Theo Báo cáo môi trường kinh doanh, điều tra DN nhỏ và vừa (DNNVV) năm 2015 do Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) công bố mới đây, với hơn 2.600 DNNVV được điều tra, có tới 83% DN cho biết gặp trở ngại trong kinh doanh, tỷ lệ tương đương so với điều tra được thực hiện năm 2013.

Trong đó, một số cản trở điển hình đối với tăng trưởng của DN là thiếu vốn, khó tiếp cận tài chính, thiếu mặt bằng sản xuất kinh doanh… Ngoài ra, một thông tin đáng chú ý cũng được đưa ra trong báo cáo là có tới 42,7% DN được hỏi cho rằng DN đã phải chi những khoản “lót tay” và 2/3 trong số đó cho biết tần suất chi từ 2-5 lần một năm.

Hiện nay, 98% số DN trên cả nước là DNNVV. Đây là đối tượng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong nền kinh tế. Nhận thức rõ điều này, thời gian qua, Nhà nước đã có nhiều chương trình, chính sách nhằm hỗ trợ phát triển DNNVV, đặc biệt là tạo môi trường, điều kiện kinh doanh thuận lợi, bình đẳng. Thậm chí, trong kế hoạch phát triển DNNVV giai đoạn năm 2011-2015 còn đặt ra mục tiêu, đầu tư của khu vực DN này chiếm tới 35% tổng đầu tư toàn xã hội. Bởi vậy, những kết quả được CIEM công bố nêu trên có lẽ ít nhiều gây cảm giác bất ngờ.

Nhìn sâu vào nguyên nhân, một số chuyên gia đánh giá, mấu chốt xuất phát từ việc chính sách hỗ trợ có nhiều nhưng có những yếu tố chưa thực sự phù hợp. Đặc biệt, không ít chính sách hỗ trợ dù thông về chủ trương, đường lối, song khâu thừa hành tại các bộ, ngành, địa phương lại chưa suôn sẻ, thậm chí còn tình trạng cán bộ vòi vĩnh, gây khó cho DN.

Hiện nay, Chính phủ ngày càng nêu cao tinh thần “kiến tạo”, đồng hành cùng DN. Quốc hội cũng đang xem xét thông qua Luật Hỗ trợ DNNVV. Đây được nhìn nhận là những điều kiện khá thuận lợi nhằm thúc đẩy sự phát triển, nâng cao tính cạnh tranh của DNNVV. Tuy nhiên, dễ thấy, để tránh đi vào “vết xe đổ” trước đó khi luôn đẩy DN vào cảnh “khó vẫn hoàn khó”, cùng với sự thông suốt, đồng hành từ cấp Chính phủ rất cần thúc đẩy rốt ráo với một quyết tâm cao hơn, thậm chí gắn kèm các chế tài phù hợp ở cấp thừa hành để chính sách thực sự đi vào thực tiễn, phát huy hiệu quả tối đa.

Đương nhiên, phải lưu ý thêm rằng: Quá trình hỗ trợ DN cũng cần đảm bảo tính chọn lọc, đánh giá kỹ càng, hướng đến những đối tượng có tiềm năng phát triển. Bởi lẽ, nếu chỉ căn cứ vào các tiêu chí DNNVV để hỗ trợ thì nguồn lực không cho phép, hỗ trợ dàn trải kém hiệu quả, thậm chí có thể dẫn tới trình trạng nhiều DN không muốn lớn để tiếp tục được hưởng hỗ trợ.

Thanh Nguyễn