Dân hay bảo thiên nhiên công bằng. Rằng mưa lũ chính là những pháp quan công bằng nhất cho chất lượng xây dựng. Nhưng hôm qua, không lũ, cũng chẳng mưa, một bức tượng đã đổ xuống khi tác động chỉ là "một đứa bé trèo lên"!

Khi buc tuong dai do xuong - Anh 1

Đê biển lún sụt chỉ vài tháng sau khi bàn giao. (Ảnh: Côngly)

Đó là một bức tượng bê tông trong quần thể Tượng đài chiến thắng ở Bắc Kạn. Tổng kinh phí là 14 tỷ đồng và chỉ vừa hoàn thành cách nay 2 năm. Nó đổ gãy khi có một đứa bé trèo lên chơi.

Nhưng sự gãy đổ sau 2 năm cũng vẫn còn là... sang.

Ở Cà Mau, cả một đoạn đê biển dài 150m lún sụt, có nơi sâu tới 2m chỉ "vài tháng" sau khi bàn giao.

Một công trình hơn 150 tỷ đồng, mà lại là công trình đê biển, lún sụt không cần phải có mưa to bão lớn. Cái lá gan của kẻ cắp thật là lớn.

Ô, nhưng vài tháng hoá ra vẫn còn là nhiều.

Ở Quảng Nam, nhà văn hoá Tam Kỳ trị giá 27 tỷ đồng thậm chí nứt toác khi còn chưa kịp bàn giao.

3 cái tin xuất hiện trong một buổi sáng. Ngày nào cũng có nứt, lún, sụt, đổ, xuống cấp, bỏ hoang xuất hiện. Chưa kể những cái mà báo chí còn chưa biết.

Tháng 11.2015, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Nguyễn Văn Phúc, trước nghị trường đã chất vấn, nguyên văn: “Các bộ có thể giúp Chính phủ tính toán định lượng được những thất thoát, lãng phí vẫn còn nghiêm trọng trong việc quản lý, sử dụng các nguồn lực của nền kinh tế, nhất là thất thoát, lãng phí trong đầu tư xây dựng các công trình sử dụng vốn nhà nước, có thể ước tính được những thất thoát, lãng phí đó chiếm bao nhiêu phần trăm GDP trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa 13, từ năm 2011 đến nay?”.

Năm ấy, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh dẫn vụ rút ruột cầu Bản Phiệt, một kỹ sư bị bắt khai rút bớt là do thiết kế thừa, có bị rút cũng không ảnh hưởng, do người thiết kế được ăn chia theo tỷ lệ phần trăm của giá trị công trình. Công trình càng lớn thì được hưởng phần trăm càng nhiều.

Và ông xác nhận tình trạng là "rất nghiêm trọng", là "chưa kiềm chế được"!

Từ bấy đến nay, các công trình dự án tiếp tục mọc lên, tiếp tục nứt, lún, đổ và hẳn nhiên, "vẫn chưa kiềm chế được"!

Cái nhà văn hoá ở Quảng Nam đang được đậy điệm bằng những vết bít trát nham nhở, tất nhiên kèm lời hứa "không ảnh hưởng đến chất lượng công trình"!

Con đê biển sẽ được đổ đất vá víu, trong khi chờ nguyên nhân "mưa bão lớn bất thường"!

Còn bức tượng, không chừng người ta sẽ đổ keo.

Và đó chính là câu trả lời cho câu hỏi vì sao vẫn chưa kiềm chế được.

Bởi làm sao có thể kiềm chế được khi cơ quan chức năng không nhìn những gãy đổ, lún sụt và nứt vỡ ấy như những bằng chứng cho việc bị rút ruột, để mở các cuộc điều tra, không nhìn chúng như những minh chứng cho điều mà nguyên Phó Chủ tịch Nước từng phát biểu trước QH "Người ta ăn của dân không từ thứ gì!".

Đào Tuấn