Năm 1973, Chủ tịch Cuba Fidel Castro, đã có chuyến thăm lịch sử tới Việt Nam giữa lúc cuộc đấu tranh thống nhất đất nước đang bước vào giai đoạn quyết liệt nhất và đã quyết định tặng Việt Nam 5 công trình kinh tế quan trọng gồm: Khách sạn Thắng Lợi (Hồ Tây, Hà Nội), Bệnh viện Việt Nam - CuBa tại Đồng Hới (Quảng Bình), trại bò Mộc Châu, trại gà Lương Mỹ và đường cao tốc Xuân Mai.

Năm 1975, việc xây dựng khách sạn Thăng Lợi đi vào giai đoạn cuối cùng. Gồm 156 phòng, đây là khách sạn có quy mô lớn nhất miền Bắc Việt Nam lúc bấy giờ. Để xây dựng khách sạn này, phía Cuba đã cử đoàn kĩ sư, kiến trúc sư, công nhân, trong đó có 20 nữ sang Việt Nam, còn phía Việt Nam có khoảng 100 người tham gia xây dựng.

Khach san Thang Loi - qua tang dac biet cua Cuba cho Ha Noi - Anh 1

Chủ tịch Fidel tại Quảng Trị, trong chuyến thăm Việt Nam năm 1973 ( ảnh tư liệu)

Bà Yolanda Ferrer, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Cuba chia sẻ: "Ở Cuba lúc đó dấy lên phong trào ủng hộ Việt Nam rất sôi nổi. Ai ai cũng muốn đóng góp sức mình. Trong suốt những năm tháng chiến tranh thời kì đó, Cuba đã đưa phong trào ủng hộ Việt Nam vào dời sống nhân dân.

Ví dụ hồi đó Hội Liên hiệp phụ nữ Cuba chúng tôi gắn liền các phong trào phát triển đất nước, các hoạt động sản xuất với Việt Nam. Chúng tôi có khẩu hiệu như "Từ cánh đồng Cuba, chúng tôi chào mừng nhân dân Việt Nam Anh hùng", để rồi với khẩu hiệu đó chúng tôi ra đồng làm việc. Ở Cuba, dù là đàn ông hay phụ nữ, những người đã từng sang Việt Nam, làm việc với nhân dân Việt Nam, luôn được coi là một vinh dự to lớn".

Ở Hà Nội lúc đó có 5 khách san nhưng đều xây dựng trong thời gian từ 1910 tới 1920 thời Ppháp thuộc, Đây là những khách sạn tương đối ít phòng rất khó để chúng ta tổ chức các sự kiện quốc tế. Bởi vậy khách sạn Thắng lợi được gấp rút hoàn thành với mong muốn có thể đón tiếp các đoàn khách quốc tế tới thăm Việt Nam nhân dịp kỉ niệm 30 năm ngày thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Theo thiết kế, toàn bộ khách sạn được lắp điều hòa nhiệt độ, ở khu vực trung tâm có đặt bể bơi, bên cạnh có bưu điện. Để xây dựng khách sạn này ,phía Cuba trực tiếp lo từng thiết bị nội thật – không ít trong số đó được đặt mua từ Nhật Bản và chở sang Việt Nam.

Khach san Thang Loi - qua tang dac biet cua Cuba cho Ha Noi - Anh 2

Khách sạn Thắng Lợi hiện nay vẫn tồn tại như một biểu trưng đặc biệt về tình hữu nghị Việt Nam - Cuba. Ảnh: TL

Mối quan hệ giữa Việt Nam và Cuba trong chiến tranh có thể xem là mối quan hệ gắn kết tự nhiên giữa những dân tộc xung kích đi đầu trong cuộc chiến chống thực dân đế quốc, là biểu hiện tiêu biểu của chủ nghĩa cách mạng quốc tế lúc bấy giờ. Nhưng mối tình hữu nghị Việt Nam - Cuba còn là biểu hiện sinh động nhất của tình cảm thủy chung trong sáng giữa 2 dân tộc, như lời Chủ tịch Fidel từng tuyên bố sau năm 1975: Nếu trước đây Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình thì ngày nay chúng ta sẵn sàng đổ mồ hôi để giúp Việt Nam xây dựng lại đất nước.

Anh Bảo