Bưởi ổi, một giống bưởi đặc sản ở vùng bưởi Tân Triều (Đồng Nai) có giá bán rất cao nhưng hiện nay đang mai một dần và ngày càng khan hiếm.

Khan hiem dac san buoi oi Dong Nai - Anh 1

Bưởi ổi (bên phải) trái to nhất nặng chỉ 1 kg, nhỏ hơn nhiều so với các loại bưởi khác

Bưởi thơm mùi ổi chín

Theo những người trồng bưởi lâu năm ở vùng đất Tân Triều (H.Vĩnh Cửu, Đồng Nai) họ cũng không rõ giống bưởi ổi xuất phát từ đâu và được trồng từ khi nào, chỉ biết từ nhỏ đã thấy cha ông trồng trong vườn nhà. Ông Năm, một người dân trồng bưởi lâu năm, sinh ra và lớn lên trên mảnh đất này với nghề trồng bưởi 3-4 đời nhưng khi nghe hỏi về nguồn gốc bưởi ổi cũng chỉ lắc đầu cười. Ông Năm cho hay hồi trước giải phóng đã thấy bưởi ổi hiện diện bên cạnh những loại bưởi khác.

“Đặc trưng của loại bưởi này là cây vươn thẳng lên cao, trái nhỏ, nặng chỉ khoảng 1 kg trở lại, khi trái bưởi chín thì có mùi thơm như ổi chín nên mới có tên là bưởi ổi”, ông Năm lý giải. Mặc dù trái nhỏ nhưng bưởi ổi lại được người tiêu dùng ưa chuộng và bán với giá rất cao. Lý do theo ông Năm là ngoài vị thơm đặc trưng thì bưởi ổi còn để được lâu mà không cần phải dùng tới chất bảo quản.

Sau hai năm triển khai, vừa qua Sở KH-CN Đồng Nai đã hoàn thành dự án Quản lý và phát triển chỉ dẫn địa lý “Tân Triều” cho hai sản phẩm bưởi đường lá cam và bưởi ổi. Trước đó, Cục Sở hữu trí tuệ đã cấp giấy chứng nhận chỉ dẫn địa lý bưởi Tân Triều cho hai loại bưởi này được trồng tại 5 xã thuộc H.Vĩnh Cửu (Đồng Nai) với tổng diện tích hơn 1.300 ha.

Cô Nguyễn Thị Út, một người có thâm niên hơn 20 năm mua bán bưởi Tân Triều, cho biết trái bưởi ổi sau khi hái khỏi cây có thể để lâu được gần 6 tháng mới hư. Do vậy cứ mỗi dịp tết lễ là người dân lùng mua về để chưng mặc dù giá cả không rẻ chút nào.

“Nếu như bưởi đường lá cam giá khoảng 800.000 đồng/chục thì bưởi ổi có giá gấp đôi. Những dịp lễ tết thì lại càng khan hiếm không có hàng để bán”, cô Út nói.

“Một năm cười mười năm khóc”

Mặc dù có vị thơm đặc trưng, giá bán cao và lúc nào cũng hút hàng nhưng trớ trêu thay giống bưởi ổi lại đang dần mai một do bị người dân chặt bỏ chuyển sang trồng những loại bưởi khác. Lý giải điều này, ông Năm cho hay do đặc tính thất thường của loại bưởi đặc biệt này. “Bưởi ổi có thể năm nay ra trái xum xuê nhưng hai ba năm tiếp theo lại không cho quả nào nên tính ra hiệu quả kinh tế lại thấp hơn các giống bưởi khác”, ông Năm phân tích.

Đồng tình ý kiến trên, anh Ngô Văn Sơn, người được mệnh danh là “vua bưởi” hồ lô Tân Triều nói: “Tính về giá bán thì bưởi ổi có giá rất cao nhưng do khó trồng, cây ra hoa đậu trái thất thường mình không nắm bắt được, năm có năm không, bởi vậy mà dân ở đây có câu trồng bưởi ổi một năm cười mười năm khóc”. Hiện tại, trong vườn bưởi rộng 2 ha của mình, anh Sơn chỉ tập trung trồng hai loại bưởi chủ lực là đường lá cam và da xanh. Tuy nhiên do muốn giữ lại giống bưởi quý này nên anh trồng ở những khu vực giáp ranh khoảng hơn chục gốc bưởi ổi.

Ông Ngô Văn Thân, Phó chủ nhiệm HTX Nông nghiệp - Dịch vụ Tân Triều, cho hay nếu trước đây bưởi ổi có khoảng vài ngàn cây thì giờ đây trên toàn vùng Tân Triều chỉ còn vài ba chục cây. Do hiệu quả kinh tế thấp nên bà con đã chặt bỏ để trồng loại bưởi khác, mỗi hộ chỉ để một vài cây trồng để ăn chơi và giữ giống bưởi quý.

Lê Lâm