Sáng ngày 4/10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận, cho ý kiến các báo cáo về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo (KN,TC) của công dân năm 2016 của Chính phủ, TAND Tối cao, Viện KSND Tối cao.

Khieu nai, to cao giam, nhung thai do qua khich, buc xuc gia tang - Anh 1

Tổng Thanh tra Phan Văn Sáu cho biết, dự báo, tình hình KN,TC của công dân trong năm tới nhiều khả năng tăng trở lại và vẫn diễn biến phức tạp

Thu hồi đất rồi để hoang hóa khiến dân khiếu kiện gay gắt

Trình bày báo cáo của Chính phủ, Tổng Thanh tra Phan Văn Sáu cho biết, tình hình KN,TC của công dân năm 2016 có xu hướng giảm so với năm 2015.

Số lượt công dân đến các cơ quan hành chính Nhà nước để KN,TC, kiến nghị, phản ánh giảm 5,4% và số đoàn đông người giảm 9,6%; tổng số đơn thư KN,TC giảm 10,6%; tổng số vụ việc KN,TC thuộc thẩm quyền giải quyết của các cơ quan hành chính Nhà nước giảm 8,6%.

Song tình hình khiếu kiện của công dân vẫn diễn ra phức tạp tại khu vực Tây Nguyên và một số tỉnh miền Trung, miền Nam, nhất là sau khi xảy ra sự cố môi trường tại 4 tỉnh miền Trung. Có nhiều đoàn đông người xuất phát từ việc khiếu nại không đạt mục đích chuyển sang tố cáo người giải quyết.

Tình trạng công dân khiếu kiện chây ỳ của một số địa phương và các đoàn đông người, có đoàn lên đến hàng trăm người hiện có mặt ở Thủ đô…. căng băng rôn, khẩu hiệu nhằm gây áp lực với cơ quan Trung ương yêu cầu được giải quyết, gây mất an ninh trật tự.

Đặc biệt, tình trạng công dân khiếu kiện tại Trụ sở Tiếp công dân Trung ương có thái độ quá khích, bức xúc gia tăng và ngày càng nghiêm trọng như chửi bới, lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của cán bộ, công chức tiếp công dân tại Trụ sở. Một số đối tượng đập phá cổng, dựng lều và để thùng xin tiền trước cổng Trụ sở gây sự chú ý của người đi đường

“Đã xảy ra nhiều vụ việc công dân xô xát, đánh và đe dọa cán bộ tiếp công dân, khi được lực lượng chức năng nhắc nhở, tuyên truyền và vận động thì có thái độ bức xúc, thậm chí có hành vi chống đối, tấn công lực lượng bảo vệ”, Tổng Thanh tra thông tin.

Theo Tổng Thanh tra, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình hình KN,TC hiện nay như chính sách, pháp luật về đất đai còn nhiều vướng mắc, tồn tại; trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan hành chính ở một số nơi chưa thực hiện nghiêm theo quy định của pháp luật, cá biệt một số nơi thái độ, trách nhiệm chưa cao.

Công tác quản lý nhà nước trên một số lĩnh vực còn nhiều tồn tại, yếu kém, nhất là công tác quản lý, sử dụng đất đai, tài nguyên, môi trường, an toàn thực phẩm…. Đáng chú ý, có dự án thu hồi đất của dân nhưng nhiều năm không sử dụng, để hoang hóa hoặc chuyển nhượng dự án thu lợi nên công dân bức xúc, khiếu kiện gay gắt.

Cần đánh giá cụ thể trách nhiệm người đứng đầu

Thẩm tra báo cáo của Chính phủ, Ủy ban Pháp luật đánh giá, Chính phủ đã có nhiều cố gắng, quan tâm chỉ đạo, điều hành công tác tiếp công dân, giải quyết KN,TC.

“Thanh tra Chính phủ đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương để kịp thời nắm bắt và xử lý các tình huống phức tạp phát sinh trong lĩnh vực KN,TC, cũng như giải quyết các vụ việc KN,TC tồn đọng, phức tạp, kéo dài... Do đó, công tác giải quyết KN,TC trong năm qua đã đạt được những kết quả nhất định”, ông Nguyễn Khắc Định, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật nói.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Khắc Định, cần tập trung phân tích, đánh giá sâu sắc hơn nữa về các vấn đề như: những tồn tại, yếu kém trong công tác tiếp công dân vẫn còn chậm được khắc phục, hiệu quả tiếp công dân chưa cao; nguyên nhân của tình trạng công dân khiếu kiện tại Trụ sở Tiếp công dân Trung ương có thái độ quá khích, bức xúc gia tăng và ngày càng nghiêm trọng….

“Chính phủ đánh giá cụ thể và sâu sắc hơn về chất lượng, hiệu quả, cũng như trách nhiệm của người đứng đầu các ngành, các cấp trong việc tổ chức tiếp công dân, việc tổ chức đối thoại trong tiếp công dân và gắn việc tiếp công dân với giải quyết KN,TC”, ông Định đề nghị.

Ủy ban Pháp luật cũng cho rằng, những nhận xét, đánh giá về tồn tại, hạn chế trong công tác tiếp công dân, giải quyết KN,TC năm 2016 nêu trong báo cáo của Chính phủ cơ bản phản ánh đúng thực trạng tình hình.

Song, vẫn còn có một số tồn tại, hạn chế cần được nhanh chóng khắc phục như số lượng đơn thư KN,TC liên tục giảm nhưng tỷ lệ giải quyết cũng có xu hướng giảm; việc tổ chức tiếp công dân tại một số nơi vẫn còn hình thức, chưa thực sự gắn công tác tiếp công dân với việc giải quyết KN,TC. Sự phối hợp giữa các ngành, các cấp trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo còn bất cập, vẫn còn tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm…

Để khắc phục được những tồn tại, hạn chế trên, Ủy ban pháp luật cho rằng cần có quyết tâm cao của các cấp, các ngành và các địa phương, đặc biệt là đề cao trách nhiệm, đồng thời tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra thường xuyên trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan hành chính nhà nước từ trung ương đến địa phương thì mới có thể nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư KN,TC của công dân.

Khả năng KN,TC tăng trở lại

Dự báo, tình hình KN,TC của công dân trong năm tới nhiều khả năng tăng trở lại và vẫn diễn biến phức tạp.

Theo Tổng Thanh tra, Chính phủ đã đề ra nhiều giải pháp và xác định là tập trung rà soát, hoàn thiện chính sách pháp luật trong lĩnh vực KN,TC; tiếp tục chủ động kịp thời xử lý, giải quyết các vụ việc KN,TC, đặc biệt là các vụ việc đông người, gay gắt, phức tạp; theo dõi nắm chắt tình hình để giải quyết ngay từ khi mới phát sinh, không để xảy ra “điểm nóng”, gây phức tạp về an ninh, chính trị và trật tự xã hội.

Ủy ban Pháp luật cũng đề nghị, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Đoàn Đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội tăng cường công tác tiếp công dân, giám sát việc giải quyết KN,TC của công dân; trong đó, tập trung vào các địa bàn, lĩnh vực còn tồn tại nhiều KN,TC và các vụ việc KN,TC gay gắt, bức xúc, kéo dài đang được dư luận xã hội quan tâm.

Theo ông Nguyễn Khắc Định, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương cần đặc biệt chú trọng các biện pháp hạn chế phát sinh khiếu nại, tố cáo; đồng thời, nghiên cứu trình Quốc hội xem xét dự án Luật Biểu tình nhằm bảo đảm quyền của công dân được Hiến pháp ghi nhận và tạo hành lang pháp lý để việc khiếu nại, tố cáo đông người đi vào nề nếp, đúng pháp luật.

Bảo vệ quyền lợi cho 2.002 người, chuyển cơ quan điều tra 8 vụ

Trong năm 2016, các cơ quan hành chính Nhà nước đã tiếp 384.785 lượt công dân đến KN,TC, kiến nghị, phản ánh, với 4.194 đoàn đông người. Các cơ quan hành chính đã tiếp nhận 228.068 đơn thư các loại, với 37.039 vụ việc KN,TC thuộc thẩm quyền của cơ quan hành chính; đã giải quyết 29.117/37039 đơn thư, đạt tỷ lệ 78,6%.

Qua giải quyết KN,TC đã kiến nghị thu hồi cho Nhà nước, trả lại cho tập thể, cá nhân gần 486,8 tỷ đồng, 42 ha đất; bảo vệ quyền lợi cho 2.002 người; kiến nghị xử lý vi phạm hành chính 447 người (đã xử lý 329 người), chuyển cơ quan điều tra 8 vụ, 5 đối tượng.

Liên quan đến các vụ khiếu nại tồn đọng, phức tạp, kéo dài, tính đến ngày 15/8/2016, các cơ quan hành chính Nhà nước đã xem xét, giải quyết 522/528 vụ việc theo Kế hoạch 1130/KH-TTCP, đạt tỷ ệ 98,86%; tiếp tục kiểm tra, rà soát 582 vụ việc KN,TC tồn đọng, phức tạp theo Kế hoạch 2100/KH-TTCP, đã ban hành 209 thông báo chấm dứt giải quyết. Qua xem xét các vụ tồn đọng, phức tạp kéo dài, các địa phương đã có phương án giải quyết quyền lợi hỗ trợ cho công dân 6,63 tỷ đồng; 1,4ha đất sản xuất; 4.434m2 đất ở.

Thanh tra Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương đã tiến hành 1.536 cuộc thanh tra, kiểm tra trách nhiệm thực hiện pháp luật về KN,TC tại 3.091 cơ quan, tổ chức, đơn vị.

Qua thanh tra phát hiện 601 đơn vị có vi phạm, kiến nghị kiểm điểm rút kinh nghiệm 562 tổ chức, 470 cá nhân; xử lý hành chính 11 cá nhân. Các cơ quan thanh tra đã tiến hành kiểm tra việc thực hiện 454 kết luận thanh tra và quyết định xử lý sau thanh tra trách nhiệm, kết quả cho thấy đã kiểm điểm trách nhiệm 387 tổ chức, 289 cá nhân, đã xử lý hành chính đối với 10 cá nhân.

Thảo Nguyên