Dù Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khẳng định mức tăng giá USD (so với tiền đồng) đã hạ nhiệt so với những ngày đầu tuần, nhưng sức hấp dẫn của ngoại tệ này vẫn không ngừng lan tỏa.

Có thể nhìn thấy, tỷ giá USD sau ngày bầu cử Tổng thống Mỹ (từ 9/11) đến thời điểm này đi ngược với đa số dự báo trước đó. Trong đó, hầu hết ý kiến cho rằng ông Trump đắc cử sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực lên thương mại toàn cầu, dẫn đến rủi ro, khủng hoảng kinh tế và kích thích nhu cầu đầu tư an toàn. Nhưng những gì đang diễn ra cho thấy các kênh đầu tư an toàn không được ưa chuộng, trong khi đồng USD và vàng là thứ mà người ta cảm thấy hấp dẫn hơn bao giờ hết.

Ở thị trường trong nước, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã liên tiếp tăng tỷ giá trung tâm từ hôm 10/11 đến 21/11, với tổng mức tăng 99 đồng, tương đương 0,4%. Đến ngày 24/11, tỷ giá là 22.131 đồng/USD, tăng 13 đồng so với ngày 23/11.

Giá niêm yết USD tại các NH thương mại cũng như trên thị trường tự do cũng tăng phi mã. Đơn cử, ngày 24/11, Vietcombank đã nâng tỷ giá lên mức 22.590 - 22.690 đồng/USD (mua vào - bán ra), tăng 70 - 90 đồng/USD (mua vào - bán ra) so với sáng 23/11. Như vậy, với biên độ +/-3% đang được áp dụng.

Kho doan dinh 'do thi' cua USD luc nay - Anh 1

Ảnh minh họa.

Thực ra, đã có nhiều cách giải thích cho sự “đi lên” của USD trong những ngày gần đây, như việc ông Trump đắc cử tổng thống làm tăng đầu tư vào nền kinh tế Mỹ, cũng như chính sách dự kiến chi mạnh cho đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng có thể đẩy lạm phát Mỹ lên cao, từ đó tăng khả năng Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) nâng lãi suất nhanh hơn. Một cuộc thăm dò dư luận gần đây cho thấy khả năng FED tăng lãi suất vào tháng 12 tới đã tăng từ 68% hồi đầu tháng này lên tới gần 100%.

Hay ở trong nước, áp lực cầu ngoại tệ cũng có dấu hiệu tăng lên trước sự tăng mạnh mẽ của đồng USD trên thị trường quốc tế. Với tăng trưởng tín dụng ngoại tệ mạnh mẽ trong quý III vừa qua, có thể có nhiều khách hàng e ngại rủi ro tỷ giá nên muốn nhanh chóng thanh toán các khoản vay, do đó càng gây áp lực lên cầu ngoại tệ.

Trong khi đó, nhiều ý kiến cho rằng không loại trừ nhu cầu đầu tư vào USD cũng tăng trở lại khi kỳ vọng tỷ giá sẽ tiếp tục đi lên, do đồng USD tăng rất mạnh so với các đồng tiền khác nhưng so với VNĐ thì vẫn còn ở mức khá khiêm tốn. Ở phía các NH, cầu thanh khoản ngoại tệ vào những tháng cuối năm cũng dấy lên nhiều lo ngại khi thống kê báo cáo tài chính quý III vừa qua cho thấy tỷ lệ cho vay/tiền gửi ngoại tệ của nhiều NH đã vượt mức 100%.

Vậy mới thấy, dù ngày 23 - 24/11, theo thông báo của NHNN Việt Nam, tỷ giá USD đã hạ nhiệt nhưng thực chất cụm từ “hạ nhiệt” này không phải là giảm so với mức tăng trước đó mà có nghĩa là tỷ lệ tăng có phần giảm hơn so với tỷ lệ tăng của những ngày trước đó.

Điều này cho thấy xu hướng tăng của USD chưa có điểm dừng, nhất là khi nhìn sang Trung Quốc, một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam và cũng là đối thủ cạnh tranh ở nhiều mặt hàng xuất khẩu vào Mỹ và châu Âu, thì đồng nhân dân tệ của nước này đã giảm 1,4% so với thời điểm 9/11. So với đầu năm, đồng nhân dân tệ đã giảm 4,9% so với USD, sau khi đã mất giá mạnh vào năm 2015.

Với những dữ liệu có được, trên thị trường, cá nhân cũng như tổ chức vẫn ùn ùn găm giữ USD, mặc cho NHNN khẳng định diễn biến tăng tỷ giá những ngày qua là bình thường, phù hợp với xu hướng tăng tỷ giá trung tâm và NHNN sẽ đáp ứng đầy đủ nguồn ngoại tệ cho những cá nhân, doanh nghiệp có nhu cầu.

Tuy nhiên, nói đi cũng phải nói lại, dù xu hướng tăng USD đang lộ rõ nhưng rất khó để định đoán được đường đi của USD. Bởi cho đến lúc này, không ai có thể biết được cụ thể ông Trump sẽ làm gì sau khi nhậm chức tổng thống. Những cam kết cực đoan của ông Trump trong giai đoạn tranh cử được giới chuyên gia cho rằng khó có thể thực hiện do sẽ vấp phải những phản đối ở cả Thượng viện và Hạ viện Mỹ. Trong khi đó, chính ông Trump cũng đang cư xử mềm mỏng và tỏ thái độ dung hò a với những chính sách hiện tại, trái ngược với cách phát biểu ngông cuồng trước đó.

Cũng như vàng, việc đầu tư USD lúc này sẽ gặp nhiều rủi ro vì USD được giới chuyên môn đánh giá là đang được “tạo sóng” do vàng trong nước bị làm giá. Điều này được giám đốc kinh doanh của một công ty vàng thừa nhận khi bà nhìn thấy mức chênh lệch mua bán quá cao: “Ở thời điểm này, giá vàng đang giảm thấp, người mua vàng cho rằng mua giá thấp để chờ lên giá cũng không an toàn, vì có thể những người đầu tư lớn trước đó ôm vàng đang muốn đẩy chênh lệch cao hơn để cắt lỗ”.

Trở lại câu chuyện USD, giá USD tăng liên tục trong mấy ngày vừa qua nhưng lý do thực chất khiến USD tăng là gì, vẫn chưa ai rõ. Giá USD trong nước chịu tác động từ nhiều yếu tố chứ không phải chỉ phụ thuộc vào sự mạnh lên hay yếu đi của đồng USD, trong đó yếu tố đầu cơ cũng có thể đang ngầm diễn ra tại thị trường trong nước…

Giới chuyên môn tại Việt Nam khuyên rằng: cần tỉnh táo khi muốn gom USD chờ tăng giá lúc này.

Vũ Hoàng