Chương trình “Trải nghiệm cùng di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam năm 2016” do Sở VH-TT Hà Nội tổ chức từ tháng 5 đến tháng 10 đã thu được kết quả bất ngờ. Điều đáng nói là sau quá trình tìm hiểu, trải nghiệm tại một số làng nghề truyền thống, nhiều nhóm sinh viên của các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Hà Nội đã đưa ra được những ý tưởng độc đáo, mới mẻ nhằm cứu di sản làng nghề trước nguy cơ mai một.

Khi gioi tre trai nghiem cung di san - Anh 1

Nhóm trải nghiệm Lối Xưa của Trường Đại học Kinh tế quốc dân với dự án “Đông Hồ Focus”.

Mục đích của chương trình “Trải nghiệm cùng di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam năm 2016” là giới thiệu một số làng nghề độc đáo tại Hà Nội và vùng lân cận đến đông đảo khách tham quan, qua đó góp phần tôn vinh di sản làng nghề, tạo điều kiện cho giới trẻ được tiếp xúc với làng nghề và di sản làng nghề. Các nhóm nhân vật trải nghiệm tham gia chương trình chủ yếu là sinh viên đến từ các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Hà Nội. Dưới sự hỗ trợ, dẫn dắt của các nhà quản lý, nhà khoa học và nghệ nhân, 25 nhóm đã có thời gian trải nghiệm thực tế tại làng cốm Mễ Trì thuộc quận Nam Từ Liêm; làng làm chuồn chuồn tre Thạch Xá, huyện Thạch Thất; làng gốm Bát Tràng, huyện Gia Lâm; làng rối nước Đào Thục, huyện Đông Anh, và làng tranh dân gian Đông Hồ thuộc huyện Thuận Thành (Bắc Ninh). Kết thúc quá trình trải nghiệm, các nhóm nhân vật đã “báo cáo” kết quả thu được bằng những đề án, dự án phát triển di sản làng nghề.

Dưới góc nhìn của người trẻ, nhiều giải pháp phát triển di sản làng nghề được đánh giá là độc đáo, khả thi. Điển hình như dự án “Đông Hồ Focus” của nhóm Lối Xưa đến từ Trường Đại học Kinh tế quốc dân. Bùi Thị Thùy Linh, thành viên nhóm cho biết: "Qua quá trình tìm hiểu, chúng tôi nhận thấy tranh Đông Hồ rất đẹp, giàu giá trị nghệ thuật, được công chúng yêu thích, nhưng lại không có nhiều người mua và tìm hiểu về dòng tranh dân gian này, có lẽ vì họ có quá nhiều phương tiện giải trí tiện dụng khác. Bởi thế, chúng tôi muốn dùng chính thành quả về công nghệ thông tin để lưu giữ tranh Đông Hồ”. Từ ý tưởng này, nhóm Lối Xưa đã xây dựng phần mềm trải nghiệm làm tranh Đông Hồ online gồm các nội dung: Vẽ tranh Đông Hồ, thư viện sản phẩm, đặt tour du lịch, trải nghiệm làm tranh online…

Trăn trở khi thấy lượng khách du lịch đến với phường rối nước Đào Thục còn ít so với tiềm năng, nhóm Lửa Thời Gian của Trường Đại học Ngoại thương Hà Nội đặt vấn đề xây dựng phương án truyền thông online cho phường rối nước Đào Thục qua website, fanpage. Về nội dung, hai kênh truyền thông online này sẽ đăng tải thông tin chính thống về phường rối Đào Thục, từ quá trình hình thành, phát triển đến nội dung các vở múa rối nước, các hoạt động đang diễn ra và sắp diễn ra. Tương tự, nhóm Trăng Xưa của Đại học Văn hóa Hà Nội đưa ra giải pháp nâng cao hiệu quả kinh tế từ sản phẩm chuồn chuồn tre Thạch Xá. Nhóm Thuyền Truyền Thống (Trường Đại học Hà Nội) hiến kế cho các cơ quan chức năng thúc đẩy phát triển du lịch làng gốm Bát Tràng bằng những việc nhỏ như vẽ bản đồ và đánh dấu điểm thu hút khách du lịch ở Bát Tràng, đào tạo kiến thức dẫn tour du lịch cho người dân, xây dựng các trạm thông tin du lịch…

Theo Giáo sư Tô Ngọc Thanh, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam, các dự án được các nhóm sinh viên xây dựng dựa trên sự hiểu biết và khảo sát chi tiết về thực trạng các làng truyền thống. Về cơ bản, ý tưởng của các nhóm khá mới mẻ, độc đáo, nếu nhận được hỗ trợ nhiều hơn từ các nhà quản lý, nhà khoa học và chính quyền địa phương thì một số dự án có thể triển khai trong thực tế, đặc biệt là dự án “Đông Hồ Focus”. Nghệ nhân Nguyễn Khắc Chế, Giám đốc Trung tâm Giao lưu tranh Đông Hồ cũng đồng tình với nhận định này và cho biết ông sẽ tiếp tục nghiên cứu ý tưởng của nhóm Lối Xưa với trách nhiệm của người làm tranh và yêu dòng tranh dân gian Đông Hồ như máu thịt.

Minh Ngọc