Khẩu hiệu hành động của người dân Cẩm Bình cách đây 4 thập kỷ: “Sản xuất là khóa, văn hóa là chìa”, nay trở thành câu cửa miệng của người dân xã Khánh Lộc (Can Lộc – Hà Tĩnh).

Xã Khánh Lộc hiện có 1.172 hộ với 4.500 nhân khẩu, được chia làm 9 thôn, tự bao đời nay, người dân chủ yếu sống bằng nghề nông và đan lát truyền thống. Thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, sau 4 năm triển khai, đến cuối năm 2014, xã Khánh Lộc đã về đích. Tất cả các thôn trong xã đều được huyện Can Lộc công nhận “Làng văn hóa”. Tỷ lệ gia đình văn hóa đạt hơn 89%, 73 gia đình văn hóa tiêu biểu.

Khi dan hieu 'Van hoa la chia' - Anh 1

Nông dân Khánh Lộc thi nhà nông đua tài. (Ảnh: Phan Tiếu)

Từ năm 2011, HĐND xã Khánh Lộc đã có nghị quyết về “Thực hiện nếp sống văn minh làng xã” quy định một số nội dung như: “Trong các ngày vui đám cưới, liên hoan không được mở nhạc quá 10h đêm và không bày biện rượu bia, thuốc lá. Trong chuyện tang ma cho người đã khuất, không được tổ chức ăn uống linh đình; cấm xây huyệt thạch trong nghĩa trang đã được quy hoạch, cấm rải vàng mã dọc đường”. Chủ tịch xã Nguyễn Xuân Nhân cho biết: Khi địa phương ban hành những nội dung này, đưa ra lấy ý kiến trước dân đều được dân nhất trí cao và chấp hành triệt để.

Nhờ ý thức tự giác của người dân nên Khánh Lộc không chỉ đẹp về văn hóa cảnh quan mà còn đẹp trong cả nếp sống hàng ngày. Nhiều năm nay, Khánh Lộc không có thanh niên nghiện ma túy, không có người say rượu quá đà, gây bất an cho gia đình và xã hội. Phong trào văn nghệ, thể dục thể thao ở các thôn, hoạt động của hội khuyến học dòng họ diễn ra sôi nổi. Hiện nay, ở Khánh Lộc, 9/9 thôn đã thành lập chi hội khuyến học, nhằm động viên, khen thưởng kịp thời đối với những học sinh học giỏi, chia sẻ, giúp đỡ học sinh gặp hoàn cảnh khó khăn. Nhiều con em làm ăn thành đạt đã góp sức, góp tiền của cho sự nghiệp khuyến học của quê hương. Cụ Bùi Huy An (thôn Quần Ngọc) đã hiến tặng một phần tài sản trị giá 100 triệu đồng cho xã để làm quỹ khuyến học.

Khi dan hieu 'Van hoa la chia' - Anh 2

Người dân Khánh Lộc coi "sản xuất là khóa, văn hóa là chìa”

Mấy năm qua, nhờ thực hiện phương châm “Nhà nước và dân cùng làm”, thôn Kiều Mộc đã có bước đột phá trong đầu tư vật chất cho công trình phúc lợi. Với khuôn viên rộng hơn 2.800 m2, thôn đã xây dựng được hội quán khang trang, nội thất khá đầy đủ. Thôn làm được 2 sân bóng chuyền, một dành cho lớp trẻ, một để người già tập luyện. Tại thôn Quần Ngọc đã ra đời câu lạc bộ dân ca ví, giặm, “Câu lạc bộ thơ Đường” dành riêng cho người cao tuổi. Các mẹ, các chị, các cháu thiếu nhi hăng say tập hát làn điệu dân ca ví, giặm cổ truyền. Phong trào hát dân ca đang nhân rộng trong toàn xã. Không ít thôn đã xuất hiện những tác phẩm “cây nhà lá vườn” do một số người tự lập nhóm sáng tác và biểu diễn.

Chăm lo bồi dưỡng văn hóa gia đình chính là vun đắp nền tảng văn hóa của xã hội. Các thôn ở Khánh Lộc luôn lấy những tấm gương tiêu biểu để tuyên truyền, cổ vũ các gia đình trong việc dạy dỗ con em. Chẳng hạn, gia đình ông Nguyễn Đình Châu (thôn Kiều Mộc); gia đình các ông: Bùi Thuyên, Bùi Huy An (thôn Quần Ngọc)… cả 3 thế hệ ông bà đều sống khỏe, sống vui, sống có ích; con cháu hiếu thảo, thành đạt, tôn trọng đạo đức cương thường, luân lý gia phong.

Khi dan hieu 'Van hoa la chia' - Anh 3

Sau khi hoàn thành nhà văn hóa, người dân thôn Kiều Mộc (Khánh Lộc - Can Lộc) đã cùng nhau trồng cây xanh, làm hàng rào xung quanh khuôn viên, tạo cảnh quan sạch, đẹp.

Trao đổi với chúng tôi, ông Mai Khắc Tám - Bí thư Đảng ủy xã Khánh Lộc nói: “Xây dựng gia đình văn hóa là việc làm cần thiết và lâu dài, cây có gốc thì cành mới vững, gia đình có tồn tại thì xã hội mới tồn tại. Chính vì vậy, mỗi gia đình đẹp là viên gạch hồng xây đắp cho làng xã Khánh Lộc kiên cố, bền vững...”.

Riêng công tác xây dựng gia đình văn hóa, xã thường xuyên triển khai thực hiện đúng theo trình tự thủ tục, quy định của trung ương về việc bình xét, công nhận và cấp giấy chứng nhận cho các hộ đạt tiêu chuẩn. Việc bình xét gia đình văn hóa được các thôn thảo luận công khai, dân chủ, được đông đảo nhân dân đồng thuận.

Khánh Lộc đã xây dựng quy ước làng văn hóa, tổ văn hóa khá chặt chẽ. Nội dung quy ước được xây dựng phù hợp với pháp luật hiện hành và tình hình thực tiễn địa phương. Thông qua quy ước, quyền làm chủ của dân được phát huy. Nhờ vậy, mọi người đều thượng tôn pháp luật, thực hiện nếp sống văn minh, gìn giữ thuần phong mỹ tục, cùng nhau ngăn chặn, bài trừ các tệ nạn xã hội.

Phan Thế Cải