Trong giới kinh doanh bất động sản (BĐS), thuật ngữ “đánh hàng ngoài” ám chỉ việc nhân viên môi giới giao dịch chui các dự án không thuộc công ty chủ quản phân phối.

Môi giới càng “cứng”, tỷ lệ “đánh hàng ngoài” càng lớn. Chưa bàn đến pháp lý của những dự án được bán chui, chỉ riêng hành động này, môi giới đã vi phạm cam kết làm nghề. Các chuyên gia BĐS cho rằng, dù có quy định nhưng chế tài không đủ mạnh sẽ chẳng thể quản được tình trạng nhân viên sàn A bán hàng của sàn B, C, D, tiềm ẩn rủi ro cho người mua nhà.
Tích cực bán… chui
Tìm đến một sàn BĐS có tiếng tại Hà Nội, phóng viên báo Kinh tế & Đô thị ngỏ ý muốn tìm mua dự án tại quận Thanh Xuân đang được sàn này rao bán rầm rộ. Nhanh chóng, nhân viên môi giới tên M. được bố trí đến tư vấn. Trong quá trình nhận thông tin hỗ trợ, phóng viên chủ đích chuyển hướng sang một dự án khác tại Nam Từ Liêm thì được M. cho biết: “Dự án này sàn em không phân phối nhưng do có mối quan hệ, em đang nắm trong tay 5 suất ngoại giao giá tốt. Nếu chị có nhu cầu, em sẽ dẫn chị đi xem ngay”.

Kho quan moi gioi 'danh hang ngoai' - Anh 1

Nhân viên môi giới bất động sản giới thiệu cho khách hàng về một dự án nhà ở tại Hà Nội. Ảnh: Công Hùng

Theo tài liệu mà phóng viên thu thập được, thực tế dự án này đang vướng vào mớ hỗn độn GPMB vì người dân chưa chịu bàn giao đất. Ngoài ra, dự án này cũng mới bị đình chỉ thi công do thiếu giấy phép xây dựng. Đồng nghĩa, mọi hoạt động bán – mua dự án trên thị trường là trái luật. Dù vậy “cò” M. lại khẳng định chắc chắn: “Dự án pháp lý đầy đủ, giá cả ưu đãi. Chị không xuống tiền đặt cọc ngay là mất suất” (?!).
Khi trao đổi về tình trạng này với lãnh đạo sàn thì nhận được câu trả lời: “Sàn có gần 2.000 nhân viên và công ty đã có những quy định chặt chẽ về bán hàng, tuy nhiên xuất hiện đâu đó một số nhân viên bán hàng ngoài. Trường hợp phóng viên phản ánh, công ty đã kiểm tra lại và có hình thức kỷ luật đuổi việc nhân viên M. do làm ảnh hưởng đến uy tín của công ty cũng như lợi ích của khách hàng”. Tuy nhiên, hai tuần trôi qua, "cò" M. vẫn chủ động hẹn gặp phóng viên tại sàn như chưa hề có quyết định… thôi việc (?). Nhân viên này còn nhiệt tình “em vừa có mối tại 3 dự án mà anh chị quan tâm ở những căn tầng đẹp trong khung giá 15 triệu đồng/m2”.
Một môi giới BĐS lâu năm tên B. chia sẻ: “Mỗi sàn chỉ phân phối một vài dự án nhưng nhân viên kinh doanh có hàng trăm, thậm chí hàng nghìn nên mức độ cạnh tranh vô cùng kinh khủng. Chính vì lẽ đó, việc “đánh hàng ngoài” trong giới này như một cách để tồn tại. Càng những người môi giới lâu năm, nhiều mối quan hệ thì chuyện bán hàng “chui” càng mạnh.”
Nắm kẻ có “tóc”
Cũng theo B., việc “đánh hàng ngoài” có hai cách trực tiếp và gián tiếp. Nhân viên làm trực tiếp thường ôm trong tay 8 - 10 dự án để bán chui cho khách hàng có yêu cầu. Gián tiếp sẽ chuyển khách sang cho đơn vị phân phối chính thức. Cả hai hình thức đều được hưởng hoa hồng khi giao dịch thành công. Tuy nhiên “đánh hàng ngoài” trực tiếp bao giờ cũng hưởng phần trăm hoa hồng cao hơn.
Ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội BĐS TP Hồ Chí Minh cho biết, nhân viên sàn A có thể làm chui cho sàn B, trao đổi, tung hứng dự án cho nhau là chuyện đương nhiên của dân trong nghề. Lãnh đạo sàn không thể kiểm soát được vì số lượng nhân viên quá đông đảo. Thậm chí một số sàn vì doanh số dù biết cũng lờ đi. Thực tế, nhiều trường hợp người mua nhà mất tiền oan vì trót đặt cọc mua nhà tại các dự án “đánh hàng ngoài”, yếu pháp lý của các “cò” môi giới. Khi ra khiếu nại, kiện tụng, “cò” đã kịp cao chạy xa bay, sàn chủ quản cũng phủi tay bằng cách khẳng định nhân viên này không nằm trong biên chế thì rủi ro khách hàng lại gánh.
Ông Nguyễn Quốc Khánh - Tổng Giám đốc Sàn DTJ nhấn mạnh: “Phải nắm người có tóc chứ ai nắm kẻ trọc đầu? Điều quan trọng là phải có chế tài mạnh như cấm hành nghề hoặc rút giấy phép nếu sàn nào làm sai để răn đe các lãnh đạo sàn xử lý nghiêm việc các nhân viên bán chui những dự án chưa đủ giấy tờ, thủ tục pháp lý”.
Trong khi đó, ông Phạm Sĩ Liêm – Phó Chủ tịch Tổng hội xây dựng Việt Nam lại cho rằng: “Pháp luật cũng phải trừng trị luôn cả những nhân viên môi giới đi “đánh hàng ngoài”. Vì hơn ai hết, họ thừa biết tình trạng dự án như thế nào mà vẫn cố tình thổi phồng thông tin, đẩy khách hàng vào cảnh tiền mất tật mang”.

Chuyên gia nhận định
Cẩn trọng không thừa

Kho quan moi gioi 'danh hang ngoai' - Anh 2

Trao đổi với Kinh tế & Đô thị, chuyên gia bất động sản (BĐS) Nguyễn Thành Tiến cho rằng, việc nhân viên môi giới “đánh hàng ngoài” là điều không quá lạ lẫm. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, song tựu chung xuất phát từ mục đích lợi nhuận của mỗi cá nhân. Tất nhiên phải nhìn nhận khách quan rằng không phải nhân viên nào “đánh hàng ngoài” cũng là xấu hay lừa đảo khách hàng. Tuy vậy, do bán hàng không thuộc công ty phân phối nên bản thân các môi giới đôi khi chưa tường minh về chính dự án đó. Dẫn đến tình trạng tư vấn không chính xác so với thực tế, thậm chí sai lệch làm nhiễu nguồn thông tin về dự án khách hàng quan tâm, nặng hơn nữa dẫn đến giao dịch lỡ dở. Việc tách bạch hóa hoạt động kinh doanh của từng sàn môi giới là điều cần thiết, tránh tình trạng các nhân viên kinh doanh thuộc sàn này nhưng bán hàng sàn kia. Người mua nhà khi khai thác thông tin từ những kênh bán hàng chui nên cẩn trọng trước khi xuống tiền.

Đức Dinh ghi

Gia Tuấn