Không chỉ có di sản thiên nhiên thế giới Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng được mệnh danh là “vương quốc hang động", trong nhiều cánh rừng nguyên sinh khác ở Quảng Bình, người dân bản địa và các nhà thám hiểm đã phát hiện ra nhiều hang động mới đẹp và kỳ ảo không kém các hang động ở vùng núi đá vôi Phong Nha – Kẻ Bàng.

Từ thành phố Đồng Hới theo đường Hồ Chí Minh hướng tây bắc khoảng 100km là đến địa phận xã Tân Hóa, huyện Minh Hóa. Xuyên rừng hơn 10km bằng ô tô và phải đi bộ hơn 30 phút nữa chúng tôi mới đến được vùng núi Vú Làn, nơi có ba hang động mới vừa được công bố. Thiên nhiên hùng vĩ với vô vàn hình ảnh kỳ thú cuốn hút chúng tôi trong suốt cuộc hành trình. Người dân nơi đây kể rằng, ngày xưa trong vùng núi có hai chị em gái, người chị tên là Vú, người em tên là Làn (người dân nơi đây thường lấy tên các bộ phận trên cơ thể để đặt tên con, Làn tiếng địa phương có nghĩa là lưỡi). Trên đường hái củi, qua hang động ngày, người em bị sẩy chân, chìm xuống nước. Người chị thấy thế lao ra cứu em. Cả hai chị em bị nước cuốn vào trong động. Từ đó dân làng gọi tên vùng núi này là núi Vú Làn và lưu truyền những chuyện kỳ bí, linh thiêng trong động. Cũng từ đó, nơi đây trở nên hoang vu, rừng nguyên sinh nguyên vẹn vì không ai dám vào chặt phá. Vào dịp đầu năm, dân làng thường vào cửa rừng tổ chức lễ cúng tế, cầu cho làng được yên lành, dân làng làm ăn phát đạt. Tục lệ đó vẫn được duy trì đến ngày nay. Hang động đầu tiên có tên là Hung Ton (Hung tiếng địa phương nghĩa là thung lũng và Ton là con Tê tê). Đây là thung lũng với nhiều ngọn núi đá vôi có hình dáng giống con tê tê. Nhìn từ bên ngoài, cửa động nhỏ bé nhưng càng vào trong, không gian mở ra rộng lớn và sâu thăm thẳm. Hai bên vòm động là hình ảnh tuyệt mỹ của thạch nhũ, với vẻ đẹp kỳ ảo như ẩn chứa nhiều bí ẩn của tạo hóa. Rời hang Hung Ton, chúng tôi tiếp tục cuộc hành trình đến với những hang động khác. Sau khoảng hai giờ đồng hồ vượt nhiều dốc đá, xuyên qua những cánh rừng già còn nguyên sơ với nhiều cây gỗ quý hàng trăm năm tuổi là đến động nước ngầm Vú Làn, một hình ảnh tuyệt đẹp, nên thơ của tạo hóa. Sâu thẳm trong hang động là dòng nước ngầm mát lạnh chảy xuyên qua núi đá. Đến trước cửa động, dòng suối tuôn trào, tràn qua các triền đá tạo thành những làn nước đẹp mỹ miều. Cũng trong khu vực này, còn có nhiều thác nước lớn nhỏ khác như thác Ba Gáy, thác Nàng Rưng… Dòng nước thác ngày đêm ầm ào như một bản hùng ca của khu rừng già. Điểm đến tiếp theo là động khô Vú Làn, hang động lớn nhất ở đây. Những hình thù được tạo nên từ thạch nhũ khơi gợi trí tưởng tượng của con người. Ta có cảm giác như đang lạc vào chốn thần tiên, nhưng lại bắt gặp những hình ảnh dung dị, gần gũi của ngư dân đang chài lưới trên sông, bác nông dân gặt hái trên cánh đồng và hình ảnh các phật ông, phật bà nơi cõi thiêng… Điều đặc biệt ở hang động này là nhiều rặng thạch nhũ ở đây tráng lệ, trong suốt như pha lê và phát ra âm thanh kỳ bí. Càng vào sâu, hang động Vú Làn càng thông rộng. Những hình thù đa dạng và đồ sộ của hệ thống thạch nhũ để lại ấn tượng sâu đậm với những ai dù chỉ một lần được nhìn thấy nó. Rời hang động Vú Làn, cảm giác của chúng tôi là ngỡ ngàng, choáng ngợp trước thiên nhiên kỳ thú. Quảng Bình là vùng đất tiềm ẩn nhiều giá trị văn hóa, lịch sử và nhiều tiềm năng du lịch sinh thái. Ngoài 300 hang động lớn nhỏ ở rừng nguyên sinh Phong Nha – Kẻ Bàng, hơn 470 ngàn héc ta rừng tự nhiên, với diện tích rừng trên núi đá vôi rộng lớn ẩn chứa trong lòng nó nhiều hang động đẹp, kỳ vĩ. Theo lời ông Lê Hùng Phi, giám đốc sở VH-TT&DL tỉnh Quảng Bình, tỉnh đang chỉ đạo chính quyền địa phương và các ngành chức năng quản lý và bảo vệ tốt các hang động để phục vụ cho chiến lược khai thác du lịch sinh thái và du lịch mạo hiểm trong những năm tới. (KH&ĐS)