Vụ bắt giữ hai vợ chồng người Ca-na-đa vì tội sở hữu chất nổ bị nghi là để thực hiện âm mưu đánh bom Hội nghị Thượng đỉnh nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G-20) một lần nữa cho thấy diễn đàn này luôn bị khiêu khích.

Hiện nay cuộc điều tra vẫn đang được tiếp tục và phiên tòa xét xử hai vợ chồng ông Bai-rơn Xôn-nê (Byron Sonne) được hoãn đến hôm nay, 26-6, nên chưa rõ động cơ thực sự của họ là gì. Theo những người từng tiếp xúc với Bai-rơn, 37 tuổi, một chuyên gia về an ninh máy tính, thì có vẻ đây chỉ là hành động nhằm khiêu khích lực lượng cảnh sát bảo vệ an ninh cho Hội nghị G-20 diễn ra tại Tô-rôn-tô. Bai-rơn muốn công chúng biết được quy mô của 1 tỷ USD mà nước chủ nhà Ca-na-đa bỏ ra để bảo đảm an ninh cho Hội nghị. Tại cuộc họp tháng trước của “Câu lạc bộ Giám sát”, một nhóm được lập ra tại Tô-rôn-tô với mục đích thúc đẩy vai trò của sự giám sát trong xã hội ngày nay, Bai-rơn đã nói ra các kế hoạch phản đối Hội nghị G-20 của mình và có ý tưởng sẽ gióng lên những hồi chuông cảnh báo về an ninh. Bai-rơn tiết lộ dự định sẽ theo dõi các cuộc liên lạc của cảnh sát bằng một máy quét sóng và phổ biến những thông tin này cho những người phản đối Hội nghị qua mạng xã hội Twitter. Bai-rơn còn cho biết sẽ mua các thiết bị để phục vụ cho việc này trên mạng để thu hút sự chú ý của cảnh sát. “Chiến thuật” mà Bai-rơn dự định sử dụng không phải là mới vì tại hội nghị thượng đỉnh G-20 năm ngoái, 2 người phản đối hội nghị cũng bị tóm vì có hành vi này. Nhưng sau đó mọi cáo buộc chống lại họ đều được dỡ bỏ. Theo thông tin trên mạng xã hội này thì Bai-rơn đã có hai cuộc cãi lộn với cảnh sát bảo vệ an ninh cho Hội nghị trước khi anh ta bị bắt. Bai-rơn là người kịch liệt phản đối việc Ca-na-đa chi phí tốn kém để bảo đảm an ninh cho hai hội nghị thượng đỉnh G8 và G20 diễn ra trong tuần này. Anh ta muốn buộc lực lượng an ninh phải giải trình bằng văn bản và cho phép công chúng thấy và biết được tiền đang được chi vào việc gì. Nhưng khi đó mọi người chỉ coi đó là câu nói bông đùa. Dét-xê Hơ-sơ (Jesse Hirsh), một chuyên gia internet đã gặp Bai-rơn tại cuộc họp đó, đã bị sốc khi biết tin Bai-rơn là trung tâm của cuộc điều tra âm mưu khủng bố nhằm vào Hội nghị G-20. Hồi còn học trung học, Bai-rơn đã từng nổi tiếng vì tự chế một quả bom giả khiến cả trường phải sơ tán. Từ đó, các bạn cùng lớp đã bầu Bai-rơn là “người có khả năng nhất để trở thành một tên khủng bố quốc tế”. Theo một người bạn cùng trường với Bai-rơn, chuyện này vẫn còn ghi trong quyển kỷ yếu của trường. Mới đây, trước khi bị bắt, Bai-rơn còn nói đùa anh ta là người cuối cùng mà các giới chức chống khủng bố có thể điều tra. Người phát ngôn của Đơn vị An ninh hỗn hợp (ISU) chịu trách nhiệm về an ninh cho hội nghị G-20 cho biết, các cáo buộc đối với Bai-rơn như đe dọa chống lại hệ thống tư pháp, sở hữu chất nổ và vũ khí nguy hiểm là "rất nghiêm trọng". Sau khi cảnh sát ập vào khám xét ngôi nhà của Bai-rơn ở Tô-rôn-tô, vợ của Bai-rơn là Krít-xten Pi-tơ-xơn (Kristen Peterson) cũng bị bắt với các cáo buộc tương tự. Sau đó, cảnh sát còn phát hiện trang web Torontogoat là trang chủ kết nối với trang Wikipedia trên đó chỉ cách chế tạo một quả bom xung điện từ. Nguy cơ đối với Hội nghị G-20 chưa hết khi cảnh sát thực hiện vụ bắt giữ thứ ba. Một ngày sau khi bắt vợ chồng Bai-rơn, cảnh sát Ca-na-đa phát hiện một xe chở đầy vũ khí và chất nguy hiểm ngay gần nơi sắp diễn ra hội nghị thượng đỉnh G-20. Một người đàn ông 53 tuổi bị bắt giữ cùng với những tang vật này nhưng ông ta không cho biết tại sao lại chở số vũ khí và các chất liệu nguy hiểm trong xe. An ninh chỉ là một trong rất nhiều vấn đề mà Hội nghị G-20 phải đối mặt. Cũng giống như các hội nghị trước, hội nghị lần này cũng bị “tấn công” bởi các cuộc biểu tình phản đối rầm rộ. Các hội, đoàn, tổ chức xã hội đều đã chuẩn bị các kế hoạch biểu tình. Tổ chức Hội đồng những người Ca-na-đa muốn thúc đẩy các chính sách tiến bộ để giải quyết các vấn đề xã hội và kinh tế như thương mại công bằng, nước sạch và an ninh năng lượng. Còn tổ chức Oxfam Ca-na-đa lại tổ chức biểu tình nhằm nhắc nhở và kêu gọi các nước giàu thực hiện cam kết đầu tư của mình. Theo tổ chức này, lãnh đạo những nước giàu đã cam kết giúp các nước nghèo chống đói nghèo song vẫn còn thiếu hành động. Còn nhớ năm ngoái, khi thế giới đang vật lộn với cơn khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế, hội nghị thượng đỉnh G-20 diễn ra tại Luân Đôn đã phải chứng kiến những chỉ trích không mấy dễ nghe từ những cuộc biểu tình rầm rộ. Những người biểu tình khi đó đã mang theo biểu ngữ với các khẩu hiệu như “Chúng tôi sẽ không trả giá cho khủng hoảng”, “Hãy nhớ đến Trái đất khi giải cứu nền kinh tế”, “Chủ nghĩa tư bản luôn dẫn tới sự hủy diệt”, "Tình thế đã trở nên quá muộn". Năm nay, khi các nước ở giai đoạn dần hồi phục sau khủng hoảng kinh tế, G-20 lại phải đối mặt với những thách thức mới đó là sự bất đồng gia tăng giữa các nền kinh tế. Bất đồng lớn xuất hiện vì các nước có tốc độ phục hồi và mức độ tăng trưởng khác nhau nên các ưu tiên và mục tiêu phát triển cũng khác nhau. Vì vậy, người ta lo ngại xu hướng mất bất đồng và khác biệt trong quan điểm giữa các nền kinh tế G-20 ngày càng rõ rệt. Đó mới chính là bài toán hóc búa mà hội nghị G-20 lần này và có thể cả những lần sau phải đối mặt. Mai Nguyên