Tổ chức Hồi giáo IS bị xói mòn bởi những nỗ lực của quốc tế nhằm đè bẹp nhóm thánh chiến này. Tuy nhiên, theo các chuyên gia quốc phòng và an ninh, khả năng IS thực hiện các cuộc tấn công khủng bố tại phương Tây vẫn còn hiện hữu.

Trong bối cảnh Pháp chuẩn bị kỷ niệm 1 năm các cuộc tấn công do IS thực hiện tại Paris vào ngày 13-11, các nhà phân tích cho rằng, thất bại quân sự của IS tại các thành trì ở Iraq và Syria không làm cho phương Tây an toàn hơn. "IS đang mất dần quyền kiểm soát các khu dân cư. Đánh bại chúng mang lại ý nghĩa thiết thực, song không thể đối phó với mối đe dọa lâu dài”, ông Anthony Cordesman thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ở Washington, cho biết.

Tháng 6-2014, thủ lĩnh IS Abu Bakr al-Baghadi tuyên bố thành lập một "Nhà nước Hồi giáo" tại các khu vực chúng chiếm được ở Iraq và Syria và kêu gọi người Hồi giáo gia nhập nhóm. Hàng nghìn người nước ngoài đã đi theo lời kêu gọi này, trong đó có các nghi phạm người Pháp và người Bỉ, những kẻ đã giết chết 130 người tại một phòng hòa nhạc, các quán bar và nhà hàng ở Paris.

Vụ khủng bố góp phần củng cố quyết tâm chống IS của phương Tây. 1 năm trôi qua, các lực lượng Iraq được không quân Mỹ hậu thuẫn đang chiến đấu giành lại thành phố Mosul từ nhóm thánh chiến. Hôm 6-11, lực lượng người Kurd và Arab được Mỹ hậu thuẫn cho biết đã bắt đầu tấn công vào thành phố Raqqa, thành trì của IS ở Syria.

IS van rat nguy hiem - Anh 1

Binh sĩ Iraq bên cạnh lá cờ của IS sau khi chiếm lại làng Gogjali, gần Mosul hôm 2-11. Ảnh: AFP

Khó tuyển tân binh

Những nỗ lực quân sự của quốc tế khiến số lượng người nước ngoài tham gia IS ở Iraq và Syria sụt giảm mạnh. Lầu Năm Góc cho biết, từ 2.000 người/ tháng vào đầu năm 2015, con số này hiện nay chỉ còn 200. Kiểm soát chặt chẽ biên giới Thổ Nhĩ Kỳ - cửa ngõ chính cho Syria - và cải thiện khả năng giám sát của tình báo châu Âu cũng giúp ngăn chặn dòng chảy các tân binh nước ngoài.

Các vụ tấn công quân sự nhằm vào IS cũng làm chậm các chiến dịch tuyên truyền, vốn đóng một vai trò nổi bật trong việc hút tân binh của IS. Theo báo cáo của Trung tâm chống khủng bố (CTC) tại học viện Quân sự West Point của Mỹ, số lượng bài viết hoặc đoạn băng được đăng trực tuyến trên các phương tiện truyền thông chính thức của IS đã giảm 70%, từ 700 trong tháng 8-2015 xuống còn 200 một năm sau đó. Tác giả báo cáo, Daniel Milton, cho biết, IS hiện giờ phải "vật lộn để duy trì sự hoạt động".

Hầu hết các chuyên gia đồng ý với báo cáo, song nhiều người cho rằng, dù không đạt được mục tiêu thành lập “Nhà nước Hồi giáo”, IS vẫn đủ khả năng khởi động các cuộc tấn công chống lại phương Tây.

Nam châm mạnh mẽ

"Trong tâm trí của những kẻ cực đoan ủng hộ IS tại Mỹ, EU, Bắc Phi, và nhiều nơi khác, sự hấp dẫn của IS không hề tiêu tan dù nhóm để mất lãnh thổ. Đối với một số người, nhóm vẫn là một nam châm mạnh mẽ, thu hút bạo lực", nhóm phân tích an ninh của Mỹ nhận định. Thiệt hại của nhóm ở Mosul và nhiều nơi khác "có thể dẫn đến sự gia tăng hỗ trợ từ bên ngoài, và sự gia tăng tương ứng trong các mối đe dọa của chủ nghĩa khủng bố trên toàn thế giới", nhóm này cho biết thêm.

Trong khi IS hiện nay khó có thể khởi động các hoạt động khủng bố phức tạp như các cuộc tấn công ở Paris, chính phủ các nước phương Tây lo ngại sự gia tăng các cuộc tấn công của các “con sói đơn độc”.

Khi lãnh thổ IS co lại, một mối đe dọa khác đến từ các phiến quân nước ngoài trở về nước. Nhà báo người Mỹ đoạt giải Pulitzer Joby Warrick cho rằng, 40.000 người nước ngoài đã đến Iraq và Syria để chiến đấu. Một số trở về nhà và cố gắng khôi phục cuộc sống bình thường, trong khi một số khác quan tâm đến việc thực hiện các cuộc tấn công khủng bố. Thách thức đối với các cơ quan tình báo là xác định rõ 2 nhóm người này.

An Bình
(Theo AFP)