GD&TĐ - Thực trạng thiếu hụt và mất cân đối nhân lực hướng dẫn viên (HDV) du lịch ở nước ta không phải là điều mới mẻ, tuy nhiên những bất cập hạn chế, đến nay cũng chưa được giải quyết thấu đáo, vì vậy số lượng HDV dù tăng hàng năm nhưng vẫn thiếu HDV có trình độ cao.

Kem ngoai ngu, lao dong that the ngay tren san nha - Anh 1

Trong đó, trình độ ngoại ngữ đang được xem là điểm yếu lớn nhất của HDV du lịch Việt Nam hiện nay.

Cơ hội cho HDV “chui”

Theo thống kê lượng khách du lịch đến Khánh Hòa trong 7 tháng đầu năm 2016 là 630.000 lượt, tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm ngoái doanh thu tăng 4.700 tỷ đồng.

Trong đó, lượng khách đến từ Trung Quốc chiếm 40% và 60% đến từ các nước khác. Lao động nước ngoài tại Khánh Hòa hiện có khoảng 600 người chủ yếu có quốc tịch Nga, Trung Quốc, Hàn Quốc. Hoạt động chủ yếu tại các lĩnh vực đóng tàu biển và lữ hành quốc tế. Ngôn ngữ chủ yếu sử dụng là tiếng Nga và tiếng Trung.

Ông Mai Xuân Trí - Phó Giám đốc Sở LĐ-TB&XH tỉnh Khánh Hòa - cho biết: Doanh nghiệp nước ngoài đến Khánh Hòa tham gia các hoạt động sản xuất, dịch vụ, việc tuyển nhân sự thì yêu cầu đầu tiên của họ là ngôn ngữ phù hợp với yêu cầu của doanh nghiệp.

Với yêu cầu này, hiện lao động Việt Nam chưa đáp ứng được. Khi chọn vị trí lao động nước ngoài làm việc ở Việt Nam các doanh nghiệp thường có thông báo nhưng không tuyển dụng được lao động tại Việt Nam, họ sẽ đưa lao động nước ngoài về làm việc, mặc dù có nhiều vị trí làm việc rất bình thường như bán hàng, lễ tân...

Theo Tổng cục Du lịch, cả nước hiện có khoảng gần 18.000 HDV du lịch, khoảng hơn một nửa trong số đó phục vụ cho 8 triệu lượt khách quốc tế đến và 6 triệu lượt khách Việt Nam ra nước ngoài.

Số HDV còn lại phục vụ hơn 45 triệu lượt khách nội địa/năm. Trong khi thực tế, để phục vụ lượng khách trên, cần tối thiểu 25.000 HDV quốc tế và 50.000 HDV nội địa.

Tình trạng thiếu trầm trọng nguồn nhân lực HDV vô hình trung đã mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp lữ hành nước ngoài tuyển dụng HDV “chui”, đặc biệt vào mùa cao điểm khách quốc tế.

Thực tế đã xảy ra, nhiều HDV người nước ngoài đã hướng dẫn và đưa thông tin sai lệch về Việt Nam cho khách du lịch. Trong khi đó một bộ phận HDV khác chỉ giới thiệu qua loa các địa danh du lịch văn hóa, lịch sử rồi mau chóng đưa khách du lịch đến các điểm mua sắm để kiếm hoa hồng...

Gắn đào tạo với doanh nghiệp

Nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch nói chung và HDV nói riêng, các chuyên gia ngành du lịch cho rằng, nhất thiết phải tăng cường đào tạo ngoại ngữ cho sinh viên, đồng thời khuyến khích người học thêm các ngoại ngữ theo dự báo thị trường khách quốc tế.

Đặc biệt, cần tăng cường mối liên kết đào tạo giữa nhà trường và doanh nghiệp, bởi xu thế này ngày càng mang lại lợi ích cho cả ba bên gồm: Nhà trường, doanh nghiệp và người học.

Mối liên kết này sẽ tạo điều kiện để nhà trường tận dụng được trang bị các thiết bị hiện đại, đắt tiền, sử dụng được những chuyên gia, nhân viên lành nghề trong doanh nghiệp, kịp thời, thường xuyên cập nhật, bổ sung và cải tiến được các chương trình đào tạo phù hợp yêu cầu doanh nghiệp.

Các học sinh, sinh viên có thêm nhiều cơ hội tiếp cận môi trường thực tế để học tập và rèn luyện những kỹ năng, tác phong chuyên nghiệp khi ra trường có thể bắt nhịp ngay với yêu cầu công việc.

Cũng trong mối liên kết này, các doanh nghiệp có thể sử dụng lao động ngay sau tuyển dụng mà không phải đào tạo lại, chủ động được nguồn nhân lực chất lượng lâu dài cho doanh nghiệp.

Về chất lượng HDV, một số chuyên gia kiến nghị, ban hành quy chuẩn chung về đào tạo HDV. Do đặc thù nghề nghiệp, chuẩn học vấn của HDV phải là cao đẳng để có nền kiến thức chung. Nếu học nghề khác phải có 4 - 6 tháng học nghiệp vụ.

Bên cạnh đó, giao việc cấp thẻ HDV cho Hiệp hội Lữ hành và các trường đào tạo chứ không phải cơ quan Nhà nước như hiện nay. HDV là nghề nên thẻ HDV có thể bị thu hồi nếu vi phạm hoặc 5 năm không hành nghề.

Thống nhất chương trình đào tạo HDV để bảo đảm chuẩn kiến thức chung và nghiệp vụ. Chú trọng tính thực tiễn trong đào tạo và tăng tối đa thời gian thực hành, thực tập ngay năm đầu tiên của chương trình học.