Một thập kỷ gần đây, cuộc đối đầu giữa Tây Ban Nha với Italia được đánh giá là trận đấu kinh điển bậc nhất. Đó là sự va chạm giữa hai nền tảng triết lý, hai khía cạnh cũ và mới của giới túc cầu.

Từ Italia của quá khứ

Người Italia có quyền tự hào về nền bóng đá của họ, chắc chắn thế. Azzurri nổi bật trên bầu trời bóng đá thế giới thập niên 30, thập niên 60 đến 80 của thế kỉ trước nhờ lối chơi dựa trên nền tảng phòng ngự đã trở thành nghệ thuật. Họ có hẳn một trường phái bóng đá riêng mang tên Catenaccio.

Italia vs Tay Ban Nha: Su xung dot giua hai triet ly - Anh 1

Cuộc đối đầu giữa Italia vs Tây Ban Nha dần trở thành kinh điển của bóng đá thế giới.

Trong khi Tây Ban Nha chật vật vì những thành kiến xã hội, sự chia rẽ giữa các xứ thì người Italia lên đỉnh thế giới đến bốn lần bằng sự đoàn kết. Ở mảnh đất hình chiếc ủng được bao bọc bởi biển Tyrrhenian và Adriatic, HLV huyền thoại Vittorio Pozzo đã khái quát tinh thần của Azzurri bằng câu nói: "Nếu họ có thể chết cho Italia, họ có thể khoác áo đội tuyển Italia".

Đó là Italia, Azzurri của quá khứ với rất nhiều câu chuyện đáng tự hào. Đó là câu chuyện về những Oriundo và cuộc tranh cãi gần một thế kỷ về việc gọi những cầu thủ nhập cư. Đó là câu chuyện về việc hình thành lối chơi Catenaccio gắn với nét văn hóa đặc sắc của Italia. Đó là bóng đá được đỡ đầu bởi chính trị dưới thời độc tài phát xít Mussolini...

Còn rất nhiều câu chuyện khác, hấp dẫn và thú vị về nền bóng đá Italia. Còn đó những biểu tượng làm say đắm lòng người như sự nghiệt ngã giữa người hùng và tội đồ của "đuôi ngựa thần thánh" Roberto Baggio, câu chuyện về Pirlo và Gattuso - một kiến trúc sư đánh bạn với đấu sĩ bước ra từ đế chế La Mã, quả bóng vàng cho Fabio Cannavaro - một hậu vệ thấp bé nâng tầm phòng ngự lên thành nghệ thuật. Đó đều là niềm tự hào của người Italia.

Ngay trước thềm Euro 2016, Andrea Tallarita đã gửi cho người Tây Ban Nha một lá thư mang tựa đề "từ Italia kiêu hãnh". Trong bức thư, Tallarita đề cập đến chuyện người Italia vẫn giữ nguyên niềm tự hào về Azzurri bởi những giá trị tưởng chừng đã cũ trong dòng chảy lịch sử. Nhưng giống như đấu trường La Mã, những thứ thuộc về lịch sử với hàng tá câu chuyện ly kỳ đằng sau tạo nên sự hấp dẫn của Italia.

Với người Italia, bóng đá là "passione" - niềm đam mê khởi đầu từ những câu chuyện.

Đến Tây Ban Nha của hiện đại

Trong lịch sử, Italia chỉ coi hai đội tuyển xứng đáng là kình địch của họ. Một là Brazil với thứ bóng đá tấn công làm mê đắm lòng người. Một là Đức với triết lý dựa trên sự kỷ luật. Đến đầu thiên niên kỷ mới, Azzurri có thêm một đối thủ thứ ba với Tây Ban Nha bước ra từ nền tảng tiki taka.

Cho đến trước kỳ Euro 2008, Azzurri có quyền coi thường La Roja. Vết nhơ lớn nhất trong lịch sử bóng đá Tây Ban Nha do Italia "ban tặng". Đó là thảm bại 1-7 ở Amsterdam năm 1928, trận thua nặng nề nhất của đội tuyển đến từ bán đảo Iberia.

Italia vs Tay Ban Nha: Su xung dot giua hai triet ly - Anh 2

Tây Ban Nha từng khiến Italia ôm hận tại chung kết Euro 2012.

Sự xuất hiện của Guardiola cùng việc xây dựng triết lý thi đấu cho Tây Ban Nha được người Italia so sánh với huyền thoại Vittorio Pozzo của thập niên 30. Dù không trực tiếp dẫn dắt nhưng Guardiola là người đặt nền tảng cho sự thành công của La Roja một thập niên gần đây với triết lý tiki taka.

Nhờ nền tảng đó, Tây Ban Nha vượt qua Italia rồi lên ngôi vô địch tại Euro 2008. Một lần nữa, họ thể hiện sức mạnh thống trị bằng chức vô địch World Cup 2010. Đỉnh cao cho quyền lực mới mà La Roja nắm giữ là trận chung kết Euro 2012 với chiến thắng 4-0 dù phải chạm trán Italia thiên về phòng ngự.

Đó là trận chung kết đầy tủi hổ, là "vết nhơ" cho thứ bóng đá phòng ngự kiểu Italia. Đó là khoảnh khắc mà người Ý vẫn còn nhớ mãi khi Casillas thúc giục trọng tài thổi hồi còi kết thúc trận đấu như "por respeto a Italia" - sự tôn trọng dành cho Italia. Kể từ khoảnh khắc này, bóng đá Italia có thêm một đại kình địch thực thụ nữa manh danh "Caballeros" - những hiệp sĩ Tây Ban Nha.

Cuộc đối đầu giữa Italia và Tây Ban Nha là sự tương phản giữa cái cũ và mới, giữa phòng ngự khu vực và tấn công dựa trên nền tảng kiểm soát bóng,... Một lần nữa, duyên nợ kéo cả hai đến với nhau tại vòng loại World Cup 2018.

Một cuộc va chạm nữa...

Như Đạt

► Cập nhật lịch thi đấu Ngoại hạng Anh và bảng xếp hạng Bundesliga hôm nay.