Với ý tưởng tour du lịch Formosa, một thảm họa môi trường còn chưa được giải quyết triệt để bỗng trở thành một huyền thoại với mối tình “nàng cá” và “chàng thép” được tô vẽ kệch cỡm.

Khen du lich ca - thep, cac vi nghi gi vay? - Anh 1

Ảnh minh họa

Xã hội ngày nay nhiều sự lạ. Một ông tổng giám đốc công ty tư nhân đề xuất Nhà nước ứng 5.000 tỷ đồng để thực hiện dự án lên trời gọi mưa. Theo ông này, chuyện thực ra không khó, hàng chục tàu hải quân, tàu kiểm ngư sẽ hút nước biển phun lên trời cho mây nặng thêm, rơi xuống thành mưa. Phun cao bao nhiêu là đủ, xin thưa từ 3-5km tính theo chiều cao. Mưa luôn từ ngoài biển thì khỏi vào đất liền gây ngập lụt. Đơn giản thế thôi mà.

Một giám đốc doanh nghiệp tư nhân khác vừa tuyên bố sẽ dùng máy bơm ly tâm cứu ngập cho Hòn ngọc Viễn đông. Máy bơm nước đặt tại các cửa xả, tạo áp lực xả nước 10km, không sợ dòng nước được tháo ra quay vòng về nơi ngập… Không có gì khó, ông này khẳng định trên báo chí: “Không hiệu quả, không lấy tiền”.

Dư luận choáng váng về các phát minh này đã đành, các cơ quan chức năng cũng bày tỏ sự quan tâm đặc biệt. Lãnh đạo các cơ quan, đơn vị từ T.Ư đến địa phương, bất ngờ thay, đều nhanh chóng ghi nhận và hẹn trả lời. Chuyện ấy không lạ, thực ra lại đáng biểu dương, bởi nếu người dân được khuyến khích, nô nức hiến kế giải quyết quốc kế dân sinh cho nước nhà, thì chả đáng mừng lắm sao.

Nhưng sự hồ hởi của quan chức ngành Văn hóa du lịch mấy tỉnh miền Trung trước cái ý tưởng lập dự án phát triển khu du lịch cá - thép, cá - gỗ, cá thép hóa rồng thì đúng là sự lạ.

Cách đây mấy ngày, dư luận như “lên đồng” khi báo chí đưa tin Liên hiệp Khoa học Phát triển bền vững (STDe) công bố ý tưởng dự án du lịch Formosa. Theo bà Nguyễn Thu Hạnh, Chủ tịch STDe, mục đích của dự án là do thương đồng bào miền Trung mất cả du lịch, cả cá nên phải nghĩ ra hướng đi khác để giúp người dân có cơ hội, có công ăn, việc làm... Và dự án đó ra sao? Xin thưa, STDe cho biết, tour du lịch Formosa sẽ đi qua bốn điểm du lịch.

Điểm thứ nhất nằm ngay trong Khu công nghiệp Vũng Áng, Hà Tĩnh với tên gọi Khu du lịch cá - thép. Tại đây, khách du lịch sẽ chứng kiến mối tình nàng cá - chàng thép, có thể đua môtô cá thép, uống cà phê cá thép, ngủ trong bụng khách sạn cá thép, tham quan bảo tàng các tác phẩm nghệ thuật từ cá thép...

Điểm thứ hai là Làng chài cá gỗ tại bãi biển Hải Trạch - Quảng Bình. Tại đây, du khách sẽ được tìm hiểu về tổ tiên, nguồn gốc và huyền thoại về loài cá gỗ, ăn bữa cơm làng chài với cá gỗ và tham gia chế tác, điêu khắc cá gỗ...

Điểm đến thứ ba là bãi biển Triệu An - Quảng Trị với quần thể khu du lịch “Thép đã tôi thế đấy...” là nơi nàng cá - chàng thép tu tập để vượt cổng Vũ Môn. Điểm nhấn cuối cùng là bãi biển Lăng Cô (Huế) với khu du lịch cá - rồng: Nơi cá - thép tái sinh và hóa rồng.

Nhiều người đọc thông tin dự án trên báo mà tưởng hoa mắt nhìn nhầm. Một thảm họa môi trường còn chưa được giải quyết triệt để bỗng trở thành một huyền thoại với mối tình “nàng cá” và “chàng thép” được tô vẽ kệch cỡm. Hình ảnh con cá gỗ và nỗi đau của bà con ngư dân miền Trung với một hệ sinh thái bị tận diệt bỗng trở thành “bản lĩnh người miền Trung vượt khó” với “huyền thoại về một loại cá - thép biết buông bỏ và thay đổi để thích nghi” (Thuyết minh của chủ nhân ý tưởng dự án).

Khi tuyên bố dự án kỳ cục này, bà Hạnh có lẽ đang mải mê cóp nhặt ý tưởng từ những tour du lịch thảm họa ở Nhật, Nga, Mỹ mà quên rằng, Formosa vẫn đang hiển hiện một nỗi đau, hoàn toàn không phải do khách quan và chưa có lời kết. Sẽ có cá thép nào hóa rồng ở đây? Sẽ có mối tình cá thép nào thành huyền thoại?

Nhưng người viết đề án có kỳ lạ, phản cảm thế nào đi nữa cũng dễ chấp nhận hơn thái độ ủng hộ nhiệt tình từ những người có trách nhiệm trong công tác văn hóa và du lịch ở địa phương. Báo Thanh tra có đoạn dẫn lời của ông Lê Trần Sáng, Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Tĩnh khẳng định, tour du lịch cá hóa rồng là ý tưởng mang tính đột phá. Ông cũng nhận định: Việt Nam có Hạ Long gắn với Quảng Ninh, Thăng Long gắn với Hà Nội và Hà Tĩnh gắn với thác Vũ Môn và nơi cá hóa rồng. Cần xây dựng một không gian, cảnh tượng tương tự như thảm họa Formosa để kích thích du khách đến tham quan.

Cũng theo báo Thanh tra, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Trị Nguyễn Hữu Thắng chia sẻ, dự án sẽ là động lực để cùng với người dân miền Trung sáng tạo, thích nghi với cuộc sống, giải quyết khó khăn.

Xin được hỏi lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Tĩnh, Quảng Trị, các vị có niềm tin vào chuyện cá và thép sẽ xây nên tổ ấm và cùng hóa rồng ở các tỉnh miền Trung từ lúc nào vậy sau thảm họa Formosa?

Nếu thực sự đời sống của ngư dân 4 tỉnh miền trung khởi sắc, các vị hãy lập dự án "du lịch Formosa". Nhưng dù gọi được tiền đầu tư đi chăng nữa, xin đừng tôn vinh "chuyện tình giữa cá và thép", nó phản cảm và khó chấp nhận lắm, thưa các vị.

Nguyễn Nga