Nghe báo cáo kết quả giám sát việc thực hiện chính sách pháp luật về người có công với cách mạng tại phiên họp thứ 7 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội hôm qua (13/4), Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đặc biệt lưu ý: Việc giải quyết các chính sách cho người có công phải làm khẩn trương, đảm bảo họ được ăn no, mặc ấm, có nhà để ở, ốm đau phải được chữa bệnh.

Bộ Tư pháp trao nhà tình nghĩa cho người có công. Ảnh minh họa

Giả hồ sơ, “chạy” bệnh án

Theo báo cáo của Chính phủ, đến nay cả nước đã xác nhận được trên 8,8 triệu người có công, chiếm khoảng gần 10% dân số. “Về cơ bản, các chính sách ưu đãi người có công đã được thực hiện tốt, bảo đảm kịp thời và đúng đối tượng” - thay mặt Đoàn giám sát, Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội Trương Thị Mai nhận xét.

Tính đến hết năm 2011, các địa phương đã cơ bản hoàn thành việc hỗ trợ chính sách nhà ở cho cán bộ lão thành cách mạng (bố trí nhà ở cho 10.870 người với kinh phí là 443 tỷ đồng; hỗ trợ bằng tiền cho hơn 4.000 cán bộ Tiền khởi nghĩa với tổng kinh phí trên 100 tỷ đồng; cơ bản đã giải quyết xong việc xóa nhà dột nát đối với hộ gia đình người có công thuộc diện nghèo ở khu vực nông thôn (15.475 hộ theo chuẩn nghèo cũ). Việc huy động xã hội tham gia đóng góp hỗ trợ nhà ở cho người có công đã đạt được những kết quả tích cực.

Theo báo cáo của Chính phủ, đến nay toàn quốc đã xây mới 277.861 căn nhà tình nghĩa và hỗ trợ sửa chữa 128.092 căn. Tính đến nay, đã có khoảng 95% người có công có mức sống trung bình trở lên tại địa bàn nơi cư trú. Ở các địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội phát triển, hầu hết người có công có mức sống từ trung bình trở lên.

Tuy nhiên, cũng theo bà Mai, việc thực hiện các chính sách với người có công còn nhiều hạn chế. Đặc biệt có tình trạng làm giả hồ sơ, chạy bệnh án để thụ hưởng chính sách, gây bức xúc trong dư luận tại một số địa phương. Bên cạnh đó, một số loại thủ tục để được hưởng chính sách còn gây phiền hà, khó thực hiện..

Khẩn trương giải quyết chế độ cho người có công

Nghe báo cáo về những con số nhà ở chưa giải quyết, hồ sơ chất độc da cam còn tồn đọng, Chủ tịch Nguyễn Sinh Hùng đặc biệt sốt ruột: ”Các chính sách cho người có công phải được làm khẩn trương, cần thì phải tính toán lại về thời gian, bố trí thêm nguồn lực, không được để họ có cuộc sống khó khăn; nếu sống ở mức trung bình thì cũng phải đảm bảo họ được ăn no, mặc ấm, có nhà để ở, ốm đau phải được chữa bệnh”.

Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách Phùng Quốc Hiển ủng hộ quan điểm của Chủ tịch Quốc hội và đề nghị: “Nhà dột nát nên có kế hoạch giải quyết sớm, nhưng có thể theo trật tự ưu tiên, cái nào trước, cái nào sau”. Theo ông Hiển, có thể kết hợp cả ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương, từ cộng đồng và nếu có thì từ chính người được hỗ trợ. Riêng với số hộ có chất độc da cam ông Hiển gợi ý có thể bố trí từ nguồn tăng thu ngân sách của 2011.

Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc thì đề nghị xem lại một số mức hỗ trợ, trợ cấp… vì thực tế quá thấp. Còn Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân lại có sáng kiến: “Chính phủ nên có đề án xây dựng nhà ở cho người có công, giống như trước đây đã từng làm cho người nghèo”.

Qua giám sát, Đoàn giám sát đề nghị Quốc hội bổ sung vào chương trình xây dựng Luật, Pháp lệnh của nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIII dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh quy định danh hiệu vinh dự Nhà nước “Bà mẹ Việt Nam anh hùng”; đề nghị Ủy ban thường vụ Quốc hội khi sửa đổi Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng quan tâm xem xét, bổ sung vào Pháp lệnh; Chính phủ cần điều chỉnh các loại và các mức trợ cấp cho phù hợp.

Bộ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Phạm Thị Hải Chuyền cho biết, nhiều nội dung Đoàn giám sát kiến nghị đã được tiếp thu, trong đó có việc đưa vào dự thảo sửa đổi Pháp lệnh ưu đãi người có công đang được Bộ này xây dựng…

Mặc dù các đối tượng người có công đã được sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước và toàn xã hộ, quá trình thực hiện các chính sách đã thu những kết quả nhất định, tuy nhiên theo báo cáo giám sát, đời sống của một bộ phận người có công còn gặp khó khăn do không còn sức lao động, không có nguồn thu nhập ổn định, sự giúp đỡ của xã hội chưa đủ để giúp họ vượt qua những khó khăn trong cuộc sống. Hiện nay, cả nước vẫn còn khoảng 5% số người có công có mức sống dưới trung bình, ở một số ít địa phương điều kiện kinh tế -xã hội khó khăn tỷ lệ này từ 10-20% hoặc cao hơn.

Hà Anh