(PL&XH)-Hai mươi hai năm đã trôi qua và nền thể thao của đất nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa đã và đang khẳng định vị thế vững chắc của mình trong phong trào thể thao nói chung, phong trào Olympic nói riêng của khối các nước ASEAN.

Mười bốn năm kể từ khi giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, đoàn thể thao Việt Nam mới chính thức tái hội nhập với đấu trường khu vực tại SEA Games 15 (năm 1989) tại Kuala Lumpur (Malaysia). Hai mươi hai năm đã trôi qua và nền thể thao của đất nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa đã và đang khẳng định vị thế vững chắc của mình trong phong trào thể thao nói chung, phong trào Olympic nói riêng của khối các nước ASEAN.

Giai đoạn tái hội nhập: Bỡ ngỡ đối diện khó khăn, thử thách

Tại SEA Games 15 (từ 20-31/8), đoàn thể thao Việt Nam chỉ xếp thứ 7 trên tổng số 9 đoàn (trên Brunei và Lào, Campuchia không tham dự), đạt thành tích 3 HCV, 11 HCB và 5 HCĐ. Dễ nhận thấy những con số trên khiêm tốn đến mức nào nếu so với các đoàn bạn như Indonesia (xếp thứ nhất) giành tới 102 HCV, 78 HCB và 71 HCĐ; Malaysia (67V, 58B và 75Đ)… Tuy nhiên, nếu nhớ lại rằng thời điểm tham dự kỳ đại hội ấy, đất nước ta vẫn còn gặp vô vàn khó khăn khi chưa thật sự tiến hành được công cuộc đổi mới toàn diện về kinh tế, xã hội. Nói cách khác, việc góp mặt thi đấu tại SEA Games 15 thật sự mới chỉ mang ý nghĩa đánh dấu sự trở lại và từng bước hội nhập của chúng ta thay vì đua tranh trên bảng xếp hạng huy chương.

Hai năm sau, SEA Games 16 diễn ra tại Manila (Philippines) từ 24/11-3/12. Mặc dù đã rất cố gắng, nhưng thứ hạng toàn đoàn của chúng ta vẫn chưa được cải thiện (vẫn hạng 7/9 đoàn tham dự), với 7 HCV, 12 HCB và 10 HCĐ. Indonesia tiếp tục là đoàn dẫn đầu khu vực với 92 HCV, trong khi đoàn chủ nhà Philippines tận dụng triệt để lợi thế "sân nhà" vươn lên đứng thứ 2. Đấu trường khu vực khi ấy có lẽ vẫn còn quá lớn đối với thực lực của chúng ta. Năm 1991, 5 năm sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI cũng mới chỉ là năm đầu tiên đất nước ta chính thức thực hiện công cuộc đổi mới mạnh mẽ.

SEA Games 17 diễn ra tại đảo quốc Singapore từ 12-20/6 có thể xem là một trong những dấu ấn của sự phát triển: Lần đầu tiên đoàn thể thao Việt Nam vươn lên xếp thứ 6 (trong tổng số 8 đoàn, Brunei và Campuchia không dự, xếp trên Myanmar) với tổng cộng 34 huy chương các loại (9V, 6B, 19Đ). Đây cũng là kỳ thứ 3 liên tiếp chúng ta chứng kiến ngôi vị số 1 của đoàn thể thao xứ vạn đảo. Rõ ràng, chỉ cần nhắc lại một chút là đủ thấy tiềm lực và truyền thống rất đáng nể của Indonesia trong lĩnh vực thể thao lớn thế nào. Dù vậy, với việc vươn lên vị trí thứ 2, Thái Lan cũng đã sửa soạn tư thế thực hiện cuộc soán ngôi ở kỳ giải kế tiếp khi họ đóng vai trò chủ nhà.

Trưởng đoàn TTVN Lâm Quang Thành nhận cờ từ tay Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch
trong lễ xuất quân dự SEA Games 26.

SEA Games 18 tại Chiang Mai (Thái Lan) từ 9-17/12/1995 chính là kỳ đầu tiên mà đại hội thể thao Đông Nam Á diễn ra tại một địa phương không phải thủ đô của đất nước chủ nhà. Với riêng giới chức ngành TDTT của chúng ta thì kỳ giải này mang ý nghĩa củng cố vị thế mới của mình trong giai đoạn tái hội nhập. Đoàn Việt Nam tiếp tục đứng thứ 6/10 đoàn tham dự (sau nhiều năm, lần đầu tiên SEA Games hội tụ đầy đủ 10 quốc gia trong khu vực) với 10 HCV, 18 HCB và 24 HCĐ, lần đầu tiên đạt số huy chương vượt tổng số 50. Trong khi ấy, đoàn chủ nhà Thái Lan đạt tới 157 HCV, hơn gấp đôi so với "đối thủ truyền kiếp" Indonesia (77 HCV). Tấm huy chương được cho là nổi bật về ý nghĩa tại SEA Games 18 của đoàn Việt Nam là HCV nội dung chạy 100m rào nữ ở môn điền kinh của Vũ Bích Hường. Tấm HCV điền kinh đầu tiên ấy thật sự có ý nghĩa khuyến khích to lớn việc phát triển các môn thể thao cơ bản và Olympic.

Giai đoạn khẳng định vị thế mới

Trên một chừng mực nào đó và từ một góc độ nào đó, hoàn toàn có thể xem SEA Games 19 tại Jakarta (Indonesia) từ 11-19/10/1997 là đại hội thể thao khu vực đầu tiên mà đoàn thể thao Việt Nam xác định mục tiêu cạnh tranh huy chương một cách rõ ràng. Đây cũng là cú "vượt vũ môn" thứ nhất nhằm xác lập vị thế mới của thể thao Việt Nam sau giai đoạn hội nhập còn đầy khó khăn và nhiều bỡ ngỡ. Con số 35 HCV, 48 HCB và 50 HCĐ (lần đầu tiên tổng số HC vượt lên… 3 chữ số) quá đỗi ấn tượng, giúp đoàn thể thao Việt Nam vươn thêm 1 bậc nữa, lần đầu lên hạng 5 khu vực, trên cả Singapore (30HCV).

Tuy nhiên, tới kỳ SEA Games 20 tại Brunei (từ 7-15/8/1999), vì nước chủ nhà giới hạn đến mức thấp nhất có thể số lượng môn và nội dung thi đấu, nên hàng loạt sở trường của chúng ta bị gạt bỏ. Chỉ tổ chức 21 môn thể thao, Brunei 1999 cũng là một trong những kỳ đại hội tổ chức ít môn và nội dung thi đấu nhất kể từ khi Đại hội thể thao bán đảo Đông Nam Á (SEAP Games) đổi tên thành SEA Games vào năm 1977. Với 17 HCV, 20 HCB và 27 HCĐ, đoàn thể thao Việt Nam tụt trở lại vị trí thứ 6.

Như đã đề cập ở trên, bởi bị ảnh hưởng rất lớn từ điều kiện của nước chủ nhà cũng như những toan tính, sắp xếp của Hội đồng SEA Games, nên việc "tụt hạng" ở SEA Games 20 thực chất không phản ánh đúng thực lực và trình độ của đoàn thể thao Việt Nam. Bằng chứng là ngay tại SEA Games lần thứ 21 tại Kuala Lumpur (Malaysia), sau đúng 1 "vòng quay" luân phiên đổi nước chủ nhà, đoàn thể thao Việt Nam một lần nữa khẳng định bước tiến của mình với 33 HCV, 35 HCB và 64 HCĐ, vươn hẳn lên vị trí thứ 4 trên bảng tổng sắp, sau chủ nhà Malaysia, Thái Lan và Indonesia, lần đầu trên Philippines (31 HCV) - một trong những cường quốc một thời của thể thao châu Á. 10 năm sau khi đất nước thực hiện cuộc đổi mới toàn diện về kinh tế - chính trị và xã hội, thể thao Việt Nam đã vươn từ hạng 7 lên hạng 4 Đông Nam Á, vừa chính thức khẳng định được vị thế mới trên đấu trường khu vực, vừa tạo động lực để chúng ta cùng nhắm tới cái đích "vượt vũ môn" thứ 2 sau đó 2 năm.

Đồng hành cùng sự vươn lên của đất nước

Với 158 HCV, 97 HCB và 91 HCĐ, lần đầu tiên đoàn thể thao Việt Nam không chỉ vươn lên chiếm lĩnh một vị trí trong TOP 3 đoàn mạnh nhất đại hội mà còn giành ngôi nhất toàn đoàn cực kỳ ấn tượng khi SEA Games 22 được tổ chức tại sân nhà. Hà Nội, TPHCM và một số tỉnh, thành khác đã phối hợp đăng cai, tổ chức một trong những kỳ đại hội thành công và ấn tượng nhất trong lịch sử SEA Games. Thành công "đúp" của SEA Games 22 (cả về chuyên môn lẫn uy tín của TDTT Việt Nam) còn là một bản hùng ca tuyệt vời, giới thiệu với bạn bè quốc tế sự trưởng thành vượt bậc của đất nước trên mọi lĩnh vực.

Hàng ngàn người hâm mộ sẽ đồng hành cùng đoàn TTVN tại Indonesia kỳ này

Kể từ kỳ SEA Games ấy, Việt Nam tiếp tục những bước đi vững chãi của mình với 3 lần liên tiếp góp mặt trong TOP 3 đoàn mạnh nhất các kỳ SEA Games 23 (Philippines 2005), 24 (Thái Lan 2007) và 25 (Lào 2009). Trong đó, nổi bật nhất là vị trí thứ 2 toàn đoàn (chỉ kém Thái Lan đúng 3 HCV) lần đầu tiên khi SEA Games không tổ chức trên "sân nhà" tại Vientiane (Lào) năm 2009.

Chỉ còn đúng 10 ngày nữa, SEA Games 26 sẽ chính thức khai mạc tại Indonesia, xứ sở vạn đảo, nơi từng chứng kiến cú "vượt vũ môn” đầu tiên năm 1997 của thể thao Việt Nam trên đấu trường khu vực. Chúng ta hoàn toàn có thể đặt kỳ vọng đoàn thể thao Việt Nam, với 868 thành viên (trong đó có 608 VĐV) sẽ “vượt vũ môn” một lần nữa trước thử thách và cũng là cơ hội đang chờ đợi trước mắt?

HỮU BÌNH