hết những bất cập của xe buýt hiện nay, từ đó có những giải pháp, đề xuất và chấn chỉnh cho xe buýt phát triển tốt hơn.

Huyền Trân