Ở một thị trấn mới được giải phóng khỏi tay phiến quân IS ở Iraq, cảnh tượng dường như rất đỗi đơn giản lại trở thành một biểu tượng của tự do: Một nhóm các cậu bé dòm qua cửa sổ một hiệu cắt tóc để xem một người đàn ông cạo râu, cắt tóc sau nhiều tháng bị cấm đoán.

Khi nguoi dan duoc… cat toc, cao rau - Anh 1

Người dân thị trấn al Fazliya xếp hàng đi cắt tóc sau khi được giải phóng khỏi phiến quân IS. (Nguồn: CNN).

Cắt tóc lần đầu sau 2 năm

Ngay cả người thợ cắt tóc vốn nổi tiếng lành nghề Ahmed Abu Usama, cũng thừa nhận rằng ông đã bị “lụt tay nghề”. Sau gần 2 năm, cửa hiệu cắt tóc nhỏ của ông đã bị buộc phải làm theo luật của IS, tức chỉ được cắt các kiểu tóc mà chúng cho phép, và đặc biệt cấm cạo râu. Cạo râu bị nhóm phiến quân này cấm đoán hoàn toàn khi chiếm đóng nơi đây.

Thị trấn al Fazliya chỉ cách thành phố Mosul khoảng 20 km về phía Bắc và cách 5 km với vị trí chốt chặn gần nhất của IS. Cách đây chỉ 1 tuần lễ, IS đã bỏ chạy khỏi thị trấn này khi lực lượng chiến binh người Kurd tới giải phóng. Lúc bấy giờ, ông Ahmed đã phải làm việc luôn tay bởi có đến 200 người đàn ông và các bé trai đứng xếp hàng trước cửa hiệu của ông để chờ được cắt tóc và cạo râu.

“Chúng tôi rất vui vì cơn ác mộng đã qua đi” - ông Ahmed nói với hãng tin CNN - “Những ngày vừa rồi chúng tôi đã tổ chức ăn mừng lớn”.

Và có rất nhiều người dân trong thị trấn đã rủ nhau đi cắt tóc như một cách để ăn mừng. Trong lúc mà thị trấn này còn dưới quyền kiểm soát của IS, cắt sai kiểu tóc đồng nghĩa với việc chịu ngay án tù 1 tháng. Nhưng kể từ khi chúng rời đi, ông Ahmed đã nhận được vô số yêu cầu cắt đủ kiểu tóc hợp thời trang từng bị cấm ngặt trong suốt 2 năm qua.

Shihab, một người đàn ông trẻ tuổi sinh sống tại thị trấn al Fazliya cho hay anh vẫn còn cảm giác sợ hãi IS khi đi đến cửa hiệu cắt tóc.

“Dưới thời IS, chúng tôi không thể làm bất cứ điều gì mà không được chúng cho phép” - Shihab nói, thêm rằng đây là lần cắt tóc đầu tiên của anh trong suốt 2 năm qua - “Nhưng kể từ giờ khắc đầu tiên sau khi chúng rời khỏi, chúng tôi lập tức cảm thấy cuộc sống trở lại bình thường”.

Khi tự do trở lại

Một số cửa hiệu nằm ở cuối thị trấn, một cửa hàng chất đầy thuốc lá bắt đầu bán chạy ghê gớm. Bên ngoài, những người có thói quen xấu này đứng đốt thuốc công khai mà không lo sợ điều gì nữa. Hút thuốc lá bị xem là một tội ác dưới thời IS, nhưng giờ đây nó lại trở thành biểu tượng của tự do đối với một nông dân trồng ô liu tên Mahmoud Abbas.

“Tôi cảm thấy hoàn toàn tự do khi đứng hút thuốc ngay trên đường phố” - Abbas nói - “Suốt 2 năm qua, tôi cảm giác như có một đám mây đen lơ lửng trên đầu vậy”.

Al Fazliya là một thị trấn bụi bặm cũng giống như nhiều thị trấn khác xung quanh thành phố Mosul. Hiện nay, các tuyến đường phố đã trở nên hối hả trở lại. Có rất ít phụ nữ đi lại trên phố nhưng đàn ông thì thường tụ tập đông và nói chuyện rất huyên náo, trong khi nhiều người mang thứ trang phục mà nếu chỉ mặc trước đó một tuần thì họ đã bị chiến binh IS cho ăn đòn rồi.

Một thanh niên trẻ tuổi ăn mặc theo phong cách rất táo bạo, thể thao, quần bò và dép da, nói: “Nếu tôi mặc như thế này cách đây một tuần, chúng đã giải tôi đến Mosul và đánh đập hoặc phạt tiền tôi rồi”.

“Tôi có thể nói gì đây? Chúng tôi đã từng chết, và giờ lại sống lại. Khi người Kurd đến đây, chúng tôi đã sống lại lần nữa” - người thanh niên nói.

Garbya Abbas, một phụ nữ hiếm hoi xuất hiện trên đường phố thị trấn al Fazliya, cho hay trong suốt 2 năm qua bà phải ở trong nhà, bởi nếu bước chân ra ngoài đường, bà sẽ bị chiến binh IS tra hỏi và phạt tiền. Nếu bà rời khỏi nhà, bà luôn bị ép phải che phủ toàn bộ gương mặt của mình.

Khi tổ chức phiến quân IS chiếm đóng thành phố Mosul trong năm 2014, con trai của bà Abbas nằm trong số những người bị chúng giết hại đầu tiên vì phục vụ cho lực lượng người Kurd. Người con dâu và 4 đứa cháu hiện đang ở cùng với bà, và không ai trong số này biết được khuôn mặt của bà.

“Tôi hoan nghênh lực lượng người Kurd vì đã mang tới hòa bình cho chúng tôi” - bà Abbas nói.

Câu chuyện về thị trấn Fazliya đã được truyền miệng đi khắp các chiến trường ở Iraq khi lực lượng quân đội chính phủ nước này cùng các chiến binh người Kurd đang khép chặt vòng vây tại Mosul - nơi được coi là thành trì của IS trên lãnh thổ nước này. Nhiều thị trấn được giải phóng, con người được giải thoát, nhưng cũng có không ít những vết thương còn im đậm.

Linh Chi