Mặc dù khoa học hiện đại phát triển vượt bậc, song còn nhiều điều người cổ đại làm tốt hơn chúng ta. Những khám phá dưới đây đang được nghiên cứu để bổ sung cho y học hiện đại.

1. Mô phỏng cách ướp xác của người cổ đại

Nhờ văn minh cổ đại, con người biết được quy trình ướp xác, như: rút não qua đường mũi, dùng vải băng quanh thi thể, và những trải nghiệm ướp xác nêu trong Cuốn sách của Thần Chết (Book Of The Dead) và nhiều điều công đoạn quan trọng khác... Tuy nhiên, con người hiện đại vẫn chưa biết quá trình ướp xác cụ thể phải làm ra sao cho đến gần đây sau khi các nhà khoa học thử nghiệm ướp xác đôi chân của người đã khuất. Dự án do nhóm chuyên gia ở Đại học Zurich, Thụy Sĩ, thực hiện bằng các phương pháp ướp xác khác nhau. Chiếc chân đầu được ngâm trong natron, một loại soda ash (Natri cacbonat) được tìm thấy trong các xác ướp cổ, còn chiếc chân còn lại đã được áp dụng thủ thuật “nhiệt khô” (thực chất là một quá trình sấy không liên tục). Thí nghiệm sau phải dừng lại sau một vài ngày do “thiếu kinh nghiệm” nên nó bắt đầu phân hủy, bốc mùi, còn thí nghiệm đầu dùng natron đã mang lại kết quả như mong muốn.

Kham pha bi an chua benh cua nguoi co dai - Anh 1

Ướp xác bằng cách ngâm trong natron đã mang lại kết quả như mong muốn

Cùng với thí nghiệm là những bức ảnh được ghi lại để mô tả quá trình ướp xác. Các nhà khoa học đã rút ra một số kết luận, tốc độ ướp xác thành công phụ thuộc vào các yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm, và axít. Thậm chí, tiến độ ướp xác có thể được đẩy nhanh nếu nó được thực hiện trong một môi trường sa mạc. Tuy nhiên, cũng qua thí nghiệm này, khoa học còn phát hiện thấy, rất có thể những người xưa, đặc biệt là những người quyền quý, tầng lớp “ông chủ” thường muốn dùng ướp xác để “quan trọng hóa địa vị”, hoặc bằng cách này người Ai Cập cổ đại muốn tôn vinh những điều kỳ bí dựa trên tín ngưỡng của riêng họ.

2. Nghiên cứu đại dịch từng diễn ra trong lịch sử nhân loại

Trong phim ảnh, bất cứ một nhân vật nào phát hiện mắc dịch hạch cổ, thường kết thúc bằng cái chết. Điều này hoàn toàn mang tính hư cấu, và người ta cũng không thể đào mồ, quật mả lên để xem virút thời xưa gây nhiễm bệnh thế nào. Nhưng ngày nay nhờ khoa học phát triển, con người có thể “nhận mặt chỉ tay” kẻ giết người cổ xưa nhờ các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm, đặc biệt là giải mã trật tự gen của nó.

Kham pha bi an chua benh cua nguoi co dai - Anh 2

Nghiên cứu xác ướp cổ đại

Một trong những dự án quan trọng kiểu này vừa được nhà khoa học thực hiện, là tại tạo lại dịch bí ẩn từng tàn phá thế giới năm 541, cướp đi trên 50 triệu sinh mạng con người (so với đại dịch Black Death giết chết từ 75 - 200 triệu sinh mạng), để tìm hiểu bản chất chính xác của bệnh, cũng như thông tin chi tiết về nguồn gốc phát sinh dịch bệnh giúp có giải pháp phòng chống trong tương lai nếu tái trở lại.

Sau khi lấy mẫu máu từ răng của những nạn nhân chôn chung trong một ngôi mộ tập thể bị chết vì dịch hạch, các nhà khoa học đã phục hồi được một vài chi tiết của virút. Sử dụng công nghệ tương tự như từng dùng trong nghiên cứu dự án Jurassic Park, các nhà khoa học đã tái tạo những kẻ giết người giấu mặt, giải mã được trật tự di truyền của virút. Theo các phát hiện nói trên thì, virút xuất hiện đâu đó tại Trung Quốc, và giống như đại dịch Black Death (Cái chết Đen), nó được lan truyền bởi loài chuột, những kẻ khủng bố có trong tự nhiên nhưng lại rất nguy hiểm cho con người. Đối với khoa học hiện đại bệnh dịch hạch không còn là mối lo nữa, nhưng trong quá khứ nó quả là kẻ khủng bố không kém phần nguy hiểm so với vũ khí nguyên tử thời hiện đại.

Kham pha bi an chua benh cua nguoi co dai - Anh 3

Dao mổ bằng đá vỏ chai của bác sĩ cổ đại

3. Tái tạo cách chữa bệnh MRSA của người cổ đại

MRSA (Methicillin-resistant Staphylococcus aureus), bệnh nhiễm tụ cầu vàng kháng methicillin, căn bệnh gây ra bởi vi khuẩn tụ cầu vàng, có khả năng kháng lại một số thuốc kháng sinh thường được sử dụng trong điều trị nhiễm khuẩn tụ cầu bình thường. MRSA có thể xâm nhập sâu trong cơ thể phát sinh bệnh như nhiễm trùng xương khớp, đường máu, van tim và phổi. Nếu không được điều trị kịp thời có thể gây nguy hiểm đến tính mạng. Theo y văn thế giới, MRSA từng được người cổ đại quan tâm và có cách điều trị riêng và cũng nhờ nó người ta khám phá ra thuốc trường sinh.

Chuyện bắt đầu bằng nghiên cứu của cặp đôi người Anh, Freya Harrison, chuyên gia vi sinh vật học, và Christina Lee, nhà sử học, người đã có nhiều nghiên cứu về cách chữa bệnh được ghi trong cuốn Bald’s Leechbook của người Anglo-Saxon. Sau khi thu thập các thành phần cần thiết, kể cả từ hành và tỏi, hai người đã tạo ra loại dịch chưng cất để điều trị MRSA. Qua thử nghiệm cho thấy ở nhóm người bị nhiễm MRSA cho thấy, nó có khả năng tiêu diệt tới 90% vi khuẩn, công năng mạnh không kém gì thuốc kháng sinh hiện đại. Điều này có nghĩa rằng, người cổ đại đã tìm ra công thức chữa bệnh MRSA từ rất lâu, trước cả khi y học tìm ra kháng sinh hiện đang được dùng để điều trị căn bệnh nan y này.

Kham pha bi an chua benh cua nguoi co dai - Anh 4

Siêu khuẩn MRSA

4. Nghiên cứu dao mổ của người cổ đại

Khoa học đã biết về các loại công cụ tiền sử như dao đá có cạnh cắt hoặc các loại vũ khí thời xưa. Tuy nhiên, còn một công cụ ít được nhắc đến là dao mổ của các bác sĩ tiền sử. Lưỡi dao được làm bằng đá hay còn gọi là đá vỏ chai (obsidian) có độ sắc như thủy tinh, thậm chí có thể vượt trội hơn cả dao chế từ kim loại, dao cạo râu, và kim cương. Trong các thí nghiệm sử dụng dao đá để phẫu thuật động vật, các nhà khoa học phát hiện thấy, công cụ này cực sắc, sau khi mổ thời gian hồi phục nhanh, vết mổ gọn gàng hơn, ít để lại sẹo so với dao thép tiêu chuẩn. Bí ẩn này liên quan đến hai lý do: Một, “bác sĩ” thời tiền sử dùng dao đá trong phẫu thuật khoan xương (ví dụ một lỗ thông qua hộp sọ), và hai, ngay cả các nhà khoa học hiện đại, người ta vẫn dùng công cụ này trong các ca phẫu thuật cho đến tận năm 1975, phần lớn là dùng trong các ca tự phẫu.

Kham pha bi an chua benh cua nguoi co dai - Anh 5

Nghiên cứu đại dịch Black Death cướp đi gần 200 triệu sinh mạng

Thực tế, các loại dao bằng đá vỏ chai đã được con người dùng cho mọi mục đích, từ loại bỏ khối u ác tính cho đến phẫu thuật chỉnh hình hay phẫu thuật tim mở. Trước mỗi ca mổ này, bác sĩ phẫu thuật đã tự chuẩn bị dao cho riêng mình, thậm chí còn yêu cầu sử dụng các công cụ tự chế thay cho những gì mà họ được đào tạo, đặc biệt dùng để xử lý những trường hợp phức tạp dễ phát sinh sự cố, và để tránh rủi ro có thể dẫn đến bồi thường.

DS. CHU TRANG NHUNG

(Theo CC -10//2016)