(HQ Online)- Tuần qua, những bức ảnh, những đoạn video về tình trạng “phố bỗng thành sông” sau trận mưa kỷ lục trút xuống TP.HCM đã dăng kín báo chí và các trang mạng xã hội với lời bình nửa đùa nửa thật Sài Gòn “thất thủ”.

Trên thực tế, chính quyền và người dân TP.HCM không phải không biết trước về trận mưa lớn và Trung tâm điều hành chương trình chống ngập thành phố cho biết cũng đã có sự chuẩn bị nhất định. Họ chỉ không biết lưu lượng mưa lại lớn đến vậy (mà với trình độ khoa học kỹ thuật hiện nay thì ngay cả những nhà khí tượng giỏi nhất cũng khó có thể dự báo được thật chính xác về lượng mưa). Nhưng nếu có biết, liệu có cách nào chống chọi hữu hiệu hay không?

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, khả năng chống chịu của các thành phố là vấn đề được cộng đồng quốc tế đặc biệt quan tâm; đặc biệt là với việc dân số đô thị được dự đoán sẽ chiếm tới 70% dân số thế giới vào năm 2050. Mạng lưới C40 (C40 cities) và Sáng kiến Hiệp ước của các Thị trưởng (Compact of Mayors) là những tổ chức được thiết lập để chung tay ứng phó với những vấn đề như vậy.

Tại Việt Nam, Đà Nẵng, một địa phương cũng thường xuyên bị tác động bởi thiên tai và biến đổi khí hậu đã được lựa chọn là một trong số 33 thành phố đầu tiên tham gia “Chương trình 100 thành phố có khả năng chống chịu” (100RC) do Quỹ Rockefeller khởi xướng, mới đây đã tiến hành một hội thảo về vấn đề này. Tham gia vào mạng lưới 100RC, Đà Nẵng cùng các thành phố khác đã được Quỹ Rockefeller hỗ trợ các nguồn lực xây dựng chiến lược về khả năng chống chịu.

Cụ thể, chiến lược này tập trung vào 4 lĩnh vực: Tăng cường khả năng chống chịu của nhà ở cộng đồng với bão lũ; tạo môi trường đa dạng về việc làm và sinh kế, doanh nghiệp địa phương được hỗ trợ để chuẩn bị quá trình hội nhập, cải thiện đời sống người dân ở các khu vực dễ bị tổn thương; tăng cường khả năng chống chịu của đô thị thông qua điều chỉnh quy hoạch và phát triển hạ tầng xanh; kiện toàn hệ thống thông tin và các nguồn lực để sẵn sàng ứng phó bất kỳ cú sốc, áp lực. Trong đó, ưu tiên các mục tiêu nhà ở chống bão, bảo hiểm vi mô, đảm bảo dự phòng về tài chính để ứng phó với thiên tai, cải tạo các không gian công cộng và kiện toànTrung tâm Phòng tránh và Giảm nhẹ thiên tai…

Có lẽ các đô thị khác ở Việt Nam cũng cần coi đây là một ưu tiên trong quản trị đô thị. Chỉ có thế mới tránh được cảnh “mất bò mới lo làm chuồng”, mà lại vẫn là “chuồng” tạm, được dựng lên một cách vội vã, trong tâm thế không bình tĩnh, “của đau con xót”...